Προτού μπει το καλοκαίρι του 2024, η ισπανική Deoleo, ο μεγαλύτερος παραγωγός ελαιόλαδου παγκοσμίως, προειδοποιούσε ότι η αγορά χρειάζεται έναν «βαθύ μετασχηματισμό», καθώς περνούσε μία από τις δυσκολότερες περιόδους της ιστορίας της. Σήμερα, όμως, τα δεδομένα δείχνουν αλλαγή πορείας.
Τον περασμένο Μάιο, ο επικεφαλής πωλήσεων της εταιρείας, Miguel Angel Guzman, εξήγησε στο CNBC ότι η γεωπολιτική κρίση, ο υψηλός πληθωρισμός, τα υψηλά επιτόκια και οι δυσμενείς προβλέψεις για ποσότητα και ποιότητα της συγκομιδής είχαν οδηγήσει σε μεγάλη άνοδο των τιμών.
Αρχικές προειδοποιήσεις
Η Deoleo τόνιζε ότι οι ξηρασίες και οι υψηλές θερμοκρασίες σε κρίσιμες φάσεις ανάπτυξης του ελαιοκάρπου τα τελευταία χρόνια προκάλεσαν σοβαρές ελλείψεις και, κατά συνέπεια, άνοδο των τιμών διεθνώς.
Συγκεκριμένα, οι τιμές του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου στην Ανδαλουσία εκτοξεύτηκαν σε ιστορικά επίπεδα, φτάνοντας έως και 9,2 ευρώ το κιλό στο ράφι τον Ιανουάριο.
Η απότομη έλλειψη ελαιολάδου —μιας βασικής τροφής της μεσογειακής διατροφής— οδήγησε τη βιομηχανία σε κατάσταση κρίσης, ενίσχυσε τις ανησυχίες για επισιτιστική ασφάλεια και προκάλεσε ακόμη και αύξηση της εγκληματικότητας σε σούπερ μάρκετ στην Ισπανία και αλλού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ισπανία αντιπροσωπεύει πάνω από 40% της παγκόσμιας παραγωγής ελαιόλαδου και, ως εκ τούτου, επηρεάζει σημαντικά τα επίπεδα τιμών.
Η «τέλεια καταιγίδα» υποχωρεί
Σήµερα, ωστόσο, η εν λόγω «τέλεια καταιγίδα» φαίνεται να υποχωρεί: οι τιμές του «πράσινου χρυσού» αναμένεται σύντομα να μειωθούν σχεδόν στο μισό από τα πρόσφατα ιστορικά υψηλά.
Η αποκλιμάκωση άρχισε αφότου οι εκτιμήσεις της βιομηχανίας ανέφεραν σημαντική βελτίωση της συγκομιδής, κυρίως σε βασικές χώρες παραγωγής όπως η Ισπανία, η Ελλάδα και η Τυνησία.
«Παρόλο που έχουν γίνει βήματα προς βελτίωση της κατάστασης, Miguel Angel Guzman δηλώνει πως δεν μπορούμε να πούμε ακόμη ότι η κρίση έχει ξεπεραστεί πλήρως.»
Ο ίδιος επισημαίνει ότι «εξακολουθούμε να διανύουμε μια κάπως ανοδική περίοδο όσον αφορά τις τιμές, ειδικά στα λάδια υψηλότερης ποιότητας, όπως το έξτρα παρθένο», και προσθέτει ότι υπάρχει ακόμη αβεβαιότητα ενόψει της συγκομιδής για την περίοδο 2024-2025.
Σταδιακή σταθεροποίηση
Ο Guzman εμφανίζεται, πάντως, αισιόδοξος για τους επόμενους μήνες, εκτιμώντας ότι η αγορά θα αρχίσει να σταθεροποιείται καθώς προχωρά η νέα συγκομιδή και αυξάνεται η προσφορά.
«Η κανονικότητα αναμένεται σταδιακά», λέει, προσδιορίζοντας ότι η αποκλιμάκωση των τιμών μπορεί να ξεκινήσει εφόσον οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Expana, οι τιμές του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου στην Ανδαλουσία είχαν διαμορφωθεί στα περίπου 6 ευρώ το κιλό στις 6 Νοεμβρίου.
Η τιμή αυτή αποτελεί μείωση περίπου 19% σε μηνιαία βάση και σχεδόν 35% σε σχέση με το ρεκόρ του Ιανουαρίου.
Προβλέψεις για την παραγωγή
Οι παραγωγοί προβλέπουν ότι η νέα σεζόν θα είναι σαφώς καλύτερη, τόσο στον αγρό όσο και στο ράφι, γεγονός που θα συνεισφέρει στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Η εκτίμηση είναι ότι η φετινή παγκόσμια παραγωγή ελαιόλαδου θα μπορούσε να πλησιάσει τα προ κρίσης επίπεδα, δηλαδή περίπου 3 εκατ. τόνους.
«Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η φετινή ελαιοκομική παραγωγή θα ανέλθει μεταξύ 220-230 χιλιάδων τόνων», δήλωσε τον Οκτώβριο στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γενικός Διευθυντής του ΣΕΒΙΤΕΛ, Γιώργος Οικονόμου, προσθέτοντας πως κάτι τέτοιο θα συμβάλει στην ομαλοποίηση της αγοράς.
Ο Guzman τοποθετεί την αρχική χαλάρωση των τιμών μεταξύ Νοεμβρίου, Δεκεμβρίου και Ιανουαρίου, με την προϋπόθεση ότι οι επόμενες εβδομάδες δεν θα φέρουν προβλήματα στις καιρικές συνθήκες ή στη συγκομιδή.
«Όλα φαίνεται ότι θα εξελιχθούν κανονικά», προσθέτει, και εκτιμά πως, εφόσον συνεχιστούν οι ευνοϊκές βροχές, υπάρχει περιθώριο για μια πτωτική τάση στις τιμές καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025.
Παράλληλα, γίνονται σημαντικές επενδύσεις σε νέες γεωργικές τεχνολογίες και στην ανάπτυξη πιο ανθεκτικών ποικιλιών ελιάς, καθώς η κλιματική αλλαγή έχει αναγνωριστεί ως υπαρκτή απειλή για τη βιομηχανία.
Σημειώνεται ότι στην Deoleo ανήκουν εμπορικά σήματα όπως τα Bertolli και Carbonell, που θεωρούνται παγκόσμιοι ηγέτες στην αγορά.
Ο μαγικός κόσμος της ελιάς – Ξενάγηση στο Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή
Υποχωρούν οι τιμές στο ελαιόλαδο – «Επανέρχεται η ισορροπία στην αγορά»
Λάδι: Δαυίδ εναντίον Γολιάθ για τον υγρό χρυσό της Μεσογείου
