Η κυβέρνηση της Γουατεμάλας ανακοίνωσε νέο πρόγραμμα για τους αγνοούμενους εμφυλίου Γουατεμάλας, με στόχο να εντοπιστούν περίπου 45.000 άνθρωποι και με τη συνεργασία των Αρχών και των οικογενειών των εξαφανισθέντων.
Η πρωτοβουλία αφορά την περίοδο από το 1960 έως το 1996, όταν η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με σύγκρουση που, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, προκάλεσε τουλάχιστον 200.000 νεκρούς ή εξαφανισμένους. Η ειρηνευτική συμφωνία υπογράφηκε μεταξύ του κράτους και της Εθνικής Επαναστατικής Ενότητας της Γουατεμάλας (Unidad Revolucionaria Nacional Guatemalteca, URNG).
Ο πρόεδρος Μπερνάρντο Αρέβαλο παρουσίασε χθες τη δομή που θα επιχειρήσει τον εντοπισμό και την αναγνώριση των αγνοουμένων. «Ξεκινάμε τον δρόμο για να βρούμε αυτούς που μας λείπουν, για να επουλώσουμε μια ανοιχτή πληγή της ιστορίας», είπε ο πρόεδρος Αρέβαλο, παρουσιάζοντας αυτόν που βαφτίστηκε Μηχανισμός ανθρωπιστικής αναζήτησης εξαφανισμένων προσώπων.
Δομή και συνεργασίες του μηχανισμού
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το νέο όργανο θα λειτουργήσει μέσω κοινής δράσης των κρατικών φορέων, των οικογενειών και ανθρωπιστικών οργανώσεων, με στόχο να εντοπιστούν οι τόποι όπου βρίσκονται τα θύματα και να προωθηθεί η ταυτοποίηση των λειψάνων.
Ο πρόεδρος επισήμανε όμως ότι ο μηχανισμός είναι ανθρωπιστικός και επιδιώκει την αναζήτηση και την επιστροφή των σορών και των στοιχείων στις οικογένειες, διευκρινίζοντας ότι «δεν αντικαθιστά την εφαρμογή της δικαιοσύνης».
Ο Πάμπλο Εστράδα, πρόεδρος του Συνδέσμου Οικογενειών Φυλακισθέντων και Εξαφανισθέντων στη Γουατεμάλα, χαιρέτισε την κίνηση και υπογράμμισε την ανάγκη να βρεθούν, έστω και μετά από δεκαετίες, όσοι «το μοναδικό έγκλημα των οποίων ήταν πως σκέφτονταν διαφορετικά».
Εργα του παρελθόντος και αιτήματα
Η οργάνωση του κ. Εστράδα έχει προχωρήσει κατά τα τελευταία χρόνια σε εκταφές περίπου 1.800 πτωμάτων που χαρακτηρίστηκαν «θύματα της κρατικής τρομοκρατίας». Από αυτά τα δείγματα, περίπου το 30% έχουν ταυτοποιηθεί και επιστραφεί στις οικογένειες.
Ο ακτιβιστής εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι ο νέος μηχανισμός θα εξασφαλίσει πρόσβαση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις που μέχρι σήμερα παρέμεναν κλειστές για ερευνητές, όπου, όπως είπε, υπάρχουν «μυστικοί τάφοι» με αγνοούμενους.
Προκλήσεις και επόμενα βήματα
Η πρωτοβουλία αναμένεται να απαιτήσει συνεργασία σε επίπεδο τεχνικών ερευνών, εκταφών, εργαστηριακής ταυτοποίησης και διασύνδεσης αρχείων μεταξύ φορέων, οικογενειών και διεθνών οργανισμών, ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία αναγνώρισης των θυμάτων.
Η ανακοίνωση του προγράμματος έρχεται σε συνέχεια χρόνιων αιτημάτων από συλλόγους θυμάτων και ανθρωπιστικές οργανώσεις για την ανάκτηση στοιχείων και την ανοικτή διερεύνηση των γεγονότων της περιόδου.
Πηγές: ΑΜΠΕ, AFP
