προσφορά ακινήτων στην αγορά εξετάζει η κυβέρνηση ως άμεση απάντηση στο στεγαστικό πρόβλημα, με πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην αύξηση της διαθέσιμης κατοικίας και στην ελάφρυνση των νοικοκυριών. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός νέου στεγαστικού προγράμματος, παρόμοιου με «Σπίτι μου», το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί είτε μέσω του ΕΣΠΑ είτε με πρωτοβουλίες από νέα ευρωπαϊκά εργαλεία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να συνδυαστεί με το «Ανακαινίζω», και παράγοντες της αγοράς υπογραμμίζουν ότι πρέπει να περιλαμβάνει ιδιαίτερα ελκυστικά κίνητρα, κυρίως φορολογικά, για να ανασχεθεί η άνοδος των ενοικίων και των τιμών ακινήτων και για να αξιοποιηθεί το ανεκμετάλλευτο οικιστικό απόθεμα. Το υπουργείο καταγράφει περίπου 794.000 κλειστές κατοικίες που μπορούν να επανέλθουν στην αγορά.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης, ως πρόεδρος του Eurogroup, έθεσε το ζήτημα της στέγασης ως βασικό θέμα στην άτυπη συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία. Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει τη στέγαση τόσο ως θέμα κοινωνικής συνοχής όσο και ως οικονομικό πρόβλημα που απαιτεί συντονισμένες πολιτικές.
Μέτρα για προσφορά ακινήτων
Με βάση τα στοιχεία του υπουργείου, περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές και, όπως δηλώσει ο υπουργός, έχουν γίνει ενέργειες για να αυξηθεί η προσφορά αυτών των κλειστών κατοικιών. Όπως με την τριετή φοροαπαλλαγή, τα προγράμματα ανακαίνισης που έχουν δρομολογηθεί, τα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2» και το, για πρώτη φορά, ολοκληρωμένο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης του δημόσιου χώρου, που ξεκινά να δουλεύει στην Παιανία, στην Πάτρα, στη Λάρισα και στις Σέρρες.
Σημειώνεται ότι, όπως ανακοινώθηκε, η 31η Μαΐου είναι η καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» και μετά από τη συγκεκριμένη ημερομηνία δεν θα είναι δυνατή η έγκριση νέων αιτήσεων υπαγωγής στο πρόγραμμα, και θα διακοπεί η ηλεκτρονική χορήγηση βεβαίωσης επιλεξιμότητας. Ωστόσο, η καταληκτική ημερομηνία υπογραφής δανειακής σύμβασης μεταξύ των δικαιούχων και της τράπεζας, παραμένει η 31η Αυγούστου.
Σημειώνεται, επίσης, ότι στο άτυπο Eurogroup τέθηκαν προς συζήτηση τα προγράμματα στέγασης τριών χωρών (Ισπανία, Ιρλανδία και Κροατία), προκειμένου, όπως είπε ο κ. Πιερρακάκης, να μάθει ο ένας από τον άλλο τι λειτούργησε και τι όχι και να υπάρξει συντονισμός των πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Προγράμματα και προθεσμίες
Η Ισπανία ακολούθησε ένα παρεμβατικό μοντέλο για να αντιμετωπίσει την εκτόξευση των ενοικίων και τη μείωση του διαθέσιμου αποθέματος, ειδικά σε τουριστικές ζώνες: επέβαλε περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb και ανακοίνωσε μεγάλο κρατικά ενισχυόμενο πρόγραμμα κατασκευής προσιτής κατοικίας, ενώ έδωσε κίνητρα για την αξιοποίηση κενών κατοικιών και εξέτασε μέτρα ελέγχου ενοικίων σε «κόκκινες» περιοχές.
Στην Ιρλανδία, η στεγαστική κρίση συνδέθηκε με χρόνια έλλειψη νέων κατοικιών μετά την οικονομική κρίση του 2008. Η κυβέρνηση υλοποίησε το πολυετές σχέδιο «Housing for All», ένα πρόγραμμα δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων νέων κατοικιών ετησίως, με έμφαση στην κοινωνική και προσιτή στέγη, επιδοτήσεις για νέους αγοραστές και αξιοποίηση κενών ακινήτων.
Η Κροατία, που βρέθηκε αντιμέτωπη με ραγδαία αύξηση του τουριστικού μετασχηματισμού κατοικιών, ενίσχυσε το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, αύξησε τη φορολογία σε ακίνητα που παραμένουν κενά ή διατίθενται αποκλειστικά για τουριστική χρήση και προώθησε αλλαγές στη φορολογία ακινήτων και διευκολύνσεις για κοινωνική και προσιτή κατοικία, με στόχο τη μείωση των τιμών και την καλύτερη πρόσβαση των νέων στη στέγη.
