Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης επανεκκινεί διεθνή διαγωνισμό για την εγκατάσταση και συντήρηση 1.000 έξυπνων συστημάτων καταγραφής, με στόχο την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και την άμεση ψηφιοποίηση των ελεγκτικών διαδικασιών της Τροχαίας. Η ανακοίνωση για τις ψηφιακές κάμερες Τροχαία υποβλήθηκε προς δημοσίευση στο ευρωπαϊκό portal δημοσίων συμβάσεων TED (Tenders Electronic Daily), σηματοδοτώντας την επανεκκίνηση ενός έργου στρατηγικής σημασίας.
Ο διεθνής διαγωνισμός για την προμήθεια, εγκατάσταση και συντήρηση 1.000 έξυπνων καμερών καταγραφής τροχαίων παραβάσεων υποβλήθηκε προς δημοσίευση στο ευρωπαϊκό portal δημοσίων συμβάσεων TED (Tenders Electronic Daily). Η κίνηση ακολουθεί την προσωρινή ματαίωση του αρχικού διαγωνισμού, μετά από σειρά προδικαστικών προσφυγών που είχαν κατατεθεί στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, και επιδιώκει να αποφύγει μακροχρόνια δικαστικά εμπόδια.
Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 88,1 εκατομμυρίων ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προαίρεσης και του ΦΠΑ), αποτελεί βασικό πυλώνα της εθνικής στρατηγικής για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, τη μείωση των ατυχημάτων και τον εκσυγχρονισμό των ελεγκτικών μηχανισμών χωρίς την ανάγκη φυσικής παρουσίας στελεχών της Τροχαίας.
Στόχοι και γεωγραφική κάλυψη
Σύμφωνα με τους όρους του νέου διαγωνισμού, το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη του δικτύου των 1.000 ψηφιακών καμερών σε σημεία αυξημένης επικινδυνότητας του οδικού δικτύου της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Κρήτης. Τα νέα συστήματα θα βασίζονται σε τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και θα καταγράφουν αυτόματα σοβαρές παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Τα συστήματα θα αναγνωρίζουν παραβάσεις όπως υπέρβαση ορίων ταχύτητας, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, κίνηση σε λεωφορειολωρίδες, και μη χρήση κράνους ή ζώνης ασφαλείας, επιτρέποντας άμεση ειδοποίηση και ηλεκτρονική βεβαίωση πρόστιμου. Το σύνολο των ψηφιακών δεδομένων θα διασυνδεθεί με τα κεντρικά μητρώα δημόσιας διοίκησης.
Το σύστημα θα διασυνδεθεί απευθείας με το «Ενιαίο Εθνικό Σύστημα Ψηφιακής Καταγραφής & Διαχείρισης Ελέγχων & Προστίμων Τροχαίας», ενώ η τελική βεβαίωση των κλήσεων θα πραγματοποιείται από στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας έπειτα από τον έλεγχο των ψηφιακών δεδομένων.
Πιλοτική εφαρμογή και προβλήματα
Η απόφαση για επανεκκίνηση δεν βασίστηκε μόνον σε νομικές διαμάχες, αλλά και στα μαθήματα από την πιλοτική λειτουργία των πρώτων «έξυπνων» καμερών που τοποθετήθηκαν πιλοτικά σε κεντρικές λεωφόρους, όπως στη Λεωφόρο Μαραθώνος και τη Μεσογείων. Το πιλοτικό στάδιο ανέδειξε τρεις βασικές τεχνικές και επιχειρησιακές αστοχίες που επέβαλαν ριζική αναθεώρηση των προδιαγραφών.
Το «έμφραγμα» στη χειροκίνητη ταυτοποίηση: Ενώ οι κάμερες είχαν την τεχνολογική ικανότητα να καταγράφουν χιλιάδες παραβάσεις το 24ωρο, το σύστημα συνδέθηκε αρχικά με μια παλιάς κοπής, ημι-αυτόματη διαδικασία ελέγχου. Αυτό σήμαινε ότι για κάθε ψηφιακή κλήση έπρεπε ένας αστυνομικός της Τροχαίας να ελέγξει χειροκίνητα τη φωτογραφία, να διασταυρώσει τα στοιχεία του ιδιοκτήτη και να εγκρίνει το πρόστιμο. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα τεράστιο «βουνό» από εκκρεμείς κλήσεις.
Τεχνικές αδυναμίες υπό δύσκολες συνθήκες: Οι πρώτες συσκευές παρουσίασαν προβλήματα «τυφλότητας» κατά τις νυχτερινές ώρες ή σε έντονη κακοκαιρία, με την αντανάκλαση των προβολέων πάνω στις πινακίδες (glare) να εμποδίζει την ανάγνωση από το λογισμικό OCR. Στον νέο διαγωνισμό οι απαιτήσεις αυξήθηκαν και επιβάλλονται κάμερες με αισθητήρες υπέρυθρων (IR) και LiDAR για αξιόπιστη λειτουργία 24/7.
Προστασία δεδομένων και νομικά
Το νομικό κενό της «προσωπικής ιδιοκτησίας»: Στο πιλοτικό πρόγραμμα διαπιστώθηκε ότι η καταγραφή παραβάσεων όπως η χρήση κινητού ή η μη χρήση ζώνης οδηγούσε σε φωτογραφίες όπου φαίνονται πρόσωπα συνεπιβατών, προκαλώντας εμπλοκή με τον GDPR. Ο νέος σχεδιασμός επιβάλλει «by design» λογισμικό που θα θολώνει αυτόματα (blurring) τα πρόσωπα όλων των επιβαινόντων και θα απομονώνει μόνο το αποδεικτικό στοιχείο της παράβασης.
Αυτές ακριβώς οι αστοχίες ήταν που οδήγησαν και στις αρχικές ενστάσεις των εταιρειών πληροφορικής, καθώς οι τεχνικές λύσεις που απαιτούνταν για να ξεπεραστούν αυτά τα προβλήματα δεν είχαν περιγραφεί ξεκάθαρα στον πρώτο διαγωνισμό.
Με τη νέα προκήρυξη, το Υπουργείο επιδιώκει να παραλάβει ένα σύστημα που δεν θα «γράφει» απλώς τους παραβάτες, αλλά θα μπορεί να στέλνει το πρόστιμο στο κινητό τους μέσω του Gov.gr Wallet μέσα σε λίγες ώρες από την παράβαση.
