Η κυβέρνηση της Ιταλίδας Πρωθυπουργού, Τζόρτζια Μελόνι αποφάσισε να παρατείνει έως την 3 Ιουλίου τη μείωση φόρων στα καύσιμα, ωστόσο περιορίζει το ύψος της ελάφρυνσης. Η έκπτωση πλέον διαμορφώνεται σε 5 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο για βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης, μειώνοντας την αρχική έκταση του μέτρου αλλά διατηρώντας την παρέμβαση για λίγες εβδομάδες ακόμα.
Το οικονομικό βάρος της επέκτασης εκτιμάται περίπου σε 150 εκατομμύρια ευρώ και, σύμφωνα με την κυβέρνηση, θα καλυφθεί εξολοκλήρου από τα πλεονάζοντα έσοδα του ΦΠΑ που συγκεντρώθηκαν κατά τον μήνα Μάιο. Η χρηματοδότηση από τον υπερβάλλοντα ΦΠΑ ήταν η κεντρική λύση που προκρίθηκε για να μη δοθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος.
Η απόφαση της ρωμαϊκής κυβέρνησης να συρρικνώσει το μέγεθος της φορολογικής ελάφρυνσης προκάλεσε την άμεση αντίδραση των ιταλικών ενώσεων καταναλωτών, οι οποίες κατήγγειλαν ότι το νέο ύψος της έκπτωσης είναι ανεπαρκές. Οι οργανώσεις τόνισαν ότι τη στιγμή που οι τιμές των καυσίμων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η μείωση των 5 λεπτών δεν ανακουφίζει ουσιαστικά τους οδηγούς και τα νοικοκυριά.
Ανάλυση της απόφασης
Στην πράξη, η αλλαγή σημαίνει ότι η έκπτωση εφαρμόζεται και στα δύο κύρια είδη καυσίμου που χρησιμοποιούνται στα οχήματα: στη βενζίνη και στο πετρέλαιο κίνησης. Το ύψος των 5 λεπτών ανά λίτρο είναι σαφώς χαμηλότερο από τις προηγούμενες παρεμβάσεις που είχαν στοχεύσει σε μεγαλύτερη μείωση του φορολογικού βάρους στα πρατήρια.
Για τους καταναλωτές, η επίπτωση στην τελική τιμή ανά λίτρο θα είναι σχετικά περιορισμένη, δεδομένου ότι η μείωση είναι μικρότερη από ό,τι αρχικά είχε ανακοινωθεί ή αναμενόταν σε ορισμένες περιόδους. Παρά την επέκταση του μέτρου έως 3 Ιουλίου, η πραγματική ανακούφιση στο πορτοφόλι των οδηγών θα είναι μικρότερη και πιθανόν να μη μειώσει αισθητά το κόστος μετακίνησης.
Η κυβέρνηση αιτιολογεί τη συρρίκνωση της έκπτωσης με την ανάγκη δημοσιονομικής συγκράτησης και την αξιοποίηση των πλεοναζόντων εσόδων του ΦΠΑ του Μαΐου. Το συνολικό κόστος του μέτρου, οι 150 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάστηκε ως ποσό που μπορεί να καλυφθεί χωρίς να επιβαρύνει περαιτέρω τον κρατικό προϋπολογισμό.
Αντιδράσεις καταναλωτών
Οι ιταλικές ενώσεις καταναλωτών χαρακτήρισαν την απόφαση ανεπαρκή και κάλεσαν την κυβέρνηση να επανεξετάσει το μέτρο, υπογραμμίζοντας ότι οι τιμές των καυσίμων στην αγορά παραμένουν σε επίπεδα που επιβαρύνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η κριτική επικεντρώνεται στο ότι η περιορισμένη έκπτωση δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τις αυξήσεις που έχουν παρατηρηθεί τους προηγούμενους μήνες.
Στο πολιτικό μέτωπο, η επέκταση με παράλληλη μείωση της έκπτωσης εμφανίζεται ως συμβιβασμός μεταξύ της ανάγκης για δημοσιονομική ευστάθεια και της πολιτικής ανάγκης να δοθεί κάποια έστω βραχυπρόθεσμη ανακούφιση στους καταναλωτές. Η κυβέρνηση επιλέγει τη συγκεκριμένη χρηματοδότηση από τον ΦΠΑ του Μαΐου για να αποφύγει πρόσθετες δαπάνες από τον τρέχοντα προϋπολογισμό.
Τι μένει να παρακολουθούν οι οδηγοί
Οι οδηγοί και οι επιχειρήσεις μεταφορών θα δουν την εφαρμογή της έκπτωσης έως την 3 Ιουλίου, αλλά με μικρότερο όφελος ανά λίτρο λόγω των 5 λεπτών. Το κατά πόσο το μέτρο θα επεκταθεί ξανά ή θα αναθεωρηθεί σε μεγαλύτερο ύψος εξαρτάται από τα δημοσιονομικά στοιχεία των επόμενων μηνών και από την πίεση που θα ασκήσουν οι καταναλωτικές οργανώσεις και οι κοινωνικοί φορείς.
Συνολικά, η επέκταση της μείωσης φόρων στα καύσιμα διατηρεί μια βραχυπρόθεσμη στήριξη αλλά με περιορισμένη οικονομική απόδοση για τον τελικό καταναλωτή, ενώ το κόστος της παρέμβασης, τα 150 εκατομμύρια ευρώ, παραμένει το κεντρικό στοιχείο της δημοσιονομικής συζήτησης.
