Μοτζταμπά Χαμενεΐ ζωντανός — Οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, παραμένει «ζωντανός» και φαίνεται να εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο στη διακυβέρνηση της Τεχεράνης, δήλωσε ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου παραμένουν σε μεγάλο βαθμό στάσιμες.
«Πιστεύω ότι υπάρχουν ενδείξεις που δείχνουν ότι εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο, σε κάποιο βαθμό, στη διακυβέρνηση της χώρας, μολονότι όλες οι επικοινωνίες του γίνονται γραπτώς και μέσω τρίτων» είπε ο Ρούμπιο μιλώντας στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας.
Ο Ρούμπιο τόνισε ότι παρά τη φαινομενική εμπλοκή του ηγεμόνα, οι συνομιλίες με το Ιράν για ορισμένα στοιχεία του πυρηνικού του προγράμματος έχουν αρχίσει να προχωρούν, χωρίς όμως να υπάρχουν εγγυήσεις ότι αυτές θα οδηγήσουν σε συμφωνία που θα βάλει τέλος στον αμερικανο-ισραηλινό πόλεμο στην περιοχή.
Κύριες προϋποθέσεις και διαπραγματεύσεις
Στην κατάθεσή του ο Ρούμπιο ανέφερε ότι η κορυφαία προϋπόθεση για προώθηση οποιασδήποτε συμφωνίας είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η σαφής δέσμευση του Ιράν ότι αυτά είναι πλέον ανοικτά για τη ναυσιπλοΐα.
«Οι ΗΠΑ δεν πρόσφεραν χαλάρωση των κυρώσεων στο Ιράν για το άνοιγμα του Ορμούζ»
Ο υπουργός επισήμανε πως η αμερικανική κυβέρνηση δεν προσέφερε μόνο το άνοιγμα των Στενών ως αντάλλαγμα για άμεση χαλάρωση των κυρώσεων, αλλά ότι οποιαδήποτε ανακούφιση θα εξαρτηθεί από το αν η Τεχεράνη πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις αναφορικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα και τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
Στρατιωτικές δυνατότητες και επιπτώσεις
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας εκτίμησε ότι η «συμβατική» αμυντική ικανότητα του Ιράν έχει υποστεί σημαντική φθορά από τον πόλεμο, αλλά προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει μεγάλο αριθμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών που μπορούν να επηρεάσουν τις επιχειρήσεις στην περιοχή.
Η σημερινή δημόσια κατάθεση του Ρούμπιο, ο οποίος υπηρετεί παράλληλα ως Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, είναι η πρώτη φορά που ο ίδιος μιλάει ανοιχτά στο κοινό για τον πόλεμο, αφού μέχρι τώρα είχε καταθέσει κυρίως κεκλεισμένων των θυρών στο Κογκρέσο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, θα ακολουθήσουν τρεις ακόμη δημόσιες καταθέσεις σήμερα και αύριο, με στόχο την ενημέρωση των νομοθετών για τις επιλογές πολιτικής και στρατηγικής.
Αντιδράσεις από τη Γερουσία
Οι πρώην συνάδελφοι του Ρούμπιο, που τον θυμούνται ως γερουσιαστή της Φλόριντα μέχρι τον Ιανουάριο του 2025, εξέφρασαν την ελπίδα ότι θα παρουσιάσει μια σαφή στρατηγική για τον τερματισμό του πολέμου και την αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης.
Η κορυφαία εκπρόσωπος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή, Τζιν Σαχίν, επιτέθηκε στον υπουργό για το ότι το Κογκρέσο δεν έχει επαρκή ενημέρωση σχετικά με τα σχέδια της κυβέρνησης και την κατεύθυνση της πολιτικής.
«Όταν μιλώ με τους ψηφοφόρους μου, ζητούν οικονομική στήριξη στο εσωτερικό (των ΗΠΑ), όχι αλλαγή καθεστώτος στην Αβάνα ή το Καράκας ή την Τεχεράνη», είπε η Τζιν Σαχίν.
Τι σημαίνουν οι δηλώσεις για την περιοχή
Οι εκτιμήσεις για την εμπλοκή του Μοτζταμπά Χαμενεΐ και οι δημόσιες τοποθετήσεις του Ρούμπιο αποτυπώνουν την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να διατηρήσει πίεση στην Τεχεράνη ενώ ταυτόχρονα διερευνά διπλωματικές οδούς για μείωση της βίας.
Η αναφορά σε γραπτές επικοινωνίες μέσω τρίτων, όπως σημειώθηκε στην κατάθεση, υποδηλώνει περιορισμένη αλλά σημαντική επαφή σε υψηλό επίπεδο, κάτι που οι αναλυτές παρακολουθούν στενά ως ενδεχόμενο δείγμα αλλαγής στην εσωτερική δυναμική του Ιράν.
Στο πλαίσιο αυτό, οι αμερικανικές αποφάσεις για πιθανή χαλάρωση των κυρώσεων θα εξαρτηθούν άμεσα από την πορεία των διαπραγματεύσεων και την ικανότητα της Τεχεράνης να συμμορφωθεί με τους όρους που θα τεθούν για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
