Πότε ενδείκνυται η θερμική κατάλυση των όζων του θυρεοειδούς και ποιες τεχνικές χρησιμοποιούνται — ραδιοσυχνότητες, μικροκύματα ή λέιζερ — είναι από τα κύρια ερωτήματα για όσους αναζητούν εναλλακτικές στη χειρουργική.
Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι ιδιαίτερα συχνοί: εμφανίζονται στο 60-70% του πληθυσμού, με τις γυναίκες να νοσούν έως και τέσσερις φορές περισσότερο από τους άνδρες.
Σε ηλικίες άνω των 60 ετών, περίπου ο μισός πληθυσμός έχει όζους στο θυρεοειδή, οι οποίοι συχνά παραμένουν ασυμπτωματικοί και αδιάγνωστοι.
Καλοήθεια και εναλλακτικές
Σχεδόν στο 90-95% των περιπτώσεων οι όζοι είναι καλοήθεις. Ακόμα και όταν απαιτηθεί αφαίρεση, σήμερα υπάρχουν λιγότερο επεμβατικές λύσεις που εφαρμόζονται σε αρκετά δημόσια νοσοκομεία της χώρας.
Τέτοιες τεχνικές παρέχονται από την Επεμβατική Ακτινολογία, η οποία έχει μετασχηματίσει την τελευταία δεκαετία την προσέγγιση των θυρεοειδικών όζων.
Πλεονεκτήματα της μεθόδου
«Η Επεμβατική Ακτινολογία προσφέρει λιγότερο επεμβατικές λύσεις, με μεγαλύτερη ακρίβεια, χωρίς γενική αναισθησία, χωρίς μεγάλη νοσηλεία και με ταχύτερη αποκατάσταση για τον ασθενή», επισημαίνει στο Πρακτορείο Fm η ακτινοδιαγνώστρια – επεμβατική ακτινολόγος δρ Μυρσίνη Γκέλη, διευθύντρια του Ακτινοδιαγνωστικού Τμήματος και της Κλινικής Επεμβατικής Ακτινολογίας στο Ογκολογικό Νοσοκομείο Ο Άγιος Σάββας.
Οι βασικές τεχνικές θερμικής κατάλυσης που εφαρμόζονται είναι η κατάλυση με ραδιοσυχνότητες, με μικροκύματα και με λέιζερ.
Πότε ενδείκνυται
Οι ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες προτιμώνται κυρίως σε καλοήθεις όζους που προκαλούν συμπτώματα όπως δυσκολία στην κατάποση ή αισθητικό πρόβλημα, σε λειτουργικούς («θερμούς») όζους που προκαλούν υπερθυρεοειδισμό, σε επιλεγμένες υποτροπές καρκίνου του θυρεοειδούς και σε ορισμένα μικροκαρκινώματα χαμηλού κινδύνου.
Επιπλέον, εφαρμόζονται σε ασθενείς που δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση και, σε ειδικές περιπτώσεις, σε αδενώματα παραθυρεοειδούς με υπερπαραθυρεοειδισμό.
«Παρόλα αυτά, το χειρουργείο παραμένει η βασική θεραπεία για τους περισσότερους κακοήθεις όζους», προσθέτει η δρ Γκέλη.
Όταν δεν ενδείκνυνται
Η θερμική κατάλυση δεν είναι κατάλληλη όταν δεν έχει επιβεβαιωθεί η καλοήθεια με βιοψία. Επίσης δεν εφαρμόζεται σε πολύ μεγάλους όζους που δεν απεικονίζονται πλήρως στο υπερηχογράφημα.
Αντένδειξη αποτελούν ακόμη οι πολλαπλές αποτιτανώσεις, η παρουσία πολλών διάχυτων όζων και οι ασθενείς με σοβαρά προβλήματα πηκτικότητας του αίματος.
Οφέλη έναντι της χειρουργικής
Τα κύρια πλεονεκτήματα των ελάχιστα επεμβατικών θεραπειών είναι η αποφυγή γενικής αναισθησίας και η διατήρηση του μεγαλύτερου μέρους του θυρεοειδούς. Αυτό μεταφράζεται σε μικρότερο κίνδυνο ανάπτυξης υποθυρεοειδισμού, λιγότερο πόνο και δυνατότητα επανάληψης της θεραπείας αν χρειαστεί.
Η ανάρρωση είναι ταχύτερη, δεν υπάρχει χειρουργική τομή ή ουλή και οι ασθενείς επιστρέφουν γρηγορότερα στις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Οι όζοι συρρικνώνονται σημαντικά αλλά σταδιακά μετά τη θεραπεία, με πρώτη ένδειξη μείωσης ήδη από 3 μήνες. Στους 6-12 μήνες η μείωση φθάνει συνήθως το 50-90% του αρχικού όγκου και μερικές φορές συνεχίζεται και μετά τον πρώτο χρόνο.
Πιθανές επιπλοκές
Όπως κάθε θεραπεία, έτσι και οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι έχουν πιθανές επιπλοκές. Σε περίπου 1% των περιπτώσεων εμφανίζονται αλλαγές στη φωνή, που συνήθως είναι παροδικές. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκύψει μόνιμη βλάβη του λαρυγγικού νεύρου.
Μία ακόμη δυνατότητα είναι ο μόνιμος υποθυρεοειδισμός, που όμως παρατηρείται πολύ σπανιότερα σε σύγκριση με τη χειρουργική αντιμετώπιση.
Υπάρχουν και ηπιότερες επιπλοκές όπως ήπιος πόνος ή αίσθημα καύσου, μικρό αιμάτωμα ή οίδημα, και σε σπάνιες περιπτώσεις δερματικό έγκαυμα ή ρήξη όζου.
Συνολικά το ποσοστό επιπλοκών είναι περίπου 3%, ενώ οι σοβαρές επιπλοκές εμφανίζονται στο 1-1,5% των ασθενών, σύμφωνα με την ειδικό.
Ανάπτυξη στην Ελλάδα
Η θερμική κατάλυση του θυρεοειδούς εφαρμόζεται στην Ευρώπη από χώρες όπως η Ιταλία ήδη από το 2002. Στην Ελλάδα ξεκίνησε το 2014 και εφαρμόζεται σε δημόσια νοσοκομεία από επεμβατικούς ακτινολόγους.
Κατά την δρ Γκέλη, νοσοκομεία με οργανωμένη εμπειρία στην τεχνική είναι τα: Ο Άγιος Σάββας, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αττικόν, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, το Νοσοκομείο Παπανικολάου και το Ασκληπιείο Βούλας.
Οι επεμβατικοί ακτινολόγοι είναι οι πιο συχνοί χειριστές της μεθόδου, ενώ τη μέθοδο εφαρμόζουν επίσης ενδοκρινολόγοι, χειρουργοί θυρεοειδούς και ωτορινολαρυγγολόγοι, υπό την προϋπόθεση της επάρκειας και της πιστοποίησης στον υπέρηχο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τεχνικές θερμικής κατάλυσης χρησιμοποιούνται όχι μόνο στον θυρεοειδή, αλλά και σε όργανα όπως το ήπαρ, οι νεφροί, οι πνεύμονες και τα οστά, τόσο για καλοήθεις όσο και για κακοήθεις βλάβες.
Φωτογραφία: iStock
