Προσέλκυση ξένων επενδύσεων — του Γιώργου Κράλογλου.
Βγάζουμε νέο νόμο για να διορθώσουμε την εικόνα μας στην υποδοχή ξένων επενδυτών και το παρουσιάζουμε ως «κίνητρο» για επενδύσεις; Η απορία δεν είναι μόνο ρητορική.
Τι ανακοινώθηκε επίσημα
Από το δημοσίευμα του capital.gr αναφέρεται: «Υπουργείο Ανάπτυξης: Νέο πλαίσιο για την προσέλκυση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων»… Το νέο καθεστώς (σ.σ. νέος νόμος) προβλέπει διευκολύνσεις για άδειες διαμονής επενδυτών, καθώς και διαδικασία υπαγωγής επενδυτικών σχεδίων με σειρά προτεραιότητας (FIFO), με στόχο τη διαφάνεια και την ταχύτερη αξιολόγηση.»
Είναι σωστό να προσφέρουμε διευκολύνσεις στους ξένους επενδυτές. Όμως πριν χειροκροτήσουμε, αξίζει να θυμηθούμε πώς φτάσαμε έως εδώ.
Ιστορικό πλαίσιο και παλαιά κενά
Ο πρώτος νόμος που παρείχε ουσιαστικά κίνητρα και σε ξένες επενδύσεις εκδόθηκε το 1953 — πρόκειται για τη Ν.Δ. 2687/1953, όπου σημειώνονταν ότι «Παραγωγικαί επενδύσεις νοούνται αι αποβλέπουσαι εις την ανάπτυξιν της εθνικής παραγωγής, ή άλλως συμβάλλουσαι εις την οικονομικήν πρόοδον της χώρας…».
Αυτά συνέβησαν πριν 72 χρόνια.
Άρα το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό: μόλις τώρα συνειδητοποιήσαμε προβλήματα διαφάνειας, αδιαφανείς προτεραιότητες και σύνθετες διαδικασίες στην εξέταση αιτήσεων επενδύσεων;
Ποια τα πραγματικά ζητήματα εφαρμογής
Ο νέος νόμος υπόσχεται διευκολύνσεις ακόμη και για άδειες διαμονής και τη διαδικασία υπαγωγής των επενδυτικών σχεδίων με σειρά προτεραιότητας, γρηγορότερη αξιολόγηση και διαφάνεια. Ωραία όλα αυτά — αλλά το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα εφαρμοστούν πραγματικά.
Στην Ελλάδα δεν λείπουν οι νόμοι· λείπει συχνά η εφαρμογή τους. Ιδίως όταν βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο και αναμένονται αποφάσεις για το αν η επόμενη κυβέρνηση θα υλοποιήσει όσα άφησε η προηγούμενη, που ίσως δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει όσα ξεκίνησε στην τελική φάση της θητείας της.
Η εμπειρία δείχνει ότι οι διαδικασίες πολλές φορές μένουν ανολοκλήρωτες λόγω πελατειακών σχέσεων, ρόλων μεσολαβητών και ασαφειών ως προς το πώς θα λειτουργήσει ένα «επιτελικό κράτος» και πώς θα σταθεί η δημόσια διοίκηση.
Κίνδυνος καθυστερήσεων και μνήμη επιλογής
Φοβόμαστε λοιπόν ότι και αυτός ο νόμος θα προστεθεί σε σειρά νόμων που παραμένουν σε ράφια, αναμένοντας τις περισσότερες από 100 πράξεις εφαρμογής τους — και τελικά θα ξεχαστεί από τη νέα κυβέρνηση του 2027.
Δεν είμαστε αντίθετοι στα κίνητρα ή στην πρόσκληση επενδυτών. Σκαλίζουμε τα παραπάνω γιατί η ουσία δεν είναι κατά βάση ο νόμος αλλά η εφαρμογή του: η τήρηση της σειράς προτεραιότητας, η πραγματική διαφάνεια, η απλούστευση των διαδικασιών και η αποφυγή πελατειακών παρεμβάσεων.
Αν και το νέο πλαίσιο για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων μπορεί να είναι βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, η επιτυχία του θα κριθεί από το πόσο γρήγορα και με συνέπεια θα εφαρμοστούν οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις.
george.kraloglou@capital.gr
