Η διαχείριση της κρίσης ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κούβα —η ΗΠΑ Κούβα πολιτική των τελευταίων εβδομάδων— κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα νέο, περιττό στρατηγικό αδιέξοδο αν ο Λευκός Οίκος συνεχίσει με απειλές αντί για κίνητρα.
Από την επιχείρηση του Ιανουαρίου για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, οι αμερικανικές κινήσεις έχουν κλιμακωθεί: έχουν περιορίσει τις αποστολές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, έχουν επιδεινώσει την έλλειψη καυσίμων στην Κούβα, και έχουν πιέσει ξένες εταιρείες να αναστείλουν δραστηριότητες — ενώ το Πεντάγωνο έχει αναπτύξει πλοία και κατασκοπευτικά αεροσκάφη γύρω από το νησί.
Της συντακτικής ομάδας του Bloomberg
Ιστορικό καταστολής και κρίσης
Η κουβανική ηγεσία —η οποία κυριάρχησε για δεκαετίες με τους Ραούλ Κάστρο και Φιντέλ— έχει καταστείλει τη διαφωνία, έχει στραγγαλίσει την οικονομία και έχει οδηγήσει περίπου το 10% του πληθυσμού να φύγει μετά την πανδημία.
Η επιδείνωση της κατάστασης οφείλεται εν μέρει στο μακροχρόνιο εμπάργκο των ΗΠΑ, αλλά και στη διαχείριση του ίδιου του καθεστώτος, που έχασε ευκαιρίες για να μειώσει τις εντάσεις και να ανοίξει την οικονομία.
Πέρα από την οικονομική ασφυξία, η κλιμάκωση των αμερικανικών μέτρων —και ειδικά η δίωξη του 95χρονου πρώην προέδρου Ραούλ Κάστρο— έχει ενισχύσει τους φόβους για ενδεχόμενη στρατιωτική δράση ή επέμβαση.
Οι κίνδυνοι μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης
Οι πιο σκληρές φωνές στις ΗΠΑ —τα “γεράκια”— προτείνουν περιορισμένες αεροπορικές επιδρομές για να σοκάρουν την Αβάνα και να επιταχύνουν μεταρρυθμίσεις. Αν όμως αυτό δεν αποδώσει, υπάρχει ρητή πίεση για πιο επώδυνα βήματα, μέχρι και αποστολή χερσαίων δυνάμεων.
Μια τέτοια επιλογή θα έβρισκε τις ΗΠΑ ανεπαρκώς προετοιμασμένες πρακτικά και πολιτικά: δεν είναι σαφές αν υπάρχει σχέδιο για την αποκατάσταση ασφάλειας, τη διευθέτηση των μεταναστευτικών ροών και την ανοικοδόμηση της οικονομίας μετά από μια κατάρρευση του κράτους.
Η όποια στρατιωτική επέμβαση θα απορροφούσε μεγάλους πόρους, θα μονοπωλούσε το πολιτικό κεφάλαιο της προεδρίας και θα αποσπούσε στρατιωτικές δυνάμεις από άλλες σημαντικές γεωπολιτικές προκλήσεις.
Πιο «καρότο» και λιγότερο «μαστίγιο»
Για να επιτευχθεί πραγματική αλλαγή, οι ΗΠΑ πρέπει να προσφέρουν περισσότερα κίνητρα παρά απειλές: λιγότερα «μαστίγια» και περισσότερα «καρότα», ώστε τα στελέχη του καθεστώτος να αντιληφθούν ότι η φιλελευθεροποίηση έχει αξία.
Πρακτικά βήματα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δέσμευση να μην επιτεθούν οι ΗΠΑ στο νησί ή να μην επιδιώξουν την ανατροπή της κυβέρνησης ως αντάλλαγμα για περιορισμούς στις δραστηριότητες των κινεζικών και ρωσικών μυστικών υπηρεσιών, καθώς και μερική και σαφής ελάφρυνση κυρώσεων για να δοθεί πρόσβαση σε πίστωση και εισαγωγές στους κουβανούς επιχειρηματίες.
Επιπλέον, η επανέναρξη ροής πετρελαίου και η ενίσχυση της ανθρωπιστικής βοήθειας θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια περίοδο σταθερότητας και εμπιστοσύνης, κάνοντας τις μεταρρυθμίσεις πιο αποδεκτές στο εσωτερικό της χώρας.
Πολιτικό κόστος και επιλογές
Μια πιο ήπια προσέγγιση θα εξοργίσει αναμφίβολα πολλούς εξέχοντες εξόριστους στο Μαϊάμι, αλλά σχεδόν επτά δεκαετίες αντιπαράθεσης απέτυχαν να βοηθήσουν ουσιαστικά τον κουβανικό λαό.
Η πρόκληση για τον Λευκό Οίκο είναι να ισορροπήσει την πίεση για πραγματικές μεταρρυθμίσεις με ρεαλιστικά κίνητρα — και να αποφύγει μια ταχεία κλιμάκωση που μπορεί να οδηγήσει σε μια μακρά, δαπανηρή και επικίνδυνη στρατηγική δέσμευση.
Αν η ΗΠΑ Κούβα πολιτική προσαρμοστεί προς αυτή την κατεύθυνση, οι πιθανότητες για ειρηνική και βιώσιμη αλλαγή αυξάνονται. Αξίζει να δοκιμαστεί μια άλλη οδός.
