Η ελληνική αγορά ακινήτων βρίσκεται μπροστά σε μια μικρή αλλά ουσιαστική αλλαγή που στοχεύει στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην επιτάχυνση των συναλλαγών. Ένα από τα βασικά εμπόδια που καθυστερούν τις μεταβιβάσεις φαίνεται πως μπαίνει σε τροχιά κατάργησης, δίνοντας ανάσα σε ιδιοκτήτες και αγοραστές.

Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι διαδικασίες μεταβίβασης χαρακτηρίζονται από πολυπλοκότητα και μεγάλες καθυστερήσεις, οι οποίες συχνά οδηγούν ακόμη και σε ακύρωση συμφωνιών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η νέα ρύθμιση επιχειρεί να περιορίσει τα εμπόδια και να κάνει πιο ευέλικτη τη διαδικασία.

Στόχος είναι να διευκολυνθούν οι αγοραπωλησίες και να ενισχυθεί η ρευστότητα στην αγορά ακινήτων, η οποία παραμένει επιβαρυμένη από πλήθος απαιτούμενων δικαιολογητικών και ελέγχων.

Τι αλλάζει στις μεταβιβάσεις ακινήτων

Η βασική αλλαγή αφορά την απλοποίηση των απαιτήσεων που σχετίζονται με τη μεταβίβαση ενός ακινήτου, με κατάργηση συγκεκριμένου δικαιολογητικού που μέχρι σήμερα αποτελούσε «αγκάθι» για τους ενδιαφερόμενους.

Μέχρι τώρα, η διαδικασία απαιτούσε τη συγκέντρωση πολλών εγγράφων, με αποτέλεσμα οι συναλλαγές να καθυστερούν για μήνες. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες έρχονταν αντιμέτωποι με χρονοβόρες διαδικασίες τακτοποίησης εκκρεμοτήτων πριν μπορέσουν να ολοκληρώσουν μια πώληση.

Η νέα προσέγγιση μεταφέρει μέρος της ευθύνης στον αγοραστή, δίνοντάς του τη δυνατότητα να ολοκληρώσει ορισμένες διαδικασίες μετά την αγορά του ακινήτου, μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο.

Η μεταφορά ευθύνης στον αγοραστή

Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται η αλλαγή φιλοσοφίας: αντί να επιβαρύνεται αποκλειστικά ο πωλητής, ο αγοραστής αναλαμβάνει την υποχρέωση τακτοποίησης εκκρεμοτήτων.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι ο νέος ιδιοκτήτης θα έχει περιθώριο έως και 9 μήνες για να ολοκληρώσει διαδικασίες όπως η έκδοση της ταυτότητας κτιρίου ή η διευθέτηση πολεοδομικών θεμάτων.

Παράλληλα, τίθενται δικλείδες ασφαλείας, όπως η υποχρέωση υποβολής υπεύθυνης δήλωσης και η κατάθεση εγγυητικής επιστολής που αντιστοιχεί περίπου στο 10% της αξίας του ακινήτου, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι υποχρεώσεις θα τηρηθούν.

Γιατί κρίθηκε απαραίτητη η αλλαγή

Η ανάγκη για απλοποίηση προκύπτει από το γεγονός ότι ένα μεγάλο ποσοστό ακινήτων παρουσιάζει μικρές ή μεγαλύτερες αποκλίσεις σε τετραγωνικά μέτρα ή σε καταγεγραμμένα στοιχεία.

Στην πράξη, διαφορετικά στοιχεία μπορεί να εμφανίζονται στη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας, στο Κτηματολόγιο, στους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας ή σε παλαιότερα συμβόλαια. Αυτές οι ασυμφωνίες δημιουργούν σημαντικά εμπόδια στη διαδικασία μεταβίβασης.

Εκτιμάται ότι πάνω από το 50% των κατοικιών εμφανίζει τέτοιου είδους ζητήματα, τα οποία συχνά απαιτούν πολύμηνη διόρθωση πριν ολοκληρωθεί μια αγοραπωλησία.

Οι καθυστερήσεις που «παγώνουν» την αγορά

Οι γραφειοκρατικές διαδικασίες δεν αποτελούν απλώς μια ταλαιπωρία για τους πολίτες, αλλά επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία της αγοράς.

Σε πολλές περιπτώσεις, οι αγοραστές αποχωρούν από συμφωνίες επειδή δεν μπορούν να περιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες. Από την άλλη πλευρά, οι πωλητές αποθαρρύνονται και επιλέγουν να μην προχωρήσουν σε πώληση.

Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένα «κενό» μεταξύ των διαθέσιμων ακινήτων και εκείνων που τελικά φτάνουν στην αγορά, περιορίζοντας την προσφορά και επηρεάζοντας τις τιμές.

Παρεμβάσεις από φορείς και τράπεζες

Η ανάγκη για αλλαγές δεν έχει επισημανθεί μόνο από ιδιοκτήτες, αλλά και από τραπεζικά ιδρύματα και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Οι φορείς αυτοί ζητούν τη μείωση των εμποδίων που καθυστερούν την αξιοποίηση ακινήτων, ιδιαίτερα εκείνων που βρίσκονται σε διαδικασία ρευστοποίησης ή διαχείρισης.

Παράλληλα, η πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ κινείται στην ίδια κατεύθυνση, προτείνοντας την άμεση μεταβίβαση ακινήτων με μεταγενέστερη τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων από τον αγοραστή.

Η ευρύτερη εικόνα της αγοράς

Η γραφειοκρατία δεν είναι ο μόνος παράγοντας που επηρεάζει την αγορά ακινήτων, αλλά αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους.

Σύμφωνα με αναλύσεις, το πρόβλημα συνδέεται και με άλλα ζητήματα, όπως νομικές εκκρεμότητες, πολυιδιοκτησία και αυξημένο κόστος ανακαίνισης, που έχουν ενταθεί μετά την οικονομική κρίση.

Η απλοποίηση των διαδικασιών θεωρείται βασικό βήμα για την ενίσχυση της αγοράς και την αύξηση των διαθέσιμων ακινήτων προς πώληση.

Τι σημαίνει πρακτικά για ιδιοκτήτες και αγοραστές

Για τους ιδιοκτήτες, η αλλαγή αυτή σημαίνει λιγότερα εμπόδια και ταχύτερη ολοκλήρωση των πωλήσεων, χωρίς να απαιτείται πλήρης διευθέτηση όλων των εκκρεμοτήτων πριν από τη μεταβίβαση.

Για τους αγοραστές, συνεπάγεται μεγαλύτερη ευελιξία, αλλά και αυξημένη ευθύνη, καθώς θα πρέπει να αναλάβουν την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.

Συνολικά, η παρέμβαση αυτή φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για τη μείωση της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση των συναλλαγών, χωρίς να θίγεται η ασφάλεια των μεταβιβάσεων.

Το επόμενο βήμα

Αν η συγκεκριμένη αλλαγή εφαρμοστεί αποτελεσματικά, μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για περαιτέρω παρεμβάσεις που θα περιορίσουν ακόμα περισσότερο τη γραφειοκρατία.

Η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα έχει ανάγκη από ταχύτερες διαδικασίες και πιο ευέλικτο πλαίσιο, ώστε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες.

Η κατάργηση ενός ακόμη δικαιολογητικού ίσως φαίνεται μικρή κίνηση, αλλά στην πράξη μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για σημαντικές εξελίξεις στον κλάδο.