Κρήτη ενεργειακή ανθεκτικότητα — Ο Γιώργος Περιστέρης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, τόνισε στην ημερίδα του Economist με θέμα «Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση», που πραγματοποιείται στα Χανιά με την υποστήριξη της Περιφέρεια Κρήτης και του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Κρήτης, την ανάγκη νέας προσέγγισης στον σχεδιασμό υποδομών.
Ο Γιώργος Περιστέρης περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον με αυξημένη αβεβαιότητα και εξήγησε ότι οι παραδοχές στις οποίες στηριζόταν η παγκόσμια οικονομική και γεωπολιτική ισορροπία τις τελευταίες δεκαετίες έχουν ανατραπεί.
«Αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα εδώ και πολλά χρόνια (η ηγεμονία του δυτικού κόσμου, η ειρήνη, μια έστω ημιτελής γεωπολιτική ισορροπία) κατέρρευσαν πολύ γρήγορα», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι σήμερα κυβερνήσεις και επιχειρήσεις πρέπει να σχεδιάζουν με τελείως διαφορετικές παραδοχές.
Κρήτη πρότυπο ανθεκτικότητας
Ο επικεφαλής του ομίλου υπογράμμισε ότι η κλιματική κρίση έχει μεταβεί από θεωρία σε διαρκή πραγματικότητα και πως αυτό μεταβάλλει άρδην τις απαιτήσεις από τις νέες υποδομές.
«Δεν μιλάμε για κλιματική αλλαγή, μιλάμε για κλιματική καταστροφή σε εξέλιξη», είπε, και επεσήμανε ότι κάθε νέα υποδομή οφείλει να διαθέτει «optionality» και «resilience», δηλαδή εναλλακτικές δυνατότητες λειτουργίας και ανθεκτικότητα απέναντι σε ακραίες συνθήκες.
Ο κ. Περιστέρης χαρακτήρισε την Κρήτη «καθρέφτη της υπόλοιπης Ελλάδας», υπογραμμίζοντας ότι το νησί συγκεντρώνει όλες τις κεντρικές προκλήσεις και ταυτόχρονα τις σημαντικές δυνατότητες της χώρας: τουρισμό, πρωτογενή παραγωγή, πανεπιστήμια, καινοτομία και φυσικούς πόρους.
Διασύνδεση και αυτονομία
Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης, ο Γιώργος Περιστέρης την χαρακτήρισε έργο που «έπρεπε να είχε γίνει εδώ και 20 χρόνια» και επισήμανε ότι ήδη εξοικονομεί σημαντικούς πόρους για το ηλεκτρικό σύστημα και για τους καταναλωτές.
Παρά ταύτα, τόνισε ότι η διασύνδεση από μόνη της δεν αρκεί: «Πρέπει να υπάρχει και backup, μια δυνατότητα ενεργειακής αυτονομίας σε περίπτωση ανάγκης», είπε, και επεσήμανε ότι η Κρήτη διαθέτει τα χαρακτηριστικά για υψηλό βαθμό ενεργειακής αυτάρκειας μέσω ανανεώσιμων πηγών και αποθήκευσης ενέργειας.
«Η Κρήτη έχει ήλιο, νερό, ανάγλυφο και όλες τις προϋποθέσεις για να αποτελέσει παράδειγμα ενεργειακής αυτονομίας», σημείωσε.
Υποδομές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα
Ο πρόεδρος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υποστήριξε ότι οι επενδύσεις σε υποδομές δεν μπορούν πλέον να σχεδιάζονται αποκλειστικά με οικονομικά κριτήρια, αλλά πρέπει να εξυπηρετούν πολλαπλές χρήσεις και να έχουν στρατηγική αξία στο χρόνο.
«Οι υποδομές πρέπει να έχουν και διπλή χρησιμότητα, ακόμη και στρατιωτική», ανέφερε, εξηγώντας ότι ο νέος σχεδιασμός χρειάζεται εναλλακτικές λύσεις και πολύ πιο μακροπρόθεσμη προσέγγιση. Ο όμιλος, όπως είπε, επενδύει με ορίζοντα 20 έως 30 ετών, όχι μόνο για την κατασκευή αλλά για τη διαχρονική λειτουργία και αξία των έργων.
Ο ίδιος άσκησε κριτική στις καθυστερήσεις που προκαλούν πολιτικές ή τοπικές αντιδράσεις, επισημαίνοντας ότι συχνά «έχουν χτιστεί ολόκληρες καριέρες πάνω στα “όχι” αναπτυξιακών έργων». Ως παράδειγμα ανέφερε το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, λέγοντας ότι η Κρήτη «δεν μπορεί να συνεχίζει να εκπροσωπείται από ένα αεροδρόμιο που εδώ και 20 χρόνια είναι ξεπερασμένο» και ότι «Το παλιό αεροδρόμιο όταν έγινε ήταν σωστό έργο, αλλά πλέον δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του νησιού και του τουριστικού προϊόντος».
Χρηματοδότηση και πολιτική αστάθεια
Ο κ. Περιστέρης εξέφρασε αισιοδοξία για την δυνατότητα χρηματοδότησης μεγάλων έργων χωρίς αποκλειστική εξάρτηση από ευρωπαϊκούς πόρους, επισημαίνοντας ότι σήμερα υπάρχουν ισχυρές ελληνικές τράπεζες, υψηλή ρευστότητα και διαθέσιμα ιδιωτικά κεφάλαια.
«Δεν μπορούμε να περιμένουμε διαρκώς το επόμενο ευρωπαϊκό πρόγραμμα», ανέφερε, και αναφέρθηκε στο θεατρικό έργο «Περιμένοντας τον Γκοντό» για να υπογραμμίσει την ανάγκη πρωτοβουλίας από εγχώριους πόρους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κρίσιμες επενδύσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν από ιδιωτικά κεφάλαια με μακροχρόνιο χαρακτήρα, ειδικά σε τομείς βαριών υποδομών που χρειάζονται δεκαετίες για να αποσβεστούν. «Δεν μιλάμε για επενδυτές που έρχονται για τρία χρόνια και φεύγουν. Μιλάμε για μακροχρόνιες επενδύσεις που χρειάζονται 30 χρόνια για να αποδώσουν», σημείωσε.
Αλυσίδες εφοδιασμού και τιμές
Για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, ο επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ανέφερε ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν παρατηρηθεί σοβαρές ποσοτικές διαταραχές στη διαθεσιμότητα υλικών και εξοπλισμού στον τομέα των υποδομών και της ενέργειας, όμως οι τιμές έχουν επηρεαστεί σημαντικά.
«Ποσοτικά η εφοδιαστική αλυσίδα δεν έχει επηρεαστεί ακόμη. Τιμολογιακά όμως έχει επηρεαστεί πάρα πολύ», σημείωσε, εκφράζοντας την ελπίδα να μη χειροτερέψει περαιτέρω η κατάσταση, και παραδέχθηκε ότι σε περίπτωση παρατεταμένης γεωπολιτικής αστάθειας «είναι πολύ δύσκολο να κάνει κανείς ασφαλείς προβλέψεις».
Τo ΑΠΕ-ΜΠΕ είναι COMMUNICATION SUPPORTER της ημερίδας «Επενδύοντας στην αλλαγή: Η Κρήτη σε μετάβαση».
