Το νέο στεγαστικό πρόγραμμα είναι στο επίκεντρο της κυβερνητικής συζήτησης, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο ενός σχεδίου παρόμοιου με το “Σπίτι μου”, με εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης είτε μέσω του ΕΣΠΑ είτε μέσω νέων ευρωπαϊκών εργαλείων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το προτεινόμενο πρόγραμμα αναμένεται να συνδυαστεί με το “Ανακαινίζω”, ενώ παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι πρέπει να προσφέρει στους πολίτες ισχυρά κίνητρα, φορολογικά και άλλα, για να αντιμετωπιστεί η συνεχιζόμενη αύξηση των ενοικίων και των τιμών των ακινήτων και το υψηλό ποσοστό μη αξιοποιημένου οικιστικού αποθέματος.
Ως πρόεδρος του Eurogroup, ο Κυριάκος Πιερρακάκης έθεσε το στεγαστικό ζήτημα ως βασικό θέμα στην άτυπη συνεδρίαση στη Λευκωσία, επισημαίνοντας ότι η στέγαση είναι τόσο ζήτημα κοινωνικής συνοχής όσο και οικονομικό πρόβλημα.
νέο στεγαστικό πρόγραμμα: κλειστές κατοικίες
Βάσει στοιχείων του υπουργείου, περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές και, όπως είπε ο υπουργός, έχουν γίνει ενέργειες για να αυξηθεί η προσφορά από αυτές τις κλειστές κατοικίες. Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η τριετής φοροαπαλλαγή, τα προγράμματα ανακαίνισης που έχουν δρομολογηθεί, τα “Σπίτι μου 1” και “Σπίτι μου 2” και, για πρώτη φορά, ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης του δημόσιου χώρου που ξεκινά να εφαρμόζεται στην Παιανία, στην Πάτρα, στη Λάρισα και στις Σέρρες.
Έχει ανακοινωθεί ότι η 31η Μαΐου είναι η καταληκτική ημερομηνία υπαγωγής στο πρόγραμμα “Σπίτι μου 2” και ότι μετά από την ημερομηνία αυτή δεν θα είναι δυνατή η έγκριση νέων αιτήσεων υπαγωγής ούτε θα συνεχίσει η ηλεκτρονική χορήγηση βεβαίωσης επιλεξιμότητας. Ωστόσο, η καταληκτική ημερομηνία υπογραφής δανειακής σύμβασης μεταξύ των δικαιούχων και της τράπεζας παραμένει η 31η Αυγούστου.
Ευρωπαϊκή ανταλλαγή πρακτικών
Στο άτυπο Eurogroup παρουσιάστηκαν τα προγράμματα στέγασης τριών χωρών — της Ισπανίας, της Ιρλανδίας και της Κροατίας — ώστε, όπως επεσήμανε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, οι χώρες να μάθουν η μία από την άλλη τι λειτούργησε και τι όχι και να υπάρξει συντονισμός των πολιτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Ισπανία υιοθέτησε ένα παρεμβατικό μοντέλο για να αντιμετωπίσει την αύξηση των ενοικίων και τη μείωση της διαθέσιμης κατοικίας, ιδίως σε τουριστικές περιοχές. Πήρε μέτρα περιορισμού στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, ανακοίνωσε ένα μεγάλο πρόγραμμα κατασκευής προσιτών κατοικιών με κρατική χρηματοδότηση, έδωσε κίνητρα για την αξιοποίηση κενών κατοικιών και εξέτασε μέτρα ελέγχου των ενοικίων σε περιοχές που η κατάσταση βρέθηκε στο “κόκκινο”, με στόχο την προστασία των νέων και των χαμηλών εισοδημάτων από την ακραία αύξηση του κόστους στέγασης.
Εθνικά σχέδια και μέτρα
Στην Ιρλανδία, η στεγαστική κρίση συνδέθηκε με χρόνια έλλειψης νέων κατοικιών μετά την οικονομική κρίση του 2008. Η κυβέρνηση παρουσίασε το πολυετές σχέδιο “Housing for All”, ένα πρόγραμμα δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων νέων κατοικιών κάθε χρόνο, με έμφαση στην κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγη. Το σχέδιο περιλαμβάνει επιδοτήσεις για νέους αγοραστές, ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας, αξιοποίηση κενών ακινήτων και μέτρα για τη συγκράτηση του κόστους ενοικίασης.
Η Κροατία, που βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρό πρόβλημα λόγω της τουριστικής έκρηξης και της μετατροπής κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα, επέλεξε να αυστηροποιήσει το πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και ανακοίνωσε αυξημένη φορολογία στα ακίνητα που παραμένουν κενά ή διατίθενται αποκλειστικά για τουριστική χρήση, με στόχο να επιστρέψουν περισσότερα σπίτια στη μακροχρόνια αγορά ενοικίασης. Παράλληλα, προωθούνται αλλαγές στη φορολογία ακινήτων και διευκολύνσεις για την ανάπτυξη κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, ώστε να συγκρατηθούν οι τιμές και να ενισχυθεί η πρόσβαση των νέων στην κατοικία.
