ναυτιλία γεωπολιτικό ρίσκο βρίσκεται στο επίκεντρο μετά τα «Ποσειδώνια 2026», όπου το συνέδριο της TradeWinds ανέδειξε την ανάγκη για ανθεκτικότητα και ευελιξία στον κλάδο. Σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικού χάους, κανονιστικής αβεβαιότητας και αυξημένου επιχειρηματικού ρίσκου, κορυφαία στελέχη και εφοπλιστές συζήτησαν στρατηγικές για ασφάλεια, ενεργειακή μετάβαση και χρηματοδότηση.
Ο ιδρυτής και πρόεδρος της Capital Group, Βαγγέλης Μαρινάκης, τόνισε την απόλυτη προτεραιότητα στην ασφάλεια αναφέροντας ότι η εταιρεία «καμία δραστηριότητα στην περιοχή». Παράλληλα, η ανάλυση της Clarksons Research παρουσίασε δέκα κρίσιμους δείκτες: 95% μείωση διελεύσεων μέσω των Στενών του Ορμούζ, περίπου 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως ροές αντικατάστασης, 10% αύξηση μέσης απόστασης εμπορίου, 13 δισ. τόνοι ετήσιου θαλάσσιου φορτίου, εκκίνηση ClarkSea Index στα 40.000 δολάρια, 21% orderbook ως προς τον στόλο, ρεκόρ ναυπηγήσεων 60 εκατ. cgt, 41% του στόλου άνω των 15 ετών, συνολική αξία στόλου και orderbook στα 2,4 τρισ. δολάρια και το μερίδιο της Ελλάδα στο παγκόσμιο στόλο στο 21%.
Κύρια συμπεράσματα συνεδρίου
Ο Βαγγέλης Μαρινάκης εξήγησε ότι η Capital Group στάθηκε τυχερή καθώς δεν είχε πλοία στην περιοχή όταν ξέσπασε η κρίση στον Ορμούζ, και υπογράμμισε ότι σε μια ήδη δυνατή αγορά δεν αξίζει να αναλαμβάνεις επικίνδυνα ρίσκα για λίγα εκατομμύρια επιπλέον έσοδα όταν υπάρχει κίνδυνος ανθρώπινης ζωής.
Σχετικά με τα ζητήματα ασφάλειας επανέλαβε επί λέξει: «προκειμένου να είμαστε βέβαιοι ότι τα πλοία θα περνάνε με ασφάλεια, δεν θα με πείραζε να πληρώνω τέλη 100.000, 200.000 δολάρια το φορτίο». Επίσης τόνισε ότι στη ναυτιλία τα τελευταία χρόνια «πληρώνουμε ούτως ή άλλως το γεωπολιτικό ρίσκο» και ότι τα κονδύλια από ενδεχόμενα τέλη «θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την ανοικοδόμηση της περιοχής».
Ο κ. Μαρινάκης εκτίμησε πως μια πιθανή επαναλειτουργία των δρομολογίων θα στηρίξει μεσοπρόθεσμα τη ναυλαγορά λόγω ανάγκης αναπλήρωσης αποθεμάτων, χωρίς ωστόσο να περιμένει τα υπέρμετρα επίπεδα ναύλων της πρώτης φάσης της κρίσης. Σημείωσε ότι ένα μελλοντικό τέλος ή διόδιο θα μπορούσε να είναι διαχειρίσιμο σε σχέση με το κόστος και τα war-risk premiums που ήδη έχει επιβαρυνθεί η αγορά.
Οι αριθμοί που μετρούν
Από την πλευρά της αγοράς, η παρουσίαση της Clarksons Research περιέγραψε μια εικόνα όπου η διαταραχή συνυπάρχει με ευκαιρίες: η δραστική αναπροσαρμογή δρομολογίων έχει αυξήσει την απόσταση εμπορίου, ενώ παράλληλα οι ναύλοι και τα ταμειακά ρεύματα παραμένουν μεταβλητά.
Η έκθεσή της τονίζει ότι η ανακατανομή ροών (περίπου 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως) έχει συμβάλει στην υποστήριξη της αγοράς ενέργειας, αλλά το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα παραμένει πολύπλοκο. Η αύξηση του orderbook στο 21% και το ρεκόρ παραγωγής σε 60 εκατ. cgt για το 2027 υπογραμμίζουν την ανάγκη στενής παρακολούθησης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ότι το 41% του παγκόσμιου στόλου είναι άνω των 15 ετών, ενισχύοντας την ανάγκη για ανανέωση, ενώ η ναυτιλία εξακολουθεί να αντιστοιχεί μόλις στο 2% των παγκόσμιων εκπομπών με συνολική αποτίμηση στόλου και orderbook στα 2,4 τρισ. δολάρια.
Πράσινη μετάβαση και ρεαλισμός
Η συζήτηση για την πράσινη μετάβαση έφερε στο προσκήνιο την επιλογή του LNG ως βήμα μετ’ όρων: ο κ. Μαρινάκης υπερασπίστηκε την επένδυση στο LNG, λέγοντας ότι σήμερα μπορεί να μην αποδίδει εμπορικά, αλλά σε βάθος χρόνου και με χαμηλότερες τιμές φυσικού αερίου μπορεί να μειώσει εκπομπές και κόστος.
Παράλληλα αρνήθηκε τις ευρωπαϊκές πολιτικές στρεβλώσεις, ειδικά στα θέματα κυρώσεων και σκιώδους στόλου, τονίζοντας ότι συχνά «η Ευρώπη αυτοτιμωρείται» και ότι χρειάζονται πιο τολμηρές παρεμβάσεις για την απόσυρση του σκιώδους στόλου, καθώς τα τρέχοντα μέτρα είναι ανεπαρκή μπροστά σε περιβαλλοντικούς και επιχειρησιακούς κινδύνους.
Κατά την παρέμβασή του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της DryDel Shipping, Κώστας Δελαπόρτας, επισήμανε τη δυσκολία των διοικητικών συμβουλίων να λάβουν αποφάσεις δισεκατομμυρίων χωρίς σαφή ορίζοντα για το κυρίαρχο καύσιμο σε 10–20 χρόνια, και τόνισε ότι ο δρόμος προς τις μηδενικές εκπομπές πρέπει να είναι ρεαλιστικός και βιώσιμος.
Κίνδυνοι, αποφάσεις, χρηματοδότηση
Ο κ. Δελαπόρτας παραδέχθηκε ότι η απόλυτη αποφυγή επικίνδυνων περιοχών είναι σχεδόν ανέφικτη, καθώς το παγκόσμιο εμπόριο και οι κανόνες μπορούν να αλλάξουν από τη μία μέρα στην άλλη, εκθέτοντας πλοιοκτήτες σε αιφνίδιες κυρώσεις και πολιτικές μεταβολές.
Τέλος, εισηγήθηκε ότι η έκθεση σε γεωπολιτικούς κινδύνους επηρεάζει άμεσα και τη χρηματοδότηση, προσθέτοντας πίεση στη λήψη κεφαλαίων και στις επενδυτικές αποφάσεις του κλάδου. Η ελληνική ναυτιλία, όμως, παραμένει ισχυρή και ανταγωνιστική, με τεχνογνωσία και πρακτική προσέγγιση στην απανθρακοποίηση που δικαιολογεί τον τίτλο «απόλυτο παγκόσμιο μεταφορέα».
