Η Διεθνής Αμνηστία αναφέρει ότι τουλάχιστον 2.707 άνθρωποι εκτελέστηκαν σε όλον τον κόσμο το 2025, αριθμός που συνιστά το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 40 ετών.
Αύξηση σε σχέση με το 2024
Στην ετήσια της έκθεση για τη θανατική ποινή η οργάνωση επισημαίνει ότι ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά 78% σε σύγκριση με το 2024. Τα καταγεγραμμένα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν την Κίνα, η οποία δεν δημοσιοποιεί επίσημες στατιστικές, αλλά η Διεθνής Αμνηστία εκτιμά ότι η Κίνα παραμένει η χώρα με τις περισσότερες εκτελέσεις παγκοσμίως.
Κατηγορίες για κρατικές πολιτικές
Η Amnesty κατηγορεί αρκετές κυβερνήσεις ότι χρησιμοποιούν την «εσχάτη των ποινών» ως εργαλείο στοχευμένης πολιτικής για την επίδειξη κρατικής ισχύος.
Εξαιρώντας την Κίνα, πρώτη στην «τραγική λίστα» εμφανίζεται το Ιράν, όπου καταγράφηκαν 2.159 εκτελέσεις το προηγούμενο έτος — περίπου το 80% των εκτελέσεων που καταμετρήθηκαν διεθνώς.
Αύξηση στη Μέση Ανατολή
Σημαντική άνοδο παρουσιάζουν επίσης οι εκτελέσεις στη Σαουδική Αραβία, οι οποίες ανέβηκαν στις 356, με πολλές να σχετίζονται με παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών.
Σύμφωνα με την έκθεση, σήμερα η θανατική ποινή προβλέπεται σε 54 χώρες, ανάμεσά τους η Κίνα, το Ιράν, οι ΗΠΑ, η Αίγυπτος, η Ιαπωνία και η Σιγκαπούρη.
Μελλοθάνατοι και μέθοδοι εκτέλεσης
Το 2025 καταδικάστηκαν συνολικά σε θάνατο 2.334 άτομα, γεγονός που δεν σημαίνει απαραίτητα άμεση εκτέλεση. Στα τέλη της χρονιάς πάνω από 25.000 μελλοθάνατοι ήταν κρατούμενοι αναμένοντας την εκτέλεσή τους.
Η εκτέλεση μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους ανάλογα με τη νομοθεσία κάθε χώρας: εκτελεστικό απόσπασμα, απαγχονισμός, αποκεφαλισμός, θάλαμος αερίων ή θανατηφόρος ένεση.
Η «γκρίζα ζώνη» των μη δηλωμένων στοιχείων
Επειδή πολλές χώρες δεν δημοσιοποιούν τα σχετικά στοιχεία, η Διεθνής Αμνηστία μιλά για σημαντική «γκρίζα ζώνη». Η οργάνωση θεωρεί δεδομένο ότι γίνονται εκτελέσεις στη Βόρεια Κορέα και στο Βιετνάμ, αλλά δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία για αυτές τις χώρες.
Ανοδος και στις ΗΠΑ
Η έκθεση καταγράφει επίσης σημαντική αύξηση των εκτελέσεων στις ΗΠΑ, όπου πραγματοποιήθηκαν 47 εκτελέσεις το 2025. Περίπου οι μισές έγιναν στην πολιτεία της Φλόριντα, και πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό από το 2009.
Εντούτοις, για πρώτη φορά ο αριθμός των κρατουμένων στο θάλαμο του θανάτου στις ΗΠΑ έπεσε κάτω από τις 2.000, κυρίως λόγω θανάτων από φυσικά αίτια, απονομής χάριτος ή αποφυλάκισης.
Προόδοι στην κατάργηση
Μία θετική διάσταση της έκθεσης είναι η αύξηση των χωρών που έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή: 113 χώρες το 2025, έναντι μόλις 16 το 1977.
Στο Βιετνάμ καταργήθηκε η θανατική ποινή για ορισμένα ποινικά αδικήματα. Παράλληλα, πρωτοβουλίες για τον περιορισμό ή την πλήρη κατάργησή της βρίσκονται σε εξέλιξη στη Γκάμπια, τη Λιβερία και τη Νιγηρία.
Διεθνής τονισμός της ανάγκης για δικαιοσύνη
Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τυρκ, τονίζει: «μόνο ένα δικαστικό σύστημα που βασίζεται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπορεί να αποδώσει πραγματική δικαιοσύνη. Μία κοινωνία δεν προστατεύεται με τη θανατική ποινή, αλλά με ισχυρούς θεσμούς και με αίσθηση πολιτικής ευθύνης».
Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου
Deutsche Welle
