Από «δύσκολη αγορά» η Ινδία μετατρέπεται σταδιακά σε βασικό στόχο για τα ελληνικά τρόφιμα, καθώς η δυναμική της ινδικής οικονομίας, η άνοδος της μεσαίας τάξης και η προοπτική δραστικής μείωσης δασμών στο πλαίσιο της συμφωνίας Ε.Ε.–Ινδία δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τον αγροδιατροφικό κλάδο.
Παρά το γεγονός ότι οι ελληνικές εξαγωγές τροφίμων παραμένουν χαμηλές και συγκεντρωμένες σε λίγες κατηγορίες, υπάρχει σημαντικό περιθώριο διεύρυνσης, ιδιαίτερα για προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως το ελαιόλαδο, η φέτα, τα φρούτα και τα μεταποιημένα τρόφιμα.
Ανέπαφη αλλά ανοδική τάση
Οι εξαγωγές τροφίμων και ποτών από την Ελλάδα προς την Ινδία εξακολουθούν να είναι περιορισμένες, αλλά εμφανίζουν βελτίωση. Την περίοδο 2024–2025 διαμορφώθηκαν σε 21,05 εκατ. δολ. (≈ 17,89 εκατ. ευρώ με βάση χθεσινή ισοτιμία), αυξημένες κατά 2,3% σε σχέση με περίπου 20,57 εκατ. δολ. (≈ 17,485 εκατ. ευρώ) για την περίοδο 2023–2024. Η αύξηση προέρχεται κυρίως από επιμέρους κατηγορίες και όχι από ουσιαστική διεύρυνση της βάσης προϊόντων.
Καθοριστικό ρόλο διατηρούν τα παρασκευάσματα τροφών ζώων, που ενισχύθηκαν κατά 5%, από περίπου 10,00 εκατ. δολ. (≈ 8,5 εκατ. ευρώ) το 2023–2024 σε 10,50 εκατ. δολ. (≈ 8,92 εκατ. ευρώ) το 2024–2025, καλύπτοντας άνω του 50% του συνόλου και τις δύο χρήσεις.
Κίνηση ανά κατηγορία
Ακολουθούν τα ακτινίδια με εξαγωγές 4,50 εκατ. δολ. (≈ 3,82 εκατ. ευρώ) το 2023–2024 και 4,70 εκατ. δολ. (≈ 3,995 εκατ. ευρώ) το 2024–2025. Η κορινθιακή σταφίδα ενισχύθηκε κατά περίπου 9%, από 3,30 εκατ. δολ. (≈ 2,805 εκατ. ευρώ) σε 3,60 εκατ. δολ. (≈ 3,06 εκατ. ευρώ), ενώ τα μήλα παρουσίασαν άνοδο 11%, από 0,75 εκατ. δολ. (≈ 0,63 εκατ. ευρώ) σε 0,83 εκατ. δολ. (≈ 0,706 εκατ. ευρώ).
Στον αντίποδα, η κατηγορία των λοιπών τροφίμων —ελιά, ελαιόλαδο, φέτα, φύλλο για πίτες και ζαχαρώδη— παραμένει σε χαμηλή αξία αλλά κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο: από 720 χιλ. δολ. (≈ 612 χιλ. ευρώ) το 2023–2024 σε 1,03 εκατ. δολ. (≈ 876 χιλ. ευρώ) το 2024–2025, ήτοι +38,9%.
Ανταγωνισμός και ποιότητα
Οι εξαγωγές ακτινιδίων υποχώρησαν εν μέρει εξαιτίας της επανεμφάνισης του ιρανικού ανταγωνισμού μετά την άρση των απαγορεύσεων, γεγονός που αναδεικνύει προβλήματα ελέγχου προέλευσης.
Αντίθετα, η κορινθιακή σταφίδα σχεδόν διπλασίασε τις πωλήσεις της, δείχνοντας ότι η ποιότητα και η διαφοροποίηση μπορούν να προσδώσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ακόμη και σε απαιτητικές αγορές.
Συνολικά, η εικόνα των εξαγωγών επιβεβαιώνει πως παρά τη θετική δυναμική, η ελληνική παρουσία στην ινδική αγορά παραμένει στενά συγκεντρωμένη και με περιορισμένη διείσδυση σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ρόλος της γεωργίας στην Ινδία
Οι προοπτικές ωστόσο είναι σημαντικές. Ο αγροτικός τομέας στην Ινδία συμμετέχει περίπου στο 18% του ΑΕΠ και απασχολεί άνω του 45% του εργατικού δυναμικού της χώρας, σύμφωνα με στοιχεία της Reserve Bank of India. Η γεωργική απόδοση, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες και τους μουσώνες, επηρεάζει άμεσα το αγροτικό εισόδημα και, κατά συνέπεια, την ιδιωτική κατανάλωση στην περιφέρεια.
Η ενίσχυση της μεσαίας τάξης και η μετατόπιση των καταναλωτικών προτύπων προς πιο ποιοτικά και διαφοροποιημένα τρόφιμα δημιουργούν νέο πεδίο ευκαιριών για τα ελληνικά αγροδιατροφικά προϊόντα. Η ινδική μεσαία τάξη επιδεικνύει αυξανόμενο ενδιαφέρον για προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, η φέτα, το κρασί και τα φρούτα.
Οικονομική δυναμική και κατανάλωση
Οι μακροοικονομικές προοπτικές ενισχύουν περαιτέρω τη σημασία της αγοράς. Σύμφωνα με την έκθεση Deloitte «India Economic Outlook» (Αύγουστος 2025), η χώρα αναμένεται να ανέλθει στην 4η θέση παγκοσμίως βάσει ΑΕΠ έως το τέλος του 2025. Η ιδιωτική κατανάλωση αντιστοιχεί πλέον στο 61,4% του ΑΕΠ, λειτουργώντας ως βασικός μοχλός ανάπτυξης.
Σε ένα περιβάλλον αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού και ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών, η αύξηση της ζήτησης για ποιοτικά τρόφιμα αναμένεται να συνεχιστεί.
Τι αλλάζει με τη συμφωνία
Η εμπορική συμφωνία Ε.Ε.–Ινδία παίζει κομβικό ρόλο στις μελλοντικές προοπτικές. Η κατάργηση ή σημαντική μείωση δασμών, που σήμερα υπερβαίνουν κατά μέσο όρο το 36%, μεταβάλλει ριζικά το τοπίο για την ευρωπαϊκή και την ελληνική αγροδιατροφική βιομηχανία.
Ενδεικτικά, οι δασμοί στο κρασί προβλέπεται να μειωθούν από 150% σε 75% με την έναρξη ισχύος της συμφωνίας και σταδιακά έως το 20%. Στο ελαιόλαδο οι δασμοί από 45% θα μειωθούν στο 0% εντός πενταετίας. Σημαντικές μειώσεις προβλέπονται επίσης για τα μεταποιημένα τρόφιμα, όπως αρτοσκευάσματα και ζαχαρώδη, ενώ δασμοί σε φρούτα όπως ακτινίδια και αχλάδια μειώνονται με ποσοστώσεις. Σε χυμούς φρούτων και ορισμένα προϊόντα κρέατος προβλέπεται πλήρης μηδενισμός.
Παράλληλα, οι διαπραγματεύσεις για τις Γεωγραφικές Ενδείξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η προστασία προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις απομιμήσεις και να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη αξία της ελληνικής προσφοράς στην ινδική αγορά.
Η επενδυτική πτυχή
Η Ινδία δεν αποτελεί μόνο αγορά-στόχο αλλά και δυνητικό επενδυτικό εταίρο στον αγροδιατροφικό τομέα, ιδίως στη μεταποίηση με εξαγωγικό προσανατολισμό προς την Ευρώπη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Switz Group, που συνδέεται με τον ινδικό όμιλο Britannia και έχει αποκτήσει ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα μέσω θυγατρικών.
Η στρατηγική αυτή επιτρέπει στον όμιλο να αξιοποιεί την ελληνική παραγωγική βάση ως «πύλη» προς την ευρωπαϊκή αγορά, παρακάμπτοντας εμπορικά και δασμολογικά εμπόδια και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων του.
Από το 2017, ο Switz Group έχει αποκτήσει πάνω από 20 ελληνικές εταιρείες στον χώρο της αρτοποιίας, της ζαχαροπλαστικής και των συσκευασμένων προϊόντων. Στο χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι Olympic Foods, Ιωνική Σφολιάτα, CSM Hellas / Artizan Hellas, Κρητών Άρτος, Σαμούρη (Samouri), Κουλουράδες, Troufa, Μίδας Τρόφιμα ΙΚΕ (Daily Donuts) και The Bakers in the Hood.
Για την Ελλάδα, τέτοιου τύπου επενδύσεις έχουν διπλό όφελος: ενισχύουν τη βιομηχανία τροφίμων, την απασχόληση και την προστιθέμενη αξία και ταυτόχρονα εντάσσουν τη χώρα σε διεθνείς αλυσίδες αξίας με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
