Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, αφίχθη στην Τεχεράνη τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου 23 Μαΐου, πραγματοποιώντας τη δεύτερη επίσημη επίσκεψή του στο Ιράν.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές και πακιστανικά μέσα ενημέρωσης, η μετακίνηση εντάσσεται στις συνεχιζόμενες πρωτοβουλίες του Ισλαμαμπάντ για να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, σε μια περίοδο που οι επαφές για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την περιφερειακή αποκλιμάκωση παραμένουν εύθραυστες.
Προηγούμενες παρασκηνιακές προσπάθειες
Ο Μουνίρ φέρεται να είχε εμπλακεί νωρίτερα σε παρασκηνιακές διεργασίες με στόχο τη διαμόρφωση πλαισίου για κατάπαυση του πυρός ή αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Αναφορές αναφέρουν ότι εκείνες οι πρωτοβουλίες είχαν τύχει θετικών σχολίων τόσο από ιρανούς αξιωματούχους όσο και από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Η νέα επίσκεψη πραγματοποιείται ενώ στην Τεχεράνη εξετάζεται, όπως μεταδίδεται, μια νέα αμερικανική πρόταση στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων επαφών.
Επίσημες δηλώσεις από το Πακιστάν
Μιλώντας στο πρακτορείο Anadolu, πακιστανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η παρουσία του αρχηγού του στρατού συνδέεται με την πορεία των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν αλλά και με μια ευρύτερη ατζέντα «σημαντικών περιφερειακών ζητημάτων», χωρίς όμως να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Το Ισλαμαμπάντ επιδιώκει διαχρονικά να διατηρήσει ισορροπίες ανάμεσα στις σχέσεις του με το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικά εν μέσω αυξημένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή και στο Αφγανιστάν.
Αμερικανικές επιφυλάξεις
Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Παρασκευή 22 Μαΐου ότι στις τελευταίες επαφές με την Τεχεράνη έχει σημειωθεί «μικρή πρόοδος», αφήνοντας ωστόσο να εννοηθεί πως παραμένουν σημαντικές διαφορές, κυρίως για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις κυρώσεις.
Στην Τεχεράνη, την υποδοχή του Μουνίρ έκανε ο υπουργός Εσωτερικών Εσκαντάρ Μομένι, κίνηση που υπογράμμισε το επίπεδο της επίσκεψης. Ωστόσο, εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών προσπάθησε να περιορίσει τις προσδοκίες, σημειώνοντας ότι η παρουσία του Πακιστανού στρατάρχη δεν σηματοδοτεί κάποια «καμπή» στις διαπραγματεύσεις ούτε προδικάζει άμεση πρόοδο.
Ιρανική επιφύλαξη και τεχνικά θέματα
«Δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε φτάσει σε σημείο όπου μια συμφωνία είναι κοντά», δήλωσε ο εκπρόσωπος Εσμαΐλ Μπαγκάι, προσθέτοντας πως το επίκεντρο των συζητήσεων παραμένει η προσπάθεια τερματισμού των συγκρούσεων και της έντασης στην περιοχή, ενώ τα τεχνικά ζητήματα του πυρηνικού φακέλου δεν βρίσκονται ακόμη στο τραπέζι σε πλήρη ανάπτυξη.
Παράλληλα, άλλος ιρανός αξιωματούχος, μιλώντας στο πρακτορείο Tasnim, αναγνώρισε κάποια πρόοδο στις επαφές αλλά τόνισε ότι «κανένα ζήτημα δεν μπορεί να θεωρηθεί λυμένο», περιγράφοντας ένα πλαίσιο διαπραγματεύσεων που παραμένει ρευστό και εύθραυστο.
Ο ρόλος του Πακιστάν στο παρασκήνιο
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο ρόλος του Πακιστάν ως διαμεσολαβητή δεν είναι θεσμικά καθορισμένος, αλλά βασίζεται κυρίως στις ιδιαίτερες σχέσεις που διατηρεί τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσιγκτον. Παραμένει ωστόσο ασαφές κατά πόσο οι ΗΠΑ θα αποδεχθούν έναν πιο ενεργό πακιστανικό ρόλο, ενώ άλλοι δίαυλοι —όπως ευρωπαϊκοί ή περιφερειακοί— λειτουργούν παράλληλα.
Υπό αυτό το πρίσμα, η επίσκεψη του Μουνίρ δεν φαίνεται να προεξοφλεί άμεση διπλωματική ανατροπή, αλλά αποτελεί μια ακόμη κίνηση σε ένα σύνθετο παζλ διαπραγματεύσεων που παραμένει ανοιχτό, με την αποκλιμάκωση να εξαρτάται από λεπτές ισορροπίες και αμοιβαίες παραχωρήσεις που δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί.
