Εντγκάρ Μορέν 104 ετών: Ο Γάλλος κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Εντγκάρ Μορέν πέθανε χθες σε ηλικία 104 ετών, γνωστοποίησε στο Γαλλικό Πρακτορείο η σύζυγός του Σαμπάχ Αμπουεσάλαμ Μορέν.
Υπήρξε ο συγγραφέας ενός παγκόσμια αναγνωρισμένου έργου που αντιτίθεται στην παραδοσιακή κοινωνιολογία και παρουσιάζεται ως μια σκέψη για την ανθρωπότητα στηριγμένη σε επιστημονικά δεδομένα, όπως τονίζεται στην ανακοίνωση της οικογένειάς του.
«Μέχρι τις μέρες της ζωής, ο Εντγκάρ Μορέν παρέμεινε προσηλωμένος στον κόσμο, στους άλλους και στα μεγάλα ανθρώπινα ζητήματα που έτρεφαν τη σκέψη του», δήλωσε η σύζυγός του, Σαμπάχ Αμπουεσάλαμ Μορέν, σε δήλωση που έστειλε στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Εντγκάρ Μορέν 104 ετών
Η πρωτοτυπία αυτού του κοσμικού Εβραίου έγκειται στην άρνηση του κατακερματισμού της γνώσης και στην υπεράσπιση ενός διεπιστημονικού πολιτιστικού και επιστημονικού οράματος, με στόχο να αντιμετωπιστεί «η πολυπλοκότητα της πραγματικότητας».
Ο ίδιος περιέγραφε τον εαυτό του ως «λαθροθήρα της γνώσης», όρο που αντικατοπτρίζει την επιδίωξή του να υπερβεί τα όρια μεταξύ των επιστημονικών κλάδων και των ανθρωπιστικών πεδίων.
Του απέδωσαν τον τίτλο του «παγκόσμιου στοχαστή» επειδή, μέσω της έννοιας της «σύνθετης σκέψης», επιχειρούσε να «συνδέσει αυτό που, κατά τη συνήθη αντίληψή μας, δεν είναι συνδεδεμένο».
Η ιδέα της σύνθετης σκέψης
Ο Εντγκάρ Μορέν πίστευε ότι όσο πιο έντονοι είναι οι κίνδυνοι από τις κρίσεις, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να βρεθούν λύσεις. Στην ερώτηση που του έκαναν συχνά αν ήταν αισιόδοξος ή απαισιόδοξος, απάντησε το 2005: «Είμαι «αισιό-απαισιόδοξος», ελπίζω σε ένα φόντο απελπισίας».
Γεννήθηκε μοναχοπαίδι στις 8 Ιουλίου 1921 στο Παρίσι, σε εβραϊκή οικογένεια με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη. Ο Έντγκαρ Ναχούμ εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1941 και στη Αντίσταση με το ψευδώνυμο Μορέν.
Η πολιτική και πνευματική διαδρομή
Άσκησε ισχυρή επίδραση με την έκδοση του «Autocritique» το 1959, όπου αφηγείται την αποβολή του από το Κομμουνιστικό Κόμμα (PCF) και περιγράφει την τυφλότητά του απέναντι στον σταλινισμό.
Εκείνη την περίοδο ήταν επίσης ένας από τους ιδρυτές της Επιτροπής Διανοουμένων Ενάντια στον Αλγερινό Πόλεμο, πρωτοβουλία που ανέδειξε την πολιτική του δέσμευση.
Πρόδρομος της «κοινωνιολογίας του παρόντος», ο Εντγκάρ Μορέν επικεντρώθηκε σε πεδία που ελάχιστα ερευνούσε η κοινωνιολογία, όπως ο κινηματογράφος, οι νέες τεχνολογίες, ο αθλητισμός και η μεταμόρφωση της υπαίθρου.
Το έργο «La Méthode» και η κριτική
Στον 5ο τόμο του πρωτοποριακού του έργου, «La Méthode» (Η Μέθοδος), έγραψε: «Όσο περισσότερα γνωρίζουμε για την ανθρωπότητα, τόσο λιγότερο την καταλαβαίνουμε. Οι διαιρέσεις μεταξύ των επιστημονικών κλάδων την κατακερματίζουν, την αδειάζουν από ζωή, από ουσία, από πολυπλοκότητα, και ορισμένες επιστήμες που θεωρούνται ανθρώπινες αποστραγγίζουν ακόμη και την ίδια την έννοια της ανθρωπότητας».
