Δεν χρειάζεται κανείς να είναι ειδικός για να αντιληφθεί ότι το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα δεν θυμίζει κόμμα που ξεκινά από το μηδέν. Αντιθέτως, μοιάζει με μια καλοστημένη μηχανή που διαθέτει πόρους, υποδομές και επικοινωνιακή ισχύ που ξεπερνούν κατά πολύ τις δυνατότητες ενός πολιτικού που σήμερα δεν έχει ούτε κρατική χρηματοδότηση ούτε θεσμικό ρόλο. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός project που δεν στηρίζεται μόνο σε πολιτική δυναμική, αλλά και σε οικονομικά κέντρα που έχουν λόγους να επενδύσουν σε αυτό.
Η οικονομική άνεση που δεν εξηγείται
Τα νέα γραφεία σε μία από τις πιο ακριβές περιοχές της Αθήνας, το πολυάριθμο επιτελείο, οι επαγγελματικές παραγωγές, οι στοχευμένες καμπάνιες στα social media, οι εκδηλώσεις υψηλού κόστους: όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα που δεν συμβαδίζει με την πραγματικότητα ενός πολιτικού που δεν λαμβάνει ούτε ένα ευρώ από κρατική επιχορήγηση. Η ερώτηση που αιωρείται είναι απλή και λογική: από πού προέρχεται η χρηματοδότηση;
Το ερώτημα έχει τεθεί δημόσια, αλλά απάντηση δεν έχει δοθεί. Και όσο η σιωπή συνεχίζεται, τόσο ενισχύεται η αίσθηση ότι πίσω από το νέο κόμμα δεν βρίσκονται μόνο πολιτικοί υποστηρικτές, αλλά και οικονομικοί παράγοντες που έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν το κόστος ενός τόσο φιλόδοξου εγχειρήματος.
Η επικοινωνιακή στήριξη και τα media που «ευθυγραμμίζονται»
Εξίσου εντυπωσιακή είναι η στάση συγκεκριμένων μέσων ενημέρωσης, τα οποία εμφανίζονται να προβάλλουν συστηματικά το νέο κόμμα, να αναδεικνύουν τις κινήσεις του και να παρουσιάζουν δημοσκοπήσεις που το εμφανίζουν σε υψηλά ποσοστά. Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Όταν μεγάλα media κινούνται συντονισμένα, συνήθως δεν το κάνουν από πολιτικό ρομαντισμό.
Υπάρχουν συμφέροντα, υπάρχουν στρατηγικές, υπάρχουν υπολογισμοί. Και όταν διαφορετικά κέντρα ισχύος — που συχνά βρίσκονται σε αντίπαλες πλευρές — φαίνεται να συγκλίνουν στην προβολή ενός πολιτικού προσώπου, τότε το ερώτημα δεν είναι «αν» υπάρχει στήριξη, αλλά «γιατί» υπάρχει στήριξη.
Κάποιοι θεωρούν ότι ο Τσίπρας μπορεί να αποτελέσει πραγματικό αντίπαλο του Μητσοτάκη. Άλλοι πιστεύουν ότι είναι ο πιο βολικός αντίπαλος για να παραμείνει η κυβέρνηση ισχυρή. Άλλοι βλέπουν στο νέο κόμμα μια ευκαιρία να διαμορφώσουν νέες ισορροπίες.
Όλοι όμως έχουν κάτι κοινό: κανείς δεν κινείται χωρίς λόγο.
Οι δημοσκοπήσεις που «ανεβάζουν» την ΕΛΑΣ και τα σενάρια που γεννιούνται
Οι δημοσκοπήσεις που εμφανίζουν το νέο κόμμα σε ποσοστά υψηλότερα από το ΠΑΣΟΚ έχουν προκαλέσει συζητήσεις. Όχι τόσο για τα νούμερα, όσο για το ποιοι τις προβάλλουν, πώς τις προβάλλουν και με ποια συχνότητα. Η αίσθηση ότι ορισμένα media «σπρώχνουν» το αφήγημα της ανόδου δεν έχει περάσει απαρατήρητη.
Και εδώ επιστρέφουμε στο ίδιο μοτίβο: οικονομικοί παράγοντες που έχουν λόγους να ενισχύσουν συγκεκριμένες πολιτικές εξελίξεις. Όχι απαραίτητα επειδή στηρίζουν τον Τσίπρα πολιτικά, αλλά επειδή η ύπαρξή του στο πολιτικό σκηνικό εξυπηρετεί ευρύτερες στρατηγικές.
Σε μια χώρα όπου η σχέση media–πολιτικής–επιχειρηματικών συμφερόντων έχει γράψει ολόκληρα κεφάλαια ιστορίας, τέτοιες συμπτώσεις δεν θεωρούνται ποτέ τυχαίες.
Το συμπέρασμα που δεν λέγεται, αλλά όλοι το καταλαβαίνουν
Το νέο κόμμα Τσίπρα εμφανίζεται να έχει πόρους, υποδομές και προβολή που δεν συνάδουν με την επίσημη εικόνα ενός πολιτικού που ξεκινά χωρίς κρατική χρηματοδότηση. Η στήριξη συγκεκριμένων μέσων ενημέρωσης, η προβολή δημοσκοπήσεων, η οικονομική άνεση και η οργανωμένη επικοινωνιακή στρατηγική συνθέτουν ένα σκηνικό που παραπέμπει σε συγκλίνουσες δυνάμεις.
Κανείς δεν κατονομάζει. Κανείς δεν χρειάζεται να κατονομάσει. Το αφήγημα έχει ήδη διαμορφωθεί: οικονομικοί παράγοντες βρίσκονται πίσω από το νέο εγχείρημα — ο καθένας για τους δικούς του λόγους.
Και όσο ο κ.Τσίπρας αποφεύγει να απαντήσει στο βασικό ερώτημα «ποιος πληρώνει;», τόσο η σκιά της χρηματοδότησης θα μεγαλώνει
