Η Ελλάδα καταγράφει μία από τις πιο θεαματικές δημοσιονομικές ανατροπές των τελευταίων δεκαετιών, καθώς σύμφωνα με διεθνείς οικονομικές εκθέσεις και αναλύσεις, πέτυχε τη μεγαλύτερη μείωση δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ σε παγκόσμιο επίπεδο.
Μέσα σε λίγα χρόνια, η χώρα πέρασε από την περίοδο της αβεβαιότητας και των μνημονίων σε μια φάση ισχυρής αποκλιμάκωσης του χρέους, προκαλώντας το ενδιαφέρον αγορών, επενδυτών και διεθνών οργανισμών.
Το ελληνικό δημόσιο χρέος, το οποίο είχε εκτοξευθεί σε επίπεδα άνω του 200% του ΑΕΠ κατά την περίοδο της πανδημίας, υποχωρεί πλέον με ταχείς ρυθμούς. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η συνολική μείωση αγγίζει τις 63 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε μόλις μία πενταετία, επίδοση που δεν έχει προηγούμενο μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών της Ευρωζώνης. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην υψηλή ανάπτυξη, στα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα και στην ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σημαντικό ρόλο στην αποκλιμάκωση έπαιξε και η μεταβολή του οικονομικού κλίματος μετά το 2021.
Η ανάκαμψη του τουρισμού, η αύξηση των επενδύσεων και η ενίσχυση των εξαγωγών συνέβαλαν ώστε η ελληνική οικονομία να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Παράλληλα, η χώρα διατήρησε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία σύμφωνα με προβλέψεις του ΔΝΤ αναμένεται να παραμείνουν πάνω από το 3% του ΑΕΠ και τα επόμενα χρόνια.
Το χρέος μειώνεται, αλλά οι προκλήσεις παραμένουν
Παρά τη μεγάλη βελτίωση, η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους διεθνώς. Το ύψος του παραμένει κοντά στα 370 δισ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι η χώρα εξακολουθεί να χρειάζεται ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης και δημοσιονομική πειθαρχία για να διατηρήσει τη θετική πορεία. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η αποκλιμάκωση δεν οφείλεται μόνο στη μείωση του απόλυτου χρέους, αλλά κυρίως στην αύξηση του ΑΕΠ, η οποία βελτιώνει τον λόγο χρέους προς οικονομική παραγωγή.
Η ενίσχυση του ονομαστικού ΑΕΠ αποτέλεσε βασικό μοχλό της βελτίωσης. Ο υψηλός πληθωρισμός των προηγούμενων ετών, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της οικονομίας, οδήγησαν σε σημαντική αύξηση του συνολικού μεγέθους της οικονομικής δραστηριότητας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υποχωρήσει αισθητά ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ, ακόμη και σε περιόδους όπου το συνολικό χρέος σε απόλυτους αριθμούς δεν μειωνόταν σημαντικά.
Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης παρακολουθούν στενά την ελληνική πορεία. Η Moody’s και άλλοι οίκοι έχουν επισημάνει επανειλημμένα ότι η Ελλάδα καταγράφει μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις χρέους παγκοσμίως, στοιχείο που ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές. Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη συμβάλει στη βελτίωση του επενδυτικού προφίλ της οικονομίας και στη μείωση του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου.
Οι αριθμοί που αλλάζουν την εικόνα της οικονομίας
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα πέτυχε τη μεγαλύτερη δημοσιονομική βελτίωση στην Ευρωζώνη μετά την πανδημία. Από τα επίπεδα του 206% του ΑΕΠ, το δημόσιο χρέος κινείται πλέον σημαντικά χαμηλότερα, ενώ οι προβλέψεις αναφέρουν ότι μπορεί να συνεχίσει να αποκλιμακώνεται μέχρι και το 2031.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών, η συνολική μείωση μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 34,8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στα επόμενα χρόνια. Την ίδια ώρα, η ελληνική οικονομία εμφανίζει ισχυρότερες αντοχές σε σχέση με το παρελθόν. Οι τράπεζες έχουν περιορίσει δραστικά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ενώ οι επενδύσεις αυξάνονται σταθερά μέσω των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και των ξένων κεφαλαίων που εισρέουν στη χώρα.
Η βελτίωση αυτή δημιουργεί ένα πιο σταθερό περιβάλλον για την οικονομία και ενισχύει τις πιθανότητες διατήρησης υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Ωστόσο, οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η εικόνα δεν είναι απόλυτα ιδανική. Παρά τη μείωση του δημόσιου χρέους, το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Οφειλές πολιτών και επιχειρήσεων προς εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και funds εξακολουθούν να πιέζουν την πραγματική οικονομία και να επηρεάζουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Η επόμενη μέρα για την ελληνική οικονομία
Το μεγάλο στοίχημα πλέον για την Ελλάδα είναι η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής χωρίς επιστροφή σε δημοσιονομικές ανισορροπίες. Η κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει τη βελτίωση των οικονομικών δεικτών ώστε να προσελκύσει νέες επενδύσεις, να αυξήσει την παραγωγικότητα και να ενισχύσει την απασχόληση.
Η επίτευξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων παραμένει κρίσιμος στόχος, καθώς αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση της αποκλιμάκωσης του χρέους. Οι διεθνείς αγορές αντιμετωπίζουν πλέον την Ελλάδα με σαφώς μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία.
Το γεγονός ότι η χώρα καταγράφει τη μεγαλύτερη μείωση χρέους παγκοσμίως λειτουργεί ως ισχυρό μήνυμα σταθερότητας και μεταρρυθμιστικής συνέπειας. Παράλληλα, οι συνεχείς αναβαθμίσεις της οικονομίας ενισχύουν την εικόνα της χώρας ως επενδυτικού προορισμού. Παρότι η απόσταση από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες παραμένει μεγάλη σε αρκετούς τομείς, η αλλαγή πορείας είναι πλέον εμφανής.
Η Ελλάδα, που για χρόνια αποτελούσε παράδειγμα δημοσιονομικής κρίσης, μετατρέπεται σταδιακά σε case study οικονομικής ανάκαμψης. Το αν αυτή η δυναμική θα διατηρηθεί και τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθεί από την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τη δυνατότητα της χώρας να περιορίσει όχι μόνο το δημόσιο, αλλά και το ιδιωτικό χρέος που εξακολουθεί να βαραίνει την οικονομία.
