BMW, Toyota, GM και Ford κρύβουν πίσω από μηνιαίες συνδρομές λειτουργίες που ήδη υπάρχουν στο αυτοκίνητό σου. Το hardware είναι εγκατεστημένο, αλλά το λογισμικό ξεκλειδώνει ουσιαστικά την πρόσβαση μόνο αν πληρώνεις.
Αγοράζεις καινούριο αυτοκίνητο, φεύγεις από το showroom και μετά από μήνες ανακαλύπτεις ότι λειτουργίες που νόμιζες ότι έχεις περιλαμβάνονται τώρα σε συνδρομή. Τα καλώδια και οι αισθητήρες υπάρχουν — απλά η εταιρεία δεν ενεργοποιεί τη δυνατότητα χωρίς πληρωμή. Η τάση της Silicon Valley μπήκε στα αυτοκίνητα και για τους κατασκευαστές έγινε νέα πηγή εσόδων.
Από το streaming στο τιμόνι
Η λογική είναι απλή και δανεισμένη από την τεχνολογική βιομηχανία: γιατί να πουλήσεις κάτι μία φορά όταν μπορείς να το χρεώνεις κάθε μήνα; Οι αυτοκινητοβιομηχανίες κοιτάζουν Apple, Netflix και Spotify και εφαρμόζουν παρόμοιο μοντέλο στους πελάτες τους.
Σύμφωνα με τη S&P Global Mobility, τα έσοδα από συνδεδεμένες υπηρεσίες και συνδρομές αναμένεται να ανέβουν από περίπου 5,5 δισ. ευρώ το 2024 σε κοντά 13,5 δισ. ευρώ έως το 2030. Αυτά τα χρήματα προέρχονται από την τσέπη του αγοραστή.
Το αυτοκίνητο διαφέρει από το smartphone: ενώ το κινητό αλλάζει κάθε 2-3 χρόνια, ένα αυτοκίνητο συνήθως κρατιέται πάνω από μια δεκαετία. Αυτή η μακροχρόνια ιδιοκτησία κάνει κάθε μηνιαία χρέωση εξαιρετικά προσοδοφόρα για τον κατασκευαστή.
Παραδείγματα συνδρομητικών λειτουργιών
Η BMW ήταν από τις πρώτες εταιρείες που δοκίμασαν τα όρια. Από τα μοντέλα του 2019 χρέωνε περίπου 72 ευρώ τον χρόνο για το Apple CarPlay — κάτι που σε φθηνότερα αυτοκίνητα παρέχεται δωρεάν. Η αντίδραση του κοινού ήταν έντονη και η εταιρεία υποχώρησε μέσα στον ίδιο χρόνο.
Το 2022 η BMW επέστρεψε με τη θέρμανση καθισμάτων — περίπου 17 ευρώ το μήνα σε αγορές όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Νότια Κορέα. Η κατακραυγή ήταν μεγαλύτερη αυτή τη φορά και τον Σεπτέμβριο του 2023 η εταιρεία σταμάτησε το πρόγραμμα. Στελέχη παραδέχτηκαν ότι η θέρμανση καθισμάτων «μάλλον δεν ήταν η καλύτερη αφετηρία» για συνδρομές. Σήμερα η BMW χρεώνει 5 έως 20 ευρώ το μήνα για υπηρεσίες όπως το remote start, το drive recorder και το σύστημα Driving Assistant Plus.
Η Toyota απαιτεί ενεργή συνδρομή Remote Connect — περίπου 7 ευρώ το μήνα ή 72 ευρώ τον χρόνο — για να ξεκινάς το αυτοκίνητο εξ αποστάσεως μέσω smartphone σε μοντέλα από το 2018 και μετά, αφού τελειώσει η δωρεάν περίοδος δοκιμής.
Υποβοήθηση οδήγησης και επιπλέον ιπποδύναμη
Πιο πολύπλοκη είναι η υπόθεση των συστημάτων υποβοήθησης οδήγησης. Το Super Cruise της GM και το BlueCruise της Ford — που επιτρέπουν οδήγηση χωρίς χέρια στον αυτοκινητόδρομο — χρειάζονται συνδρομή μετά τη δωρεάν δοκιμαστική περίοδο. Το Super Cruise κοστίζει περίπου 36 ευρώ τον μήνα, ενώ το BlueCruise φτάνει τα 45 ευρώ — αν και η Ford έχει πλέον προσθέσει επιλογή εφάπαξ πληρωμής.
Τα συστήματα αυτά βασίζονται σε ενημερωμένους χάρτες LiDAR και υπηρεσίες cloud, οπότε υπάρχει κάποια επιχειρηματολογία για συνδρομή. Όμως, όταν οι τιμές των νέων αυτοκινήτων είναι σε ιστορικά υψηλά, η ανοχή των πελατών μειώνεται.
Η Volkswagen δοκίμασε στο Ηνωμένο Βασίλειο ένα ακόμη πιο τολμηρό σχέδιο: οι ιδιοκτήτες του ID.3 μπορούσαν να «ξεκλειδώσουν» 20 επιπλέον ίππους — που ο κινητήρας ήδη παρήγαγε — με συνδρομή περίπου 20 ευρώ το μήνα. Το πρόγραμμα δεν επεκτάθηκε στη Βόρεια Αμερική.
Νομοθετικές κινήσεις
Το θέμα έχει τραβήξει και την προσοχή νομοθετών. Στη Νέα Υόρκη, το νομοσχέδιο S5708 πέρασε από τα δύο σώματα του κοινοβουλίου και περιμένει την υπογραφή της κυβερνήτη Kathy Hochul. Αν γίνει νόμος, θα απαγορεύει σε κατασκευαστές και αντιπροσώπους να χρεώνουν συνδρομή για λειτουργίες που βασίζονται σε hardware ήδη εγκατεστημένο στο όχημα.
Αντίστοιχες προτάσεις έχουν κατατεθεί στο Νιου Τζέρσεϊ και στη Μασαχουσέτη, αλλά δεν έγιναν ακόμη νόμοι. Η ρύθμιση εξαιρεί συστήματα που απαιτούν ενημερώσεις λογισμικού και cloud συνδεσιμότητα — επομένως τα Super Cruise και BlueCruise πιθανότατα θα μπορούν να συνεχίσουν να χρεώνονται.
Η συμβουλή του Techblog
Το να πληρώνεις δεκάδες χιλιάδες ευρώ για ένα αυτοκίνητο και μετά να σου ζητούν 7 ευρώ το μήνα για να ξεκινάς τη μηχανή με το κινητό είναι, κατά πολλούς, παράλογο — και οι κατασκευαστές το γνωρίζουν, γι’ αυτό το κρύβουν στα ψιλά γράμματα.
Πριν αγοράσεις καινούριο αυτοκίνητο, ρώτα ρητά ποιες λειτουργίες τελειώνουν με τη δοκιμαστική συνδρομή και πόσο θα κοστίζουν μετά. Αλλιώς, η «πλήρης έκδοση» που αγόρασες μπορεί να αποδειχθεί σύντομα ελλιπής.
Techblog παρατηρεί ότι αυτή η πρακτική απαιτεί μεγαλύτερη διαφάνεια για να αποφευχθεί η έκπληξη στον τελικό καταναλωτή.
