Η συνεχιζόμενη πολεμική ένταση με το Ιράν και ο στρατηγικός αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ προκαλούν πλέον ισχυρούς κλυδωνισμούς στην παγκόσμια οικονομία.

Ο «συναγερμός» μεταφέρεται στις αγορές κρατικών ομολόγων, όπου οι αποδόσεις —δηλαδή το επιτόκιο με το οποίο δανείζονται οι κυβερνήσεις— καταγράφουν εκρηκτική άνοδο και αυξάνουν σημαντικά το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.

Η πίεση στις διεθνείς αγορές είναι πλέον ασφυκτική και, αν τα αρνητικά δεδομένα δεν αντιστραφούν γρήγορα, οι συνέπειες εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα σημερινά όρια συναγερμού.

Αντίκτυπος στις αγορές ομολόγων

Οι μεγαλύτερες οικονομίες της Δύσης βρίσκονται αντιμέτωπες με αρνητικά ρεκόρ δεκαετιών, που αποτυπώνονται κυρίως στις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων τίτλων.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, για πρώτη φορά από το περασμένο καλοκαίρι, η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου ξεπέρασε το «ψυχολογικό φράγμα» του 5%. Οι επενδυτές ανησυχούν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα αναγκάσουν τη Fed σε νέες αυξήσεις επιτοκίων.

Στη Μεγάλη Βρετανία η εικόνα είναι ακόμη πιο δραματική: το επιτόκιο των 30ετών τίτλων έφτασε το 5,76%, το υψηλότερο επίπεδο από το 1998. Η πολιτική αστάθεια και το αυξημένο κόστος ενέργειας τροφοδοτούν κύμα αποεπένδυσης από την λίρα.

Πίεση στις μεγάλες οικονομίες

Στην Ευρωζώνη η άνοδος των αποδόσεων είναι ευρεία, αλλά παρουσιάζει διακυμάνσεις ανά χώρα και ωριμότητα τίτλου.

Τα γερμανικά 10ετή ομόλογα κατέγραψαν αύξηση της τάξης των 30 μονάδων βάσης, ενώ τα ιταλικά επιβαρύνθηκαν κατά περίπου 50 μονάδες βάσης.

Η Ελλάδα εμφανίζει σημαντική ανθεκτικότητα: παρά την άνοδο κατά 44 μονάδες βάσης και την απόδοση στο 3,79%, το ελληνικό ομόλογο προσφέρει πλέον χαμηλότερο κόστος δανεισμού από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Ιταλία, στοιχείο που αποτυπώνει βελτιωμένη εμπιστοσύνη των αγορών προς τη χώρα.

Η Ευρωζώνη και η ελληνική ανθεκτικότητα

Οι εξελίξεις έχουν θορυβήσει τις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε πρόσφατη εισήγησή της προς το Eurogroup, τόνισε ότι τα περιθώρια πολιτικής στενεύουν.

Η Επιτροπή ξεκαθάρισε ότι η στήριξη προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις δεν μπορεί να είναι οριζόντια αλλά πρέπει να παραμείνει αυστηρά προσωρινή και στοχευμένη.

Ζήτησε επίσης την κατάργηση της ρήτρας διαφυγής, επισημαίνοντας ότι με τα ελλείμματα και το χρέος σε υψηλά επίπεδα οι χώρες δεν μπορούν πια να επικαλούνται εξαιρέσεις από τους δημοσιονομικούς κανόνες.

Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι η δημοσιονομική συγκράτηση αποτελεί τη μόνη «άγκυρα» για να περιοριστεί η περαιτέρω άνοδος των επιτοκίων δανεισμού.

Μηνύματα από τις Βρυξέλλες

Ενώ οι διπλωματικές επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον – Τεχεράνης παραμένουν σε τέλμα και η απειλή βομβαρδισμών πλανάται πάνω από τη Μέση Ανατολή, οι αγορές συνεχίζουν να λειτουργούν σε καθεστώς «πολεμικής ετοιμότητας».

Σε αυτό το περιβάλλον το κόστος του χρήματος διατηρείται σε απαγορευτικά επίπεδα για τους υπερχρεωμένους παίκτες και όχι μόνο, με προοπτικές επιδείνωσης αν οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμείνουν υψηλοί.