Στενά του Ορμούζ — Υπάρχουν επαρκείς υποδομές και δίκτυα αγωγών που να παρακάμπτουν τη διαδρομή των πετρελαίων και του LNG ώστε να μην εξαρτόμαστε από τα Στενά του Ορμούζ; Μέχρι να βρεθούν αυτά, δεν έχει λόγο κανείς να περιμένει μείωση στις διεθνείς τιμές.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι περίπου 1/5 και κάτι περισσότερο του παγκόσμιου όγκου πετρελαίων και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) αποχαιρετά καθημερινά τα Στενά του Ορμούζ, και αυτό ακριβώς αναταράζει τους λογαριασμούς και καθορίζει τις τιμές που θα διαμορφωθούν και μετά την τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Του Γιώργου Κράλογλου
Επιπτώσεις στα ενεργειακά
Θα ήταν ευχής έργο να υπήρχαν, άγνωστα σε εμάς, «”κρυφά χαρτιά”» στην παγκόσμια πετρελαιαγορά ή στο σύστημα μεταφοράς του πετρελαίου και του LNG που θα αντιστρέψουν την αρνητική εικόνα και θα ανακουφίσουν τις τιμές — αλλά σήμερα αυτό δεν φαίνεται πιθανό.
Αν πράγματι η κατάσταση παραμένει θολή και οι χώρες εισαγωγής καυσίμων, όπως η Ελλάδα, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες, τότε δεν έχει νόημα να περιμένουμε πότε «θα πέσει το πετρελαϊκό κεραμίδι» στο κεφάλι μας: οι αυξήσεις θα έρθουν και θα παραμείνουν.
george.kraloglou@capital.gr
Κυβερνητικές επιλογές και περιορισμοί
Στην πράξη, η μείωση των Ειδικών Φόρων Καυσίμων ή η μείωση του ΦΠΑ θα ήταν τα προφανή εργαλεία για να αμβλυνθεί το πλήγμα, αλλά η κυβέρνηση αποκλείει τέτοιες παρεμβάσεις — και αυτό το υπονομεύει και η στάση της ΕΕ, που επιμένει στη διατήρηση φορολογικών ισορροπιών μεταξύ των κρατών-μελών.
Η πραγματικότητα που προετοιμάζεται είναι πιο περιορισμένη: αντί για γενναία φορολογικά μέτρα, το κράτος σκέφτεται επιδοτήσεις με όρους και «”κουπόνια”» με ψιλά, δηλαδή στοχευμένες και περιορισμένες ενισχύσεις, που δεν ανατρέπουν το γενικό κύμα ακρίβειας.
Επιπτώσεις στην παραγωγή και στο ράφι
Μεταφορά κόστους στην αγορά
Το πρώτο που θα συναντήσουν οι καταναλωτές στο νέο κύμα ακρίβειας θα είναι αυξήσεις σε όλα τα είδη της αγροτικής, βιομηχανικής και βιοτεχνικής παραγωγής στα ράφια των καταστημάτων.
Αγρότες, βιομηχανικές οργανώσεις και μικρομεσαίοι από τα επιμελητήρια προειδοποιούν ήδη ότι είναι θέμα χρόνου η μεταφορά του αυξημένου κόστους παραγωγής στην τελική λιανική τιμή και ότι, χωρίς ουσιαστικές φορολογικές παρεμβάσεις, αυτό το κόστος θα το πληρώσει ο καταναλωτής.
Συνεπώς, όπως τονίζουν, το μοναδικό εργαλείο που απομένει για άμεση παρέμβαση είναι η ανάλογη διαφοροποίηση της φορολογίας — όλα τα υπόλοιπα, κατά την άποψή τους, είναι λόγια να αγαπιόμαστε.
Πολιτικό και γεωπολιτικό πλαίσιο
Το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και γεωπολιτικό: ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν με τις ευλογίες ή τη διαχείριση των κινήσεων από τις ΗΠΑ αφήνει πολύ μικρό περιθώριο για επιστροφή σε προπολεμικά επίπεδα τιμών — τα «σπασμένα» του πολέμου θα βγουν αργά ή γρήγορα μέσω της στρατηγικής τιμολόγησης.
Οπότε, ακόμη και αν αλλάξει η πολιτική σκηνή με τις εκλογές του 2027 ή στο τέλος του χρόνου, δεν είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει ικανή δημοσιονομική ευελιξία, δεδομένων και των πιέσεων από την ΕΕ για τη διατήρηση της φορολογικής συνοχής.
Τα έχει ακούσει η κυβέρνηση, τα ξέρει και η αντιπολίτευση, αλλά «στον κουφό την πόρτα…», όσο η ΕΕ κρατά αυτά τα όρια, το πιθανότερο είναι να δούμε μόνο στοχευμένες επιδοτήσεις και περιορισμένη ανακούφιση — αν το τολμήσουν τώρα που όλα παίζονται με τις εκλογές.
Του Γιώργου Κράλογλου
