έκθεση Moholy-Nagy Θεσσαλονίκη παρουσιάζεται στο MOMUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης με τίτλο «László Moholy-Nagy. Light Play», που θα φιλοξενηθεί από 13 Ιουνίου έως τις 15 Νοεμβρίου 2026. «Η γνώση της φωτογραφίας είναι τόσο σημαντική όσο και του αλφαβήτου. Αναλφάβητος στο μέλλον δεν θα είναι μόνο αυτός που δεν γνωρίζει να χρησιμοποιεί το μολύβι αλλά και την κάμερα». – László Monoly-Nagy
Η νέα αυτή παρουσίαση συγκεντρώνει 68 φωτογραφικά έργα του πρωτοποριακού καλλιτέχνη László Moholy-Nagy (1895-1946) και αναδεικνύει τους πειραματισμούς του με το φως, το φιλμ και τις τεχνικές χωρίς κάμερα. Στις πρώτες γραμμές η έκθεση επισημαίνει ότι η φωτογραφία για τον Moholy-Nagy δεν ήταν μόνο μέσο τεκμηρίωσης αλλά «εργαλείο έρευνας, σύνθεσης και νέας οπτικής εμπειρίας».
Το στίγμα της έκθεσης
Στον πυρήνα της έκθεσης, που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, βρίσκονται έργα όπου κυριαρχούν αιωρούμενα σχήματα, σκιές, βλέμματα, χειρονομίες και διαφάνειες. Οι επισκέπτες συναντούν φωτομοντάζ, φωτογράφηση από ασυνήθιστες γωνίες και πειραματικές προσεγγίσεις του σκοτεινού θαλάμου που διαμόρφωσαν μια νέα γλώσσα στην εικόνα.
Η συλλογή περιλαμβάνει έργα από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, όπου ο László Moholy-Nagy έζησε και εργάστηκε, καθώς και ασπρόμαυρες και έγχρωμες λήψεις και φιλμ. Η έκθεση επιχειρεί να καταγράψει τη ριζοσπαστική επίδραση του καλλιτέχνη στη σύγχρονη φωτογραφία, το design, τη γραφιστική και τον κινηματογράφο.
Παράλληλα, οι διοργανωτές επισημαίνουν ότι το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να δει παραδείγματα της τεχνικής των «φωτογραμμάτων» και των «photoplastics», τεχνικές που ο Moholy-Nagy ανέπτυξε ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα.
Περιεχόμενο και τεχνικές
Στην έκθεση παρουσιάζονται επίσης πειραματικές λήψεις που χρονολογούνται από τα 1921, 1924 και τα μέσα της δεκαετίας του 1920, ενώ κεντρική θέση κατέχει και η φωτογραφία-τζάμπα: το ιστορικό έργο «Untitled Photogram (Hands), 1925-1926 ©Estate of the László Moholy-Nagy» περιλαμβάνεται στην επιλογή.
Το έργο του Moholy-Nagy, όπως σημειώνεται στην επιμέλεια της έκθεσης, διατρέχει και άλλους χώρους τέχνης πέραν της φωτογραφίας: τη ζωγραφική, το ντιζάιν, τη γλυπτική, τον κινηματογράφο, την τυπογραφία και τη σκηνική σύνθεση. Η έκθεση αναδεικνύει αυτή τη διεπιστημονική διάσταση μέσα από αρχειακό και οπτικό υλικό.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της παρουσίας του εκθεσιακού προγράμματος θα λειτουργούν εκπαιδευτικά προγράμματα, ξεναγήσεις και εργαστήρια που στοχεύουν στον φωτογραφικό πειραματισμό, δίνοντας έμφαση στη μαθησιακή διάσταση που υπερασπιζόταν ο ίδιος ο καλλιτέχνης.
Εκπαιδευτικά και εργαστήρια
Η έκθεση οργανώνεται σε συνεργασία με διεθνείς φορείς και αρχειακούς φορείς και αναπαριστά την ευρωπαϊκή και αμερικανική πορεία του Moholy-Nagy. Στο πρότζεκτ συμμετέχουν φορείς που φέρνουν την παγκόσμια διάσταση της δουλειάς του στη Θεσσαλονίκη.
Συνδιοργάνωση: ΜΟΜUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, Fotografiska, the Contemporary Museum of Photography, Art and Culture, The Moholy-Nagy Estate.
Επιμέλεια: Jessica Jarl, Διευθύντρια διεθνών εκθέσεων / Fotografiska. Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός/παραγωγή: Δανάη Μαυρίδου, Σπύρος Τσαφαράς / TETRAGON. Προσαρμογή επιμέλειας: Ηρακλής Παπαϊωάννου, Επιμελητής & Αρετή Λεοπούλου, Αναπληρώτρια καλλιτεχνική διευθύντρια / ΜΟΜUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης.
Συντελεστές και φορείς
Η Fotografiska περιγράφεται ως διεθνής οργανισμός με μουσεία σε πόλεις όπως η Στοκχόλμη, το Βερολίνο, η Σαγκάη, το Ταλίν και στην πορεία το Όσλο, αφιερωμένος στην ανάδειξη νέων προοπτικών μέσω της φωτογραφίας και της σύγχρονης τέχνης.
Βιογραφικά στοιχεία αναφέρουν ότι ο László Moholy-Nagy (Ουγγαρία, 1895–ΗΠΑ, 1946) υπήρξε καθοριστική μορφή του μοντερνισμού. Εντάχθηκε στη σχολή Bauhaus το 1923, δίδαξε έως το 1928 και συνέγραψε το θεωρητικό έργο Painting, Photography, Film (1925).
Στα χρόνια του πειραματισμού ανέπτυξε τεχνικές όπως τα «φωτογράμματα» από το 1921 και τα «photoplastics» από το 1924, θέτοντας τις βάσεις για πολλές από τις μεταγενέστερες πρακτικές στην τέχνη της εικόνας.
