Το πρόγραμμα “Space Green” φέρνει τους σπόρους στο Διάστημα και προβλέπει ότι, μετά την επιστροφή τους στη Γη, θα φυτευτούν σε δημόσιους χώρους ώστε να δημιουργηθούν μόνιμα σημεία πρασίνου με εκπαιδευτικά και περιβαλλοντικά οφέλη.
Η πρωτοβουλία οργανώνεται από τον ερευνητικό φορέα “Genoplant Research Institute” και την εταιρεία “Genesis Space Flight Laboratories” και καλεί ευρωπαϊκούς δήμους να στείλουν επιλεγμένους σπόρους σε κοινή αποστολή προγραμματισμένη για το 2027. Οι σπόροι θα παραμείνουν σε τροχιά για περίπου εννιά μήνες πριν επιστραφούν με ειδική κάψουλα επανεισόδου και, μετά από ελέγχους πιστοποίησης, θα φυτευτούν σε πάρκα, πλατείες και άλλους δημόσιους χώρους.
“Αυτά τα πάρκα, όπου θα φυτευτούν οι σπόροι, θα αποτελέσουν σημαντικό αξιοθέατο για τους τουρίστες, αλλά και για τους ντόπιους και θα συνδέσουν διαφορετικούς ανθρώπους και κοινότητες, ενώ η ιστορία τους θα πηγαίνει από γενιά σε γενιά”, εξηγεί η Πέτρα Κνάους, ιδρύτρια του “Genoplant Research Institute” και επικεφαλής του συγκεκριμένου προγράμματος.
Πώς λειτουργεί η αποστολή
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν δήμοι που θα επιλέξουν τοπικά είδη —σπόρους με σημασία για την περιοχή— και θα τα στείλουν στη διαστημική αποστολή με την κάψουλα που έχει σχεδιάσει η “Genesis Space Flight Laboratories”. Η πρόθεση είναι να δημιουργηθούν «Space Green Points», δηλαδή μόνιμα πράσινα σημεία αναφοράς που θα αποτελέσουν γέφυρα ανάμεσα στην επιστήμη και την καθημερινή ζωή των πολιτών.
Πίσω από το εγχείρημα είναι το Genoplant Research Institute με έδρα τη Σλοβενία, που ασχολείται με εφαρμοσμένη βιολογία και περιβαλλοντική έρευνα, και η εταιρεία Genesis Space Flight Laboratories με έδρα την Κροατία, η οποία κατασκευάζει το διαστημικό όχημα επανεισόδου και ηγείται της αποστολής.
“Με την πρωτοβουλία αυτή μπορούμε να συνδέσουμε περισσότερο τους πολίτες με το Διάστημα. Οι Ευρωπαίοι δεν είναι πολύ εξοικειωμένοι με τη διαστημική βιομηχανία, καθώς δεν είναι μέρος της ζωής μας, όπως συμβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όπου οι εκτοξεύσεις γίνονται σχεδόν καθημερινά”, τονίζει η Πέτρα Κνάους.
Προτάσεις προς τους δήμους
Στόχος των διοργανωτών είναι κάθε δήμος να επιλέξει σπόρους που αντιπροσωπεύουν τη δική του χλωρίδα. Δήμοι στη Σλοβενία έχουν ήδη στείλει σπόρους καστανιάς, τουλίπες, μαργαρίτες και σπόρους κολοκύθας, ενώ υπάρχουν συζητήσεις με δήμους στην Ελλάδα, στην Κροατία και στην Ουγγαρία.
Ο υπεύθυνος εμπορικής ανάπτυξης για την Ελλάδα, Φώτιος Κοτζακιουλάφης, επισημαίνει την ελληνική πρόταση: “Προτείνουμε στους ελληνικούς δήμους με τους οποίους είμαστε σε επαφή να στείλουν σπόρους ελιάς, ένα δέντρο χαρακτηριστικό σύμβολο για τη χώρα”.
Ο κ. Κοτζακιουλάφης προσθέτει ότι “το πρόγραμμα αυτό δεν στοχεύει μόνο στη διαστημική βιομηχανία και την ενημέρωση των ανθρώπων γι’ αυτήν, αλλά και στη δημιουργία μιας διαστημικής κληρονομιάς, η οποία συνδέεται επίσης με την αειφορία στους δήμους”.
Έρευνα και επιστημονικά οφέλη
Μέρος των εσόδων από τη δράση θα διατίθεται σε εκπαιδευτικά και φιλανθρωπικά προγράμματα σε συνεργασία με τους συμμετέχοντες δήμους, ενισχύοντας το κοινωνικό αποτύπωμα της πρωτοβουλίας.
Το Genoplant Research Institute αναπτύσσει φορητά εργαστηριακά συστήματα για βιολογικές και περιβαλλοντικές αναλύσεις σε συνθήκες πεδίου, ώστε να μπορούν να μελετηθούν τα δείγματα που έχουν ταξιδέψει στο Διάστημα εκτός των παραδοσιακών εργαστηρίων.
Οι επιστήμονες της Genesis Space Flight Laboratories εξετάζουν τις επιδράσεις της μικροβαρύτητας, της ακτινοβολίας και των ακραίων θερμοκρασιών στο βιολογικό υλικό για να διαπιστώσουν ποια φυτά μπορούν να αντέξουν το ταξίδι και αν το διάστημα επιφέρει αλλαγές ανθεκτικότητας. Όπως σημειώνει η Πέτρα Κνάους, “το ολοένα και πιο θερμό κλίμα στη Γη θα έχει ως συνέπεια όλα τα είδη να προσαρμοστούν και το Διάστημα μπορεί να συντελέσει στο να γίνουν κάποια είδη πιο ανθεκτικά”.
Στην πρόσφατη διαστημική αποστολή GEN-1P, που εκτοξεύθηκε από το Esrange Space Center της Σουηδίας, μεταφέρθηκαν σπόροι μουστάρδας, πιπεριάς, τομάτας, πατάτας και καλαμποκιού, καθώς και μύκητες, φύκια και έντομα. Το όχημα πέταξε σε ύψος 260 χιλιομέτρων και παρείχε περισσότερα από έξι λεπτά πραγματικής μικροβαρύτητας, επιτρέποντας πειράματα σε συνθήκες μηδενικής βαρύτητας. Μετά την επιστροφή, όλα τα δείγματα ανακτήθηκαν και παραλήφθηκαν για περαιτέρω ανάλυση.
Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον προέκυψε από το πείραμα με τις φρουτόμυγες Drosophila melanogaster, που μελετήθηκε για να κατανοηθεί πώς διαφορετικά περιβάλλοντα επηρεάζουν τις βιολογικές αποκρίσεις και τη συμπεριφορά τους κατά τη διάρκεια της πτήσης.
ΑΠΕ
