Ελεύθερος από χθες μετά από 24 χρόνια εγκλεισμού είναι ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε 17 φορές ισόβια και επιπλέον 25 χρόνια κάθειρξη ως ο «εγκέφαλος» και ηθικός αυτουργός των αιματηρών ενεργειών της οργάνωσης «17 Νοέμβρη».
Ο γνωστός με το κωδικό όνομα «Λάμπρος» πέρασε την πύλη των φυλακών κατόπιν βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά που δέχτηκε την προσφυγή του και επέτρεψε την αποφυλάκισή του.
Ωστόσο ανακοινώθηκε οτι ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου , μελετά την απόφαση, προκειμένου να ασκηθεί αναίρεση
Η τελευταία προσπάθεια
Η απόφαση ήρθε να ανατρέψει τα προηγούμενα δεδομένα: επρόκειτο για την πέμπτη κατά σειρά προσπάθεια του σήμερα 82χρονου καταδικασθέντος για να κερδίσει την ελευθερία του.
Η σύλληψή του είχε γίνει τον Ιούλιο του 2002 στους Λειψούς, όπου φέρεται ότι ζούσε με το ψευδώνυμο «Μιχάλης Οικονόμου».
Δικαστικές στροφές
Η πορεία προς την αποφυλάκιση δεν ήταν ευθύγραμμη. Αρχικά ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος προσέφυγε στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών, το οποίο απέρριψε το αίτημα.
Στη συνέχεια επανήλθε με νέα προσφυγή ενώπιον του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά, όπου —παρά την αρνητική εισήγηση του αρμόδιου εισαγγελέα— οι δικαστές διαφοροποιήθηκαν νομικά και έκαναν δεκτό το αίτημα, δίνοντας έτσι το «πράσινο φως» για την έξοδό του από το κελί.
Οι λόγοι της απόφασης
Στην αιτιολόγηση της απόφασης λήφθηκαν υπόψη το προχωρημένο της ηλικίας του, η καλή διαγωγή εντός φυλακής —κατά την κρίση τους χωρίς πειθαρχικά παραπτώματα— και ότι είχε εκτίσει το μεγαλύτερο μέρος της ποινής του, καθώς του απέμενε μόλις ένα έτος.
Σημειώνεται ότι υπάρχει η δυνατότητα να ασκηθεί αναίρεση κατά του βουλεύματος και, αν γίνει δεκτή, ο Γιωτόπουλος θα επιστρέψει στη φυλακή. Από το 2022 λάμβανε τακτικές άδειες και ποτέ δεν τις παραβίασε, καθώς επέστρεφε στην ώρα του.
Οι περιοριστικοί όροι
Στην αποφυλάκισή του επιβλήθηκαν αυστηροί περιοριστικοί όροι. Συγκεκριμένα, του απαγορεύτηκε η έξοδος από τη χώρα.
Επιπλέον, του επιβλήθηκε η υποχρεωτική διαμονή στον τόπο κατοικίας που έχει δηλώσει, στην περιοχή του Βύρωνα Αττικής, και η τακτική εμφάνιση στο τοπικό Αστυνομικό Τμήμα.
Σπουδές μέσα στη φυλακή
Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του ο Γιωτόπουλος αφιερώθηκε στην εκπαίδευση: ολοκλήρωσε πανεπιστημιακές σπουδές και πραγματοποίησε μεταπτυχιακά προγράμματα από το κελί.
Συγκεκριμένα έκανε σπουδές επιπέδου Master 2 στα Θεμελιώδη Μαθηματικά με ειδίκευση στη μηχανική ρευστών στο Paris 7 και το 2021 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ Μαθηματικών από το Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Το διδακτορικό του, που αφορούσε τις εξισώσεις Navier‑Stokes, εκπονήθηκε εξολοκλήρου εντός των φυλακών.
Νομική ερμηνεία της απόφασης
Εγκεκριμένοι νομικοί σχολιαστές επισημαίνουν ότι η αποφυλάκιση δεν αποτελεί «δικαστική χάρη» αλλά εφαρμογή του γραπτού νόμου. Το ελληνικό σωφρονιστικό σύστημα προβλέπει ανώτατα πραγματικά όρια στην έκτιση ισοβίων, τα οποία σε συνδυασμό με την υπερηλικία (82 ετών) και την θετική διαγωγή οδηγούν στην αποφυλάκιση υπό όρους.
Οι δικαστές έκριναν, όπως αναφέρουν στην απόφασή τους, ότι «εξέτισε το μέγιστο της ποινής» λαμβανομένων υπ’ όψιν των ευεργετικών διατάξεων του νόμου για την έκτιση ποινών και τα ηλικιακά όρια.
Η άρνηση ενοχής
Ο Γιωτόπουλος δεν παραδέχτηκε ποτέ την εμπλοκή του στην «17 Νοέμβρη» και δεν αποδέχθηκε τον ρόλο που του απέδωσε η ελληνική δικαιοσύνη ως ηγετική φυσιογνωμία για τον σχεδιασμό των 17 φονικών επιθέσεων της οργάνωσης.
Μεταξύ των επιθέσεων που του αποδίδονται είναι αυτές κατά του σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα Ρίτσαρντ Γουέλς (1975), του εκδότη Νίκου Μομφεράτου (1985), του Νίκου Αγγελόπουλου της «Χαλυβουργικής» (1986), του επιχειρηματία Αλέξανδρου Αθανασιάδη Μποδοσάκη (1988), του βουλευτή Παύλου Μπακογιάννη (1989), του εφοπλιστή Κωστή Περατικού (1997), του Βρετανού ταξίαρχου Στίβεν Σόντερς (2000) και άλλων.
Η απόφαση του δικαστικού συμβουλίου και οι όροι υπό τους οποίους αποφυλακίστηκε ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος αναμένεται να συζητηθούν περαιτέρω στα νομικά και πολιτικά πεδία, ενώ παραμένει η δυνατότητα αναίρεσης.
