Ο θρύλος θέλει ότι τουλάχιστον τρεις φορές στο παρελθόν γνωστός χρηματιστής έφτασε με επιταγή στο χέρι στην οικογένεια Κωτσιόπουλου, μετά από μακρές διαπραγματεύσεις για την πώληση της ΙΟΝ. Και τις τρεις φορές έφυγε άπρακτος, καθώς την τελευταία στιγμή προέκυπτε αντίδραση που ακύρωνε τη συμφωνία.
Η στάση του ιδρυτή
Η αντίσταση αυτή συνδεόταν με την αίσθηση του καθήκοντος που κουβαλούσε ο αείμνηστος Γιάννης Κωτσιόπουλος, ο οποίος μαζί με τον εξάδελφό του Γιώργο Καρκαζή διαμόρφωσαν την ΙΟΝ και την έκαναν σύμβολο ελληνικής βιομηχανίας απέναντι στις πολυεθνικές. Γνωστό είναι το σχόλιό του όταν τον πλησίασε μεγάλη πολυεθνική: «Ρωτήστε τους πόσα θέλουν να τους εξαγοράσουμε εμείς. Η ΙΟΝ δεν πωλείται».
Πράγματι, πολλά «μεγαθήρια» έχουν προσεγγίσει την εταιρεία — μεταξύ αυτών οι Kraft, Nestle, Nabisco και Vivartia — αλλά μέχρι σήμερα η εταιρική ακεραιότητα διατήρησε τον έλεγχο εντός οικογένειας.
Οι άρνησεις της νέας γενιάς
Ο συνεχιστής της οικογενειακής παράδοσης, η ανιψιά του Γιάννη, Κωνσταντίνα Κωτσιοπούλου (κατά κόσμο Τίνα), έχει απορρίψει τουλάχιστον τρεις προτάσεις που κατατέθηκαν από το 2015 και μετά. Το 2015 είναι και το έτος που πέθανε ο Γιάννης Κωτσιόπουλος και, από τότε, η Τίνα Κωτσιοπούλου ανέλαβε τα ηνία της εταιρείας, υποστηριζόμενη από διευθυντικά στελέχη που «μεγάλωσαν» εντός της ΙΟΝ.
Απορρίψεις έγιναν είτε απέναντι σε funds, είτε ύστερα από βολιδοσκοπήσεις πολυεθνικών, αλλά και έναντι της προσπάθειας προσέγγισης της Chipita, όπως αποκάλυψε ο ίδιος ο κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος για το 2016.
Νεότερες φήμες και επίσημο διάψευσμα
Την περασμένη εβδομάδα προκάλεσε αίσθηση η αποκάλυψη ότι το επιχειρηματικό «φλερτ» μεταξύ Θεοδωρόπουλου και Κωτσιοπούλου αναθερμαίνεται, με πληροφορίες ακόμα και για προχωρημένες συζητήσεις, στο πλαίσιο του σχεδίου του κ. Θεοδωρόπουλου να συγκροτήσει νέο μεγάλο όμιλο τροφίμων μετά το χρυσό ντιλ της Chipita έναντι 2 δισ. δολ. στη Mondelez.
Χρειάστηκαν περίπου 30 ώρες και 32 λέξεις σε ένα κείμενο με τίτλο «Η ΙΟΝ διαψεύδει» για να τοποθετηθεί επισήμως η εταιρεία. Παρά την άμεση διάψευση, οι επίμονες διαρροές τροφοδότησαν νέα σενάρια και ενίσχυσαν τη φήμη του «απόρθητου κάστρου» της ΙΟΝ.
Οικονομική εικόνα
Η ΙΟΝ παραμένει κερδοφόρα και «μαγαζί γωνία»: σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της ΙΟΝ Α.Ε., ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών το 2020 ανήλθε σε 118,9 εκατ. ευρώ — οριακά πάνω από τα 118,8 εκατ. ευρώ του 2019, παρά την απουσία της εστίασης και του τουρισμού εκείνη τη χρονιά.
Η καθαρή κερδοφορία έφτασε τα 8,73 εκατ. ευρώ, με τους κληρονόμους-μετόχους να υπολογίζουν μέρισμα κοντά στα 3,5 εκατ. ευρώ, καθώς η πάγια πολιτική είναι το μεγαλύτερο μέρος των κερδών να παραμένει στο ταμείο. Το σύνολο της καθαρής θέσης του ομίλου στις 31 Δεκεμβρίου 2020 ήταν 77,29 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, από εξαγωγές προήλθαν πωλήσεις ύψους 11 εκατ. ευρώ για το 2020, ενώ το ανθρώπινο δυναμικό ξεπερνάει τους 930 εργαζόμενους.
Κοινωνική ευαισθησία και δράσεις
Η Τίνα Κωτσιοπούλου εκπροσωπεί σήμερα την «οικογένεια της ΙΟΝ» και στη δημόσια ζωή παραμένει χαμηλών τόνων, αποφεύγοντας δημοσιότητα και φωτογραφήσεις. Ωστόσο, δεν διστάζει να ηγηθεί ομάδων εργαζομένων σε εθελοντικές δράσεις, είτε βοηθώντας ιδρύματα είτε συμμετέχοντας σε προγράμματα αναδασώσεων, πάντα αθόρυβα.
Χαρακτηριστικά, στην αρχή της πανδημίας, μαζί με τους εφοπλιστές Αγγελική Φράγκου και Βαγγέλη Μαρινάκη προχώρησαν σε σημαντική δωρεά για την ανάπτυξη νέων κλινών στη ΜΕΘ του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Νίκαιας, ωστόσο η ίδια προτίμησε να μην εμφανιστεί στην εκδήλωση. Αντίθετα, τον Σεπτέμβριο ανέβηκε με μισθωμένο λεωφορείο και εθελοντές του προσωπικού στο Ποικίλον Όρος για δεντροφύτευση.
Η μακρά ιστορία της ΙΟΝ
Η ΙΟΝ είναι μία από τις πιο ανθεκτικές ελληνικές εταιρείες: όλα ξεκίνησαν πριν από 92 χρόνια, όταν το 1930 μια παρέα φίλων ίδρυσε εργοστάσιο σοκολάτας στην οδό Πειραιώς, στο Νέο Φάληρο, όπου και σήμερα παράγονται προϊόντα της εταιρείας. Το πρώτο καταστατικό δημοσιεύθηκε στο φύλλο της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως υπ’ αριθμόν 267/23.9.1930. Η επωνυμία προήλθε από το βότανο «ίον το εύοσμον», δηλαδή τον μενεξέ.
Το 1935 η ΙΟΝ ενεσωμάτωσε την ΝΑΣΚΟ Α.Ε., που παρήγαγε καραμέλες και ζαχαρωτά και ανήκε στους επιχειρηματίες Νασιόπουλο και Κωτσιόπουλο. Στα θεμέλια του μετέπειτα μεγέθους της τίθενται οι επόμενες δεκαετίες, με σταθμό το 1947, όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά η εμβληματική σοκολάτα ΙΟΝ Αμυγδάλου.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’50 ο Ιωάννης Κωτσιόπουλος και ο Γιώργος Καρκαζής εισέρχονται στην επιχείρηση και την οδηγούν στη βιομηχανοποίηση και την επέκταση προϊόντων: γκοφρέτες, candy bars, σοκοπάστες, καθώς και γνωστά προϊόντα όπως Noisetta, Derby, Baloo, Break, σοκοφρέτα και φυσικά τις σοκολάτες ΙΟΝ Αμυγδάλου και ΙΟΝ Γάλακτος.
Επενδύσεις και μετοχικές ανακατατάξεις
Σημαντικές επενδύσεις έγιναν στην Άρτα με γραμμή παραγωγής γκοφρέτας, ενώ η αγορά της ΙΝΤΕΡΙΑ Α.Ε. (Nucrema) έδωσε πλεονέκτημα στην αγορά σοκοπάστας. Η απόκτηση της σοκαλατοποιίας Mabel το 1999 ενίσχυσε την παρουσία σε εποχικά προϊόντα.
Το 1988 ένα μέρος των μετοχών (24,5%) που δεν ήταν υπό τον έλεγχο των Κωτσιόπουλου–Καρκαζή πωλήθηκε στη διεθνή σοκολατοποιία Kraft Jacobs Suchard (μητρική της «Παυλίδου»). Μία δεκαετία αργότερα οι βασικοί μέτοχοι κατάφεραν να επαναφέρουν αυτές τις μετοχές στην ελληνική διοίκηση, κερδίζοντας τις σκληρές διαπραγματεύσεις με την πολυεθνική.
Η ΙΟΝ συνεργάστηκε επίσης με ελληνικές επιχειρήσεις για να εισέλθει στην αγορά παγωτού, αρχικά με Δέλτα και αργότερα με Κρι Κρι.
Σήμερα: υποδομές και διοίκηση
Σήμερα η εταιρεία διαθέτει τρεις σύγχρονες μονάδες παραγωγής στην Άρτα, το Νέο Φάληρο και το Μαρκόπουλο Αττικής, καθώς και θυγατρική στη Βουλγαρία. Με κύκλο εργασιών κοντά στα 120 εκατ. ευρώ και εξαγωγική δραστηριότητα σε πλήθος χωρών, η ΙΟΝ παραμένει εξ ολοκλήρου ελληνικών συμφερόντων.
Τέλη Νοεμβρίου του 2015 πέθανε ο Γιάννης Κωτσιόπουλος — τη διοίκηση ήδη είχε αναλάβει η ανιψιά του, Τίνα Κωτσιοπούλου — και έναν χρόνο αργότερα, τέλη Νοεμβρίου του 2016, ακολούθησε ο Γιώργος Καρκαζής. Σήμερα στην ομάδα διοίκησης πλαισιώνουν την κυρία Κωτσιοπούλου ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Στάθης Λοΐζος, ο εντεταλμένος σύμβουλος Βασίλης Κοτταρίνος (83 ετών), ο Νίκος Καρκαζής και ο διευθυντής παραγωγής Βασίλης Βυτογιάννης.
