Δώδεκα εβδομάδες μετά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, οι ροές πετρελαίου και προϊόντων μέσω των Στενά του Ορμούζ παραμένουν μόνο ένα κλάσμα των προπολεμικών επιπέδων. Παρά ορισμένα σημάδια κινητικότητας, η ουσιαστική ομαλοποίηση του διαμετακομιστικού έργου εξακολουθεί να μοιάζει μακρινή.
Με τα σημερινά δεδομένα, οι αναλυτές τοποθετούν την ανάκαμψη της παραγωγής για τις χώρες του Περσικού Κόλπου από το 2027 και μετά.
Τρία σενάρια από τον Gibson
Ανάλυση του ναυλομεσιτικού οίκου Gibson διακρίνει τρία βασικά σενάρια για την πορεία της αγοράς πετρελαίου τους επόμενους μήνες.
Στο πιο αισιόδοξο σενάριο, επιτυγχάνεται μία ολοκληρωμένη συμφωνία μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ, Ισραήλ και των κρατών του Συμβουλίου του Κόλπου. Ακόμη και τότε, όμως, τα Στενά δεν θα ανοίξουν αμέσως: θα απαιτηθούν εγγυήσεις ασφάλειας, αποναρκοθέτηση και ένα ανανεωμένο ασφαλιστικό πλαίσιο.
Στο πιο πιθανό, σύμφωνα με τους αναλυτές, σενάριο η συμφωνία θα είναι μερική ή σταδιακή. Αυτό σημαίνει ότι η επανέναρξη των εξαγωγών θα γίνει άνιση, διαφορετική από χώρα σε χώρα, με αποτέλεσμα την παρατεταμένη αστάθεια στην αγορά.
Στο απαισιόδοξο σενάριο —το οποίο κερδίζει έδαφος στις εκτιμήσεις— οι δομικές αλλαγές που έχουν ήδη συντελεστεί στην παγκόσμια αγορά ενέργειας καταστήσούν την επιστροφή στο προπολεμικό καθεστώς μάλλον ανέφικτη.
Στόκος και πλοία στη γραμμή
Στον Περσικό Κόλπο βρίσκονται ήδη 157 δεξαμενόπλοια άνω των 25.000 DWT, τοποθετημένα και σε αναμονή. Από αυτά, τα 123 είναι φορτωμένα και έτοιμα να εξέλθουν μόλις δημιουργηθεί παράθυρο ασφαλείας.
Στον Κόλπο του Ομάν υπάρχουν πάνω από 150 πλοία χωρίς φορτίο, στη θέση τους και έτοιμα να ναυλωθούν όταν χρειαστεί.
Στον τομέα των ναύλων, η πρόβλεψη είναι για απότομη αρχική άνοδο, ακολουθούμενη από σταδιακή αποκλιμάκωση καθώς θα εντείνεται η κίνηση και θα επιβεβαιώνεται ότι οι κίνδυνοι είναι διαχειρίσιμοι.
Μία αρχική συμφόρηση στα λιμάνια θεωρείται αναπόφευκτη, αν και οι πρόσφατες αναφορές δείχνουν ότι οι λιμενικές λειτουργίες στα περισσότερα λιμάνια του Κόλπου παραμένουν ενεργές.
Διαφορετικοί ρυθμοί ανάκαμψης
Ακόμα και αν τα Στενά του Ορμούζ «ανοίξουν» ξανά, οι πετρελαιοπαραγωγοί δεν αναμένεται να επιστρέψουν όλοι με τον ίδιο ρυθμό.
Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, έχοντας πιο ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού και μεγαλύτερα αποθέματα αργού, εκτιμάται ότι μπορούν να επαναφέρουν υψηλά επίπεδα εξαγωγών μέσα σε λίγες εβδομάδες. Το Ριάντ μπορεί παράλληλα να μειώσει τις ροές στον αγωγό Ανατολής-Δύσης για λόγους οικονομικής αποδοτικότητας, ενώ το Άμπου Ντάμπι αναμένεται να αποκαταστήσει ροές μέσω του αγωγού Habshan προς τη Φουτζάιρα.
Το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν αναμένεται να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες δυσκολίες. Το Ιράκ, παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις για άμεση επανεκκίνηση, θεωρείται από τους αναλυτές ως η πιο ευάλωτη περίπτωση.
Οι πιο συντηρητικές προβλέψεις τοποθετούν την πλήρη επαναφορά των ροών αργού από την περιοχή μέσα στο 2027.
Ο αδύναμος κρίκος: προϊόντα
Εάν η αγορά αργού δείχνει κάποια στοιχεία ανθεκτικότητας, ο κλάδος των καθαρών πετρελαϊκών προϊόντων (CPP) αντιμετωπίζει πολύ μεγαλύτερες προκλήσεις.
Μερικά διυλιστήρια, όπως τα Ras Tanura και Ruwais, συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά. Ωστόσο οι ζημιές στα διυλιστήρια Sitra, Mina Al-Ahmadi και Satorp είναι σημαντικές, τα χρονοδιαγράμματα αποκατάστασης παραμένουν ασαφή και οι αναλυτές αποφεύγουν να κάνουν προβλέψεις.
Συνεπώς, η αγορά των καθαρών πετρελαϊκών προϊόντων αναμένεται να ακολουθήσει με σημαντική καθυστέρηση τις ροές αργού.
