Σύνταξη – επιμέλεια: Στέλιος Βασιλούδης
Τσιπ τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη επιδιώκει να αναπτύξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με το βελγικό κέντρο έρευνας Imec και τον γερμανικό οργανισμό καινοτομίας SPRIND, με σκοπό να μειωθεί η εξάρτηση από παραγωγούς στις ΗΠΑ, την Ταϊβάν και τη Νότια Κορέα.
Η πρωτοβουλία, υπό την κωδική ονομασία «Κατασκευή Προηγμένων Ημιαγωγών Made in EU», στοχεύει να ενισχύσει την εγχώρια αλυσίδα εφοδιασμού και να συγκρατήσει μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής αξίας των τσιπ, ενώ παράλληλα θα συνδεθεί με την επικείμενη πρόταση του Chips Act 2.0.
Νέο ευρωπαϊκό εργοστάσιο τσιπ
Οι συζητήσεις βρίσκονται σε αρχικό στάδιο, αλλά η Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα ενός υπερσύγχρονου εργοστασίου ημιαγωγών που θα συμπληρώνει την υπάρχουσα στρατηγική του 2023 για την κατασκευή τσιπ.
Το σχέδιο θα μπορούσε να περιλαμβάνει επενδύσεις σε παραγωγική ικανότητα που θα κατασκευάζει τσιπ «δύο νανομέτρων» και ίσως να εξελιχθεί σε εγκατάσταση παραγωγής τσιπ «ενός νανομέτρου» στη Γερμανία έως το 2035, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες.
Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης μηχανισμούς για να προσελκύσει ιδιώτες επενδυτές ώστε να χρηματοδοτήσουν μεγάλης κλίμακας «στρατηγικά έργα» για την «κυρίαρχο και προηγμένο σχεδιασμό και κατασκευή τσιπ και της ανθεκτικότητας της αλυσίδας εφοδιασμού», όπως προβλέπει το προσχέδιο του νομοθετικού πλαισίου.
Στρατηγική και Chips Act 2.0
Το προτεινόμενο εργοστάσιο δεν περιλαμβάνεται αρχικά στο σχέδιο νόμου, αλλά ένα έργο που περιγράφεται ως «προηγμένη κατασκευή ημιαγωγών για την παραγωγή τσιπ τεχνητής νοημοσύνης» θα μπορούσε να προταθεί αργότερα ως στρατηγικό έργο.
Αν προχωρήσει, η πρόταση θα βασιστεί σε προηγούμενες χρηματοδοτήσεις, όπως την ενίσχυση που έλαβε το Imec το 2023 ύψους 700 εκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη τσιπ «δύο νανομέτρων» επόμενης γενιάς.
Στελέχη επισημαίνουν πως η τεχνολογική ηγεσία παγκοσμίως ανήκει σήμερα σε εταιρείες όπως την TSMC (Ταϊβάν), τη Samsung (Νότια Κορέα), και τις Nvidia και Intel (ΗΠΑ), γεγονός που καθιστά την κούρσα για προηγμένα τσιπ ιδιαίτερα ανταγωνιστική.
Προκλήσεις και χρηματοδότηση
Προηγούμενες προσπάθειες μεταφοράς προηγμένης κατασκευής στην Ευρώπη έχουν αποτύχει, και οι επικριτές αμφισβητούν τη ζήτηση και τη διαθεσιμότητα δημόσιων πόρων για ένα τέτοιο έργο.
Στη συζήτηση περιλαμβάνεται και ο φόβος ότι ένα υπέρογκο εργοστάσιο θα χρειαστεί «μόνιμες επιδοτήσεις», με την Γερμανία να έχει δεσμεύσει στοχευμένα κονδύλια όπως τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ για ημιαγωγούς στον προϋπολογισμό του 2026 και επιπλέον 500 εκατομμύρια ευρώ για κοινό ευρωπαϊκό έργο τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Lars Klingbeil, έχει ήδη ανακοινώσει περικοπές, με κάθε υπουργείο να καλείται να μειώσει δαπάνες κατά 1%, γεγονός που περιπλέκει την εξασφάλιση μακροχρόνιας χρηματοδότησης.
Διεθνή παραδείγματα και συνέπειες
Ως πιθανό πρότυπο αναφέρεται η ιαπωνική Rapidus, που ιδρύθηκε το 2022 με υποστήριξη εταιρειών και κυβέρνησης και στοχεύει σε παραγωγή το 2027.
Όμως, η πραγματικότητα των αγορών προκαλεί επιφυλάξεις: όπως προειδοποίησε ο Christophe Fouquet, Διευθύνων Σύμβουλος της ASML, «Αν υπάρξει ένα εργοστάσιο σαν αυτό στην Ευρώπη, όλες οι γκοφρέτες που θα κατασκευάζονταν σε αυτό θα εξάγονταν στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Συμπλήρωσε εξίσου σαφώς: «Έτσι, τότε θα προκύψει μια κατάσταση όπου η Ευρώπη θα επιδοτεί ένα μεγάλο έργο και το προϊόν αυτού του έργου θα πηγαίνει κάπου αλλού».
Συμπεράσματα και επόμενα βήματα
Οι υπεύθυνοι της επιτροπής και οι συνεργάτες Imec και SPRIND συνεχίζουν τις επαφές για να προσδιορίσουν τα απαιτούμενα βήματα, ενώ δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για το αν, πού ή πώς θα χρηματοδοτηθεί το πιθανό εργοστάσιο.
Τα σχέδια περιλαμβάνουν επίσης εργαλεία για την αντιμετώπιση κρίσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα, όπως οι ελλείψεις που σημειώθηκαν πρόσφατα και η κυβερνητική παρέμβαση στην υπόθεση της ολλανδικής Nexperia, ιδιοκτησίας κινεζικών εταιρειών, που παράγει παλαιότερα τσιπ για την αυτοκινητοβιομηχανία.
POLITICO
