Ο αρθρογράφος Χρήστος Χωμενίδης περιγράφει την κρίση ΣΥΡΙΖΑ και την κοινωνική απαξίωση που υφίστανται σήμερα πολλά από τα στελέχη της Νέας Αριστεράς, επισημαίνοντας ότι πολλοί τα λοιδορούν με φράσεις όπως “Δεν ξέρουν να χωρίζουν δυό γαϊδάρων άχυρα” ενώ υπενθυμίζει ότι αυτή η ομάδα κυβέρνησε την Ελλάδα από το 2015 μέχρι το 2019.
Στο κείμενό του ο συγγραφέας παραθέτει μια σκληρή περιγραφή: “Ένα κουβάρι το μυαλό τους ανακατεμένο – άρρητα αθέμιτα, κουκιά μαγειρεμένα. Κι όμως, αυτός ο θίασος σκιών κυβέρνησε την Ελλάδα από το 2015 μέχρι το 2019! Έγιναν υπουργοί, έλαβαν αποφάσεις κρίσιμες για το συλλογικό μας μέλλον! Πάλι καλά που δεν μας τίναξαν στον αέρα! Άγιο είχαμε…” και κατονομάζει πρόσωπα της εποχής, όπως την Έφη Αχτσιόγλου, τον Γιώργο Τσακαλώτο, τον Αλέξη Σακελλαρίδη, τον Νίκο Φίλη, τον Νίκο Παππά και την Ρένα Δούρου.
Ο αρθρογράφος παρατηρεί ότι η χλεύη απέναντί τους είναι μικρόψυχη, αλλά ταυτόχρονα υπενθυμίζει την ανάγκη κριτικής όταν κάποιος ασκεί εξουσία. Κάποιοι, όπως σημειώνει, θα απαντήσουν “Για χάρη της ιστορικής μνήμης” ώστε να μην ξεχαστεί η ευθύνη όσων κυβέρνησαν.
Η ρίζα της ανανεωτικής αριστεράς
Στο ιστορικό του πλαίσιο, ο συγγραφέας αναφέρει την προέλευση της «Πρώτη Φορά Αριστερά» από το ΚΚΕ εσωτερικού, που ιδρύθηκε το 1968 όταν ορισμένοι κομμουνιστές αποχώρησαν από το σκληροπυρηνικό ΚΚΕ. Αυτοί, όπως γράφει, στρεφόταν ενάντια στον δογματισμό και την υποταγή στη γραμμή της Σοβιετικής Ένωσης και οραματίζονταν έναν σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο.
Ο σχολιαστής φέρνει παραδείγματα ευρωπαϊκών ρευμάτων της εποχής: το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα του Ενρίκο Μπερλινγκουέρ που έφτασε στο 34%, αλλά και άλλες ευρωπαϊκές αριστερές ηγεσίες όπως ο Σαντιάγο Καρίλιο στην Ισπανία και ο Ζορζ Μαρσαί στη Γαλλία. Στην Ελλάδα αναφέρει πρόσωπα όπως ο Μπάμπης Δρακόπουλος και ο Λεωνίδας Κύρκος.
Παρά τις φτωχές εκλογικές επιδόσεις του ΚΚΕ εσωτερικού στη Μεταπολίτευση, ο αρθρογράφος αναγνωρίζει θετικές συνέπειες: την ανάδειξη της οικολογίας, την υπεράσπιση των διαφορετικοτήτων και την πολιτισμική επιρροή μέσω φεστιβάλ και συναυλιών, όπως και την μοναδική ψήφο υπέρ της ένταξης στην ΕΟΚ το 1980.
Πορεία προς τον κατακερματισμό
Ο συγγραφέας απαριθμεί τα πρόσωπα που ανήκαν στο κίνημα: τον Χρόνη Μίσσιο, τον Άγγελο Ελεφάντη, τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη, τον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη και άλλους νεαρούς διανοούμενους. Επισημαίνει ότι το ΚΚΕ εσωτερικού υπήρξε, στην καλύτερη περίπτωση, δεξαμενή σκέψης και, στη χειρότερη, κλειστό κλαμπ αποκομμένο από την κοινωνία.
Συνεχίζει στην αναλυτική παρατήρηση ότι η αριστερά διαθέτει το ταλέντο των διασπάσεων: ο όποιος μειοψηφεί φεύγει για να ιδρύσει νέο φορέα, με την ιστορία των ονομάτων και των σχηματισμών να θυμίζει εντομολογική καταγραφή (Β’ Πανελλαδική, ΕΑΡ, ΑΚΟΑ κ.ά.).
Στη δεκαετία του 1980 η ανανεωτική αριστερά, σημειώνει, πέρασε περιδίνηση που οδήγησε στον μαρασμό της, μέχρι που οι εξελίξεις στη Σοβιετική Ένωση και η περεστρόικα επέβαλαν αναπροσαρμογές και οδήγησαν στον σχηματισμό του Συνασπισμού το 1989, που έλαβε τότε 13,1%.
Ανοδικά και πτωτικά ρεύματα
Ο αρθρογράφος θυμίζει την συνέχεια: διαδοχικά πλήγματα στο ποσοστό και την κοινοβουλευτική παρουσία, με το 1993 να εμφανίζει το ποσοστό στο 2,94% και μεταγενέστερες εκλογικές μεταβολές έως το 1996 και τις επόμενες αναμετρήσεις, όπου το κόμμα πασχίζει για ανάκαμψη.
Σχολιάζει την πορεία του Συνασπισμού και την πολυσυλλεκτικότητα που τον χαρακτήρισε, την ένταξη ετερόκλητων ομάδων και προσώπων και την ανάδειξη νέων στελεχών, μεταξύ των οποίων και ο Αλέξης Τσίπρας, του οποίου ο ρόλος παρουσιάζεται ως μεταμορφωτικός αλλά και συμβατικός προς τη δύναμη της εξουσίας.
Ο συγγραφέας αναπτύσσει την κριτική για το πώς το κίνημα έφτασε να υιοθετεί πρακτικές λαϊκισμού, συνεργασίες με προσωπικότητες όπως ο Πάνος Καμμένος, η Ραχήλ Μακρή και ο Παύλος Χαϊκάλης, και να υπόσχεται λύσεις που στο τέλος δεν εκπληρώθηκαν στους ταλαιπωρημένους από την κρίση πολίτες.
Από τη σαγήνη στη φθορά
Στο συμπέρασμά του ο αρθρογράφος αναρωτιέται πώς υπουργοί της περιόδου, όπως ο Γιώργος Χαρίτσης, η Έφη Αχτσιόγλου και ο Γιώργος Τσακαλώτος, αν και δεν ήταν χειρότεροι από τους ομολόγους τους σε άλλα κόμματα, βρέθηκαν να εφαρμόζουν το τρίτο μνημόνιο και να πληρώνουν πολιτικό κόστος στις εκλογές του 2019.
Καταλήγει ότι, αφού πρώτα έχασαν την πολιτική τους δύναμη και μετά την «ψυχή» τους, τα στελέχη της κάποτε ανανεωτικής αριστεράς κινούνται σήμερα με σπασμωδικές αντιδράσεις, αναζητώντας προσωπικές συμμαχίες γύρω από την έκλειψη που υπέστη ο χώρος.
* Ο Χρήστος Χωμενίδης είναι συγγραφέας
