Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι περίπου 300.000 άνθρωποι ζουν με καρδιακή ανεπάρκεια, προειδοποιεί η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία.
«Ό,τι δεν φαίνεται, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει! Ενημερώσου και Προστάτεψε την Καρδιά σου!» είναι το σύνθημα της πανελλήνιας καμπάνιας της Εταιρείας, με αφορμή τις Ημέρες Ευαισθητοποίησης για την καρδιακή ανεπάρκεια της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (14-20 Μαΐου). Η εκστρατεία στοχεύει να αναδείξει τον μεγάλο αριθμό αδιάγνωστων ασθενών, γεγονός που καθυστερεί την έναρξη σωτήριων θεραπειών που είναι σήμερα διαθέσιμες.
Το μέγεθος του προβλήματος
Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι χρόνια, εξελισσόμενη νόσος και αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες νοσηλειών και θανάτων τόσο παγκοσμίως όσο και στη χώρα μας.
Υπολογίζεται ότι περίπου το 3% του ενήλικου πληθυσμού προσβάλλεται από καρδιακή ανεπάρκεια, ποσοστό που υπερβαίνει το 10% στα άτομα άνω των 70 ετών. Επιπλέον, ένα στα τέσσερα άτομα άνω των 40 ετών θα αναπτύξει καρδιακή ανεπάρκεια κάποια στιγμή στη ζωή του.
Συμπτώματα που συχνά αγνοούνται
Η καρδιακή ανεπάρκεια εμφανίζεται όταν η καρδιά δεν μπορεί να προμηθεύσει τον οργανισμό με την απαιτούμενη ποσότητα αίματος. Εκδηλώνεται με σύμπτωματα όπως δύσπνοια, οίδημα στα κάτω άκρα, εύκολη κόπωση και μειωμένη ικανότητα για σωματική δραστηριότητα — συμπτώματα που επιβαρύνουν την ποιότητα ζωής και πολλές φορές αποδίδονται λανθασμένα στη «φυσιολογική» γήρανση.
Η νόσος προκύπτει από πολλαπλές αιτίες, όπως στεφανιαία νόσος και έμφραγμα μυοκαρδίου, μυοκαρδιοπάθειες, βαλβιδοπάθειες, χρόνια αρτηριακή υπέρταση, συγγενείς καρδιοπάθειες, κολπική μαρμαρυγή και άλλες παθήσεις, και ουσιαστικά αποτελεί την κατάληξη πολλών καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η καρδιακή ανεπάρκεια δεν είναι αναπόφευκτη και μπορεί να προληφθεί. Η πρόληψη ξεκινά με τον έλεγχο βασικών παραγόντων κινδύνου, όπως η υπέρταση — ιδιαίτερα συχνή στον ελληνικό πληθυσμό — o σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η παχυσαρκία και η καθιστική ζωή, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, καθώς και οι αρρυθμίες (κυρίως η κολπική μαρμαρυγή).
Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη για την έναρξη εξατομικευμένης θεραπείας. Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική πρόοδος έχει φέρει σημαντικές αλλαγές: σήμερα υπάρχουν πολλαπλά φάρμακα και εμφυτεύσιμες συσκευές ρυθμού (απινιδωτές, αμφικοιλιακοί βηματοδότες) που βελτιώνουν την πρόγνωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Δυσμενής πορεία παρά τις θεραπείες
Παρά τις ιατρικές εξελίξεις, η καρδιακή ανεπάρκεια συνεχίζει να είναι η πιο συχνή αιτία νοσηλειών σε άτομα άνω των 65 ετών. Η πιθανότητα θανάτου μπορεί να φτάσει έως και το 50% μέσα σε 5 χρόνια από τη διάγνωση, και συνολικά η νόσος εμφανίζει ακόμη σήμερα χειρότερη έκβαση σε σχέση με πολλές μορφές καρκίνου.
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία τονίζει την ανάγκη για εξατομικευμένη παρακολούθηση σε εξειδικευμένα ιατρεία και κέντρα καρδιακής ανεπάρκειας, που θα προσφέρουν σύγχρονες θεραπείες, στήριξη στη συμμόρφωση με τα φάρμακα και προγράμματα αποκατάστασης με φυσική άσκηση — υπηρεσίες που πολλοί Έλληνες ασθενείς δεν έχουν διαθέσιμες ή δεν λαμβάνουν ισότιμα.
Προκλήσεις στο σύστημα υγείας
Η χώρα αντιμετωπίζει ειδικές δυσκολίες στη διαχείριση της καρδιακής ανεπάρκειας, που επιδεινώθηκαν τα τελευταία χρόνια λόγω της οικονομικής κρίσης και της γήρανσης του πληθυσμού. Τα προβλήματα που καταγράφονται περιλαμβάνουν υποδιάγνωση, καθυστερημένη πρόσβαση σε ειδικές υπηρεσίες, μεγάλο αριθμό επανεισαγωγών, ανισότητες στην πρόσβαση σε θεραπείες, ελλείψεις στη διαχείριση της προχωρημένης καρδιακής ανεπάρκειας και απουσία επαρκών προγραμμάτων καρδιακής αποκατάστασης.
Πανελλήνιες δράσεις ενημέρωσης
Στο διάστημα 14-20 Μαΐου, οι Καρδιολογικές Κλινικές και τα Ιατρεία Καρδιακής Ανεπάρκειας των νοσοκομείων θα διοργανώσουν open day clinics και άλλες πρωτοβουλίες για την ενημέρωση των πολιτών. Στη δράση συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, τα νοσοκομεία:
ΓΝΑ Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ
ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ-ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (Α’ Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική)
ΠΓΝΑ ΑΤΤΙΚΟΝ (Β. Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική)
ΓΝΑ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ
ΓΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ
ΓΝΠ Νίκαιας-Πειραιά- ΑΓ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ (Α’ Καρδιολογικό Τμήμα)
251 ΓΝ Αεροπορίας, ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ (Καρδιολογικό Τμήμα)
ΓΝΘ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ (Β΄ Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική)
ΠΓΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (Β’ Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική)
ΠΓΝ ΠΑΤΡΩΝ (Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική)
ΠΓΝ Λάρισας (Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική)
ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης (Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική)
ΓΝ Χαλκίδας
ΓΝ Βέροιας
ΓΝ Κοζάνης-ΜΑΜΑΤΣΕΙΟ
ΓΝ Καλαμάτας
ΓΝ Καρδίτσας
ΓΝ Δράμας
ΓΝ Κατερίνης.
Οι δράσεις αποσκοπούν στην ευρεία ενημέρωση για τη νόσο, τα συμπτώματά της, τους κύριους παράγοντες που την προκαλούν και τις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές.
Κάλεσμα σε πολίτες και αρμόδιους
Η ΕΚΕ καλεί τους πολίτες να μη αγνοούν σημεία όπως η δύσπνοια, η αδικαιολόγητη κόπωση και το πρήξιμο στα πόδια — η έγκαιρη επίσκεψη σε καρδιολόγο μπορεί να σώσει ζωές. Παράλληλα ζητά από τους επαγγελματίες υγείας να εφαρμόζουν τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες και να παραπέμπουν εγκαίρως σε εξειδικευμένες δομές.
Τέλος, η Εταιρεία ζητά από την πολιτεία να επενδύσει στη δημιουργία δικτύου ιατρείων και κέντρων καρδιακής ανεπάρκειας σε όλη τη χώρα και καλεί τους ασφαλιστικούς φορείς να καλύψουν πλήρως τις σύγχρονες θεραπείες που αποδεδειγμένα βελτιώνουν τα συμπτώματα, μειώνουν τις νοσηλείες και τους θανάτους.
Φωτογραφία iStock
