Του Θοδωρή Γιάνναρου*
Η πραγματικότητα είναι πως η Ελλάδα, με νέες υποδομές και πλωτές εξέδρες, έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο που διοχετεύει το αμερικανικό LNG στα Βαλκάνια, με τελικό στόχο την πλήρη απεξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές έως το 2027. Μέχρι εδώ, όλα φαίνονται θετικά και αξίζουν συγχαρητήρια.
Η σκληρή πλευρά της ενεργειακής μετάβασης
Ωστόσο, στο εσωτερικό της χώρας οι πολίτες ξοδεύουν όλο και περισσότερα χρήματα για να αγοράζουν λιγότερα αγαθά λόγω της ακρίβειας. Καταστήματα και επιχειρήσεις βάζουν λουκέτο, οι μισθοί παραμένουν εξαιρετικά χαμηλοί και το συνολικό οικονομικό σκηνικό οδηγεί σε καταστροφή — όπως συμβαίνει και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Το πρόβλημα στην Ευρώπη και στην Ελλάδα λαμβάνει γιγαντιαίες διαστάσεις και ωθεί, με μαθηματική ακρίβεια, τη γηραιά ήπειρο προς ένα οικονομικό κραχ με χαρακτηριστικά μεσοπολεμικής περιόδου.
Τραμπ και γεωπολιτική επιρροή
Μέσα σε αυτό το χάος που κλονίζει τις ευρωπαϊκές οικονομίες, ο Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας πλήρη επίγνωση του αμερικανικού χρέους που ξεπέρασε για ακόμα μία φορά τα ανώτατα αποδεκτά επίπεδα, επιδιώκει να ελέγξει ενεργειακά την Ευρώπη διαμέσου της χώρας μας.
Χωρίς να χρειαστεί να απειλήσει ή να διατάξει το άμεσο κλείσιμο των ρωσικών παροχών, καταφέρνει να πετύχει τους στόχους του μέσα από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Από το Στενό του Ορμούζ στην Ευρώπη
Ο πόλεμος που, όπως σημειώνει το άρθρο, ξεκίνησε στο Ιράν και είχε συνέπεια το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ —την κύρια θαλάσσια αρτηρία για πετρέλαιο και αέριο παγκοσμίως— έχει καταστήσει αυτή τη διαδρομή μη προσπελάσιμη και υπό τον έλεγχο των Φρουρών της επανάστασης, οι οποίοι, σύμφωνα με το κείμενο, επιβάλλουν βαρύτατους δασμούς και ιρανικό πολιτικό έλεγχο.
Από όλα αυτά, η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά βρίσκεται στο χείλος της καταστροφής και αναγκάζεται πλέον να αγοράζει εξαιρετικά ακριβό αμερικανικό υγροποιημένο αέριο.
Αίτια της εξάρτησης από το ακριβότερο LNG
Η εξάρτηση από το πολύ ακριβότερο αμερικανικό LNG προκύπτει, σύμφωνα με το άρθρο, από έναν συνδυασμό βραχυπρόθεσμων ευρωπαϊκών πολιτικών για το κλίμα, των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία και πλέον στην περιοχή του Ιράν, καθώς και από τις πιέσεις του Τραμπ για γεωπολιτική ασφάλεια. Αυτοί οι παράγοντες ανάγκασαν την ΕΕ να αναζητήσει νέους προμηθευτές.
Στην Ελλάδα, η απολιγνιτοποίηση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, όπου ο λιγνίτης κρίθηκε, λόγω του υψηλού κόστους των ευρωπαϊκών δικαιωμάτων εκπομπών, μη ανταγωνιστικός. Ο Τραμπ δεν χρειάστηκε, κατά την άποψη του σχολίου, να κάνει χειρονομία — απλώς αξιοποίησε τη συγκυρία για να προωθήσει τα συμφέροντά του στην Ευρώπη.
Η Αμερική και η αγορά του LNG
Η Αμερική αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως. Ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας και συνεχίζοντας στη δεύτερη, άσκησε πιέσεις στους ευρωπαίους ηγέτες να περιορίσουν τις ρωσικές ενεργειακές ροές, συχνά με έντονες προειδοποιήσεις.
Το φθηνό ρωσικό αέριο σταμάτησε να εισρέει στην ΕΕ μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία το 2022 και τις κυρώσεις που επέβαλλε η Ευρωπαϊκή Ένωση ως απάντηση στην ρωσική ειδική επιχείρηση, όπως την ονόμασε ο Πούτιν. Έτσι, η Ευρώπη στράφηκε γρήγορα στο αμερικανικό LNG για να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες, ωφελώντας οικονομικά τις ΗΠΑ.
Οικονομικές επιπτώσεις και κίνδυνοι για την Ελλάδα
Το άρθρο υποστηρίζει ότι το «κερασάκι» ήταν μια προσχεδιασμένη επίθεση στο Ιράν που υποτίθεται ότι επιχείρησε να επιβάλει το αμερικανικό LNG στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, οδηγώντας σε πληθωρισμό, ακρίβεια και ενδεχόμενη οικονομική καταστροφή.
Ιδιαίτερα η χώρα μας, που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό μνημονιακές δεσμεύσεις, κινδυνεύει —σύμφωνα με την ανάλυση— να βιώσει μια οικονομική καταστροφή τεραστίων διαστάσεων λόγω της πολιτικής του Τραμπ και της στάσης της ηγεσίας της ΕΕ, χωρίς να σημαίνει ότι άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν αντιμετωπίζουν αντίστοιχες απειλές.
Κάλεσμα για αλλαγή πορείας
Το άρθρο καταλήγει ότι αποτελεί πλέον ζήτημα επιβίωσης να ξυπνήσει η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μελών της από τον λήθαργο, ώστε να αλλάξει πορεία έστω την ύστατη στιγμή πριν από την πτώση στο βαθύ χάος.
* Ο κ. Θοδωρής Γιάνναρος είναι μοριακός βιολόγος – γενετιστής
