ΥΠΟΓΑΙΑ έκθεση εγκαινιάζεται την 4 Ιουνίου 2026 και φέρνει στην επικέντρωση τον ορυκτό κόσμο μέσα από έργα 15 δημιουργών στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών.
Στην ομάδα συμμετέχουν οι: Βανέσσα Αναστασοπούλου, Στάθης-Αλέξανδρος Ζούλιας, Ελένη Ζούνη, Ηλίας Καρράς, Κατερίνα Κατσιφαράκη, KEZ, Χριστίνα Μήτρεντσε, Εσμεράλδα Μομφερράτου, Μιχάλης Παπαδόπουλος, Ρένα Παπασπύρου, Πάρις Πρέκας, Γιώργος Ταξίδης, Νίκος Τοπαλίδης, Μαριάννα Τρώντσιου, Γιώργος Τσεριώνης.
ΥΠΟΓΑΙΑ: Ορυκτός κόσμος και γεωλογική φαντασία
Οι δημιουργοί της έκθεσης μοιράζονται ένα κοινό ενδιαφέρον για τη γη, το υπέδαφος, τα πετρώματα και τα ίχνη του χρόνου. Η ΥΠΟΓΑΙΑ προσεγγίζει τη γεωλογία ως πλαίσιο προβληματισμού γύρω από την ύλη, τη μνήμη και τις σχέσεις ανθρώπινων και μη ανθρώπινων μορφών ζωής.
Τα έργα εστιάζουν σε αποτυπώσεις, υλικές μνήμες και παλίμψηστα του τοπίου, επιχειρώντας καλλιτεχνικές μεταφράσεις των εγγραφών της Γης.
Σύγχρονη τέχνη και γεωλογικός χρόνος
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον καλλιτεχνών για την προϊστορία, την παλαιοντολογία και τη γεωλογία. Η κλιματική αλλαγή, οι προκλήσεις της Ανθρωποκαίνου και η συνειδητοποίηση της Γης ως ενεργού παράγοντα έχουν ενισχύσει την εστίαση στο έδαφος και τον γεωλογικό χρόνο.
Εικόνες από πετρώματα, βράχους, ορυκτά, απολιθώματα και ευρήματα αποκτούν ξεχωριστή θέση στη σύγχρονη πρακτική, με αναφορές που εκτείνονται από τα γεωλογικά τοπία του Πωλ Σεζάν και του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα έως τα Earthworks των δεκαετιών του 1960 και 1970.
Θέματα, εικόνες και προηγούμενη παρουσίαση
Ο τίτλος «ΥΠΟΓΑΙΑ» επιστρέφει εικόνες: φαλακρά βουνά στο καλοκαιρινό φως, φιδίσια φαράγγια χωρίς φως, ξερολιθιές με κρυμμένα νομίσματα, άγνωστες πέτρες με παράξενα ονόματα, ζωγραφισμένα βότσαλα και χαραγμένες πέτρες από εξόριστους ποιητές.
Η ΥΠΟΓΑΙΑ περιλαμβάνει επίσης σκηνές από χώμα και λάσπη, μάρμαρα σε διάφορα χρώματα, φαγωμένα όρη, νταμάρια, λατομεία, καλντερίμια, οργωμένα χωράφια, απόκρημνες κορφές, σταλακτίτες, σβώλους και θαμμένα αγγεία. Είναι τα απολιθώματα ανθρώπων, ζώων και φυτών, οι πέτρες στις τσέπες, οι κυλιόμενες πέτρες και οι πολύτιμοι λίθοι, ο άχρονος χώρος και ο συμπυκνωμένος χρόνος — η ματιά και η ζωή κάτω από τη γη.
Οι πέτρες, υποστηρίζουν οι συμμετέχοντες, δεν είναι βουβές: φέρουν μνήμη, ίχνη και πληροφορίες, αν μάθουμε να τις διαβάζουμε. Στην ΥΠΟΓΑΙΑ οι καλλιτέχνες προσεγγίζουν τη Γη ως πεδίο εγγραφών, αποτυπωμάτων και μετασχηματισμών, επιχειρώντας να αποδώσουν εικαστικά τα παλίμψηστα κείμενά της.
Μια διαφορετική εκδοχή της έκθεσης παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 2025 στο Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου, στον Πύργο Κύμης.
Η επιμέλεια της έκθεσης ανήκει στον Χριστόφορο Μαρίνο.
Κεντρική εικόνα: Στάθης-Αλέξανδρος Ζούλιας — «Alien landscapes #156», 2026, φωτογραφικό κολάζ, φωτοχημική εκτύπωση ενσωματωμένη σε πλεξιγκλάς, 24 × 32 × 4 εκ.
Παράλληλες προτάσεις που αναφέρονται στο αρχικό σχετικό υλικό περιλαμβάνουν την έκθεση «Περιτονία» με Δημήτρη Αντωνίτση στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα και ομαδική έκθεση με Ελευθερία Κουσιάκη, Κώστα Νικάκη και Έφη Τσουλουχοπούλου στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη».
Η έκθεση ΥΠΟΓΑΙΑ παραμένει πρόταση για όσους ενδιαφέρονται για τη διασταύρωση τέχνης, γεωλογίας και μνήμης του τοπίου.
