βλεφαρίτιδα Demodex συχνά ευθύνεται για έντονη ενόχληση στα μάτια την άνοιξη, με κνησμό, ερυθρότητα και φωτοευαισθησία.
Η άνοδος της γύρης και των σπορίων μούχλας την εποχή αυτή επιδεινώνει τις αλλεργικές αντιδράσεις και μπορεί να πυροδοτήσει ή να επιβαρύνει την ήδη υπάρχουσα βλεφαρίτιδα, οδηγώντας σε δακρύρροια και αίσθημα ξένου σώματος.
Οι πάσχοντες παρουσιάζουν συχνά συμπτώματα που περιλαμβάνουν πρήξιμο, κάψιμο, ερεθισμό και έντονη φαγούρα στα βλέφαρα, ενώ πρωινές εκκρίσεις και κρούστες είναι κοινό εύρημα.
Σημεία και συμπτώματα
Η αιτία άλλοτε είναι η γύρη από φυτά ή δέντρα και άλλοτε η αυξημένη υγρασία που αυξάνει τα σπόρια μούχλας, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται αλλεργική επιπεφυκίτιδα που συνοδεύεται από φτάρνισμα ή ρινική συμφόρηση όταν υπάρχει και αλλεργική ρινίτιδα.
Ωστόσο, η άνοιξη δεν προκαλεί μόνο αλλεργική επιπεφυκίτιδα: η γύρη μπορεί να επιδεινώσει την βλεφαρίτιδα, μία χρόνια φλεγμονή των βλεφαρικών χειλών που ταλαιπωρεί πολλούς ασθενείς.
«Η βλεφαρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονή του βλεφαρικού χείλους. Συνήθως ο ασθενής πάσχει από τη νόσο χρόνια πριν εκδηλώσει κάποια συμπτώματα. Πολλές φορές επηρεάζει παροδικά την όραση. Η φλεγμονή αυτή έχει ως αποτέλεσμα την απόφραξη των στομίων των μεϊβομιανών αδένων που βρίσκονται στα βλέφαρα και τη μείωση της λιπιδικής στιβάδας των δακρύων (που εκκρίνεται από αυτούς τους αδένες). Τα παραπάνω οδηγούν σε αστάθεια της δακρυϊκής στιβάδας, ξηροφθαλμία, λόγω αυξημένης εξάτμισης των δακρύων, φλεγμονή της οφθαλμικής επιφάνειας.»
Αιτιολογία και ακάρεο
«Πολλές φορές οι ασθενείς με βλεφαρίτιδα έχουν στα μάτια τους βλέννη και λευκωπές εκκρίσεις που μαζεύονται στην έσω γωνία του ματιού, συνήθως τις πρωινές ώρες. Μπορεί να επηρεαστεί παροδικά ακόμα και η όραση. Αναμφισβήτητα, μια ενδελεχής εξέταση από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο είναι σε θέση να χαρίσει τη σιγουριά μιας έγκυρης και αποτελεσματικής θεραπείας, χωρίς να χάνεται πολύτιμος χρόνος που μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τον ασθενή», αναφέρει ο Οφθαλμίατρος Χειρουργός κ. Ευάγγελος Λοκοβίτης MD, FEBOphth, ειδικός στη χειρουργική βλεφάρων, δακρυϊκής συσκευής και οφθαλμικού κόγχου.
Ιδιαίτερη αναφορά χρειάζεται το ακάρεο «Demodex», ένα μικροσκοπικό παράσιτο που ζει στο δέρμα, κοντά στους θυλάκους των τριχών και στους σμηγματογόνους αδένες, και σχετίζεται με πολλές περιπτώσεις βλεφαρίτιδας.
Το Demodex τρέφεται κυρίως από λιπώδεις εκκρίσεις, γεγονός που εξηγεί τον συχνότερο εντοπισμό του σε ασθενείς με λιπαρό δέρμα και την εμπλοκή του σε άλλες δερματολογικές παθήσεις.
Σχέση με δερματολογικά νοσήματα
Το ακάρεο μπορεί να συμβάλλει επίσης στην εμφάνιση ή την επιδείνωση της ροδόχρους ακμής και της σμηγματορροϊκής δερματίτιδας, επιδεικνύοντας τη διασύνδεση δερματικών και οφθαλμικών προβλημάτων.
Οι εποχικές αλλεργίες επιβαρύνουν την βλεφαρίτιδα και τα συμπτώματα ξηροφθαλμίας, καθώς η γύρη που προστίθεται στην ήδη ερεθισμένη οφθαλμική επιφάνεια προκαλεί δεύτερο κύμα φλεγμονής.
«Η γύρη που κυκλοφορεί στον αέρα καταλήγει στην οφθαλμική επιφάνεια, που ήδη είναι καταπονημένη. Ακολουθεί αλλεργική αντίδραση που ενεργοποιεί διάφορους βιολογικούς μηχανισμούς, οι οποίοι επιφέρουν ένα δεύτερο κύμα φλεγμονής στα μάτια. Αποτέλεσμα είναι η εντονότερη αίσθηση ξένου σώματος, περισσότερη ερυθρότητα, μεγαλύτερη ευαισθησία στο φως, με πιο επιθετική αντανακλαστική δακρύρροια (παραγωγή δακρύων), η οποία όμως δεν ενυδατώνει σωστά τα μάτια, καθώς υπολείπεται ποιοτικά. Οι περισσότεροι ασθενείς θα αναζητήσουν τεχνητά δάκρυα από το φαρμακείο, χωρίς πριν να επισκεφτούν οφθαλμίατρο, με συνέπεια να μην βρουν αποτελεσματική θεραπεία κι αυτό γιατί οι συγκεκριμένες οφθαλμικές καταστάσεις είναι πολυπαραγοντικές και αν δεν ανιχνευτούν τα πραγματικά αίτια, η τυχαία επιλογή ενός τεχνητού δακρύου είναι καταδικασμένη να αποτύχει»
Συνιστώμενες θεραπείες
Για δραστική αντιμετώπιση της βλεφαρίτιδας συνιστώνται συνδυαστικές θεραπευτικές τεχνικές: σχολαστικός καθαρισμός, τοπική φαρμακευτική αγωγή και, όπου χρειάζεται, ειδικές επεμβατικές διεργασίες.
Η τακτική, ελαφριά πλύση των βλεφαρίδων και η εφαρμογή ζεστών επιθεμάτων στα μάτια τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα βοηθούν στην υγροποίηση των λιπαρών εκκρίσεων και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Ο οφθαλμίατρος μπορεί να προτείνει τοπικά αντιβιοτικά για τον έλεγχο μικροβιακών επιβαρύνσεων, κατάλληλα τεχνητά δάκρυα για την αντιμετώπιση της ξηροφθαλμίας ή και τοπικά στεροειδή για την περιοριστική καταπολέμηση της φλεγμονής, ανάλογα με τα αίτια.
Πρόληψη και ειδικά μέτρα
Ασθενείς με εαρινές αλλεργίες πρέπει να ακολουθούν με συνέπεια τα αντιισταμινικά ή άλλα αντιαλλεργικά φάρμακα που τους σύστησε ο αλλεργιολόγος και να περιορίζουν την έκθεση στη γύρη ειδικά τις ημέρες με υψηλά επίπεδα.
«Ειδικά οι πάσχοντες από πρόσθια βλεφαρίτιδα, μπορεί να βοηθηθούν σημαντικά με τη θεραπεία με το καινοτόμο σύστημα AB Max™, με το οποίο απομακρύνονται από τα άκρα των βλεφάρων τα βακτήρια και τα παράσιτα (όπως το ακάρεο Demodex) που προκαλούν την φλεγμονή. Το συγκεκριμένο είναι ένα σύστημα σχολαστικού καθαρισμού των βλεφαρίδων και η θεραπεία είναι ανώδυνη, ενώ πρέπει να πραγματοποιείται κάθε 4 έως 6 μήνες», καταλήγει ο κ. Λοκοβίτης.
Η παρακολούθηση από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο επιτρέπει τη στοχευμένη αντιμετώπιση, την έγκαιρη διάγνωση συμμετεχόντων αιτίων και την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής στρατηγικής, προλαμβάνοντας επιδείνωση και διακυμάνσεις στην όραση.
