Η ορεινή Νάξος μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης, υπό τον όρο συντονισμένου σχεδιασμού και ουσιαστικής στήριξης των τοπικών κοινωνιών, επισήμανε στην έναρξη της 2ης Συνάντησης του Δικτύου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Νάξου στην Κόρωνο ο γενικός γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Μανώλης Κουτουλάκης. Η διήμερη εκδήλωση, που διεξήχθη στις 6 και 7 Ιουνίου στο Οικομουσείο Κορώνου και οργανώθηκε σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, έφερε στο ίδιο τραπέζι εκπροσώπους της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και κατοίκους για να συζητήσουν προτάσεις και παρεμβάσεις.
Στις πρώτες τοποθετήσεις διατυπώθηκε σαφής βούληση και δέσμευση για την εκπόνηση και υλοποίηση συγκεκριμένου σχεδίου δράσης, με πιθανή στήριξη της ΕΕ, εστιάζοντας σε υποδομές, συγκοινωνιακές συνδέσεις, διαχείριση υδάτινων πόρων, προστασία πολιτιστικής κληρονομιάς και κίνητρα για να παραμείνουν και να δραστηριοποιηθούν οι νέοι στον τόπο τους. Η προβολή του μοντέλου για ορεινή Νάξος βιώσιμη ανάπτυξη τέθηκε ως βασικός στόχος και συζητήθηκαν τα επόμενα βήματα για τη διαμόρφωση του σχεδίου.
Ανάγκες και προτεραιότητες
Ο Μανώλης Κουτουλάκης υπογράμμισε την ανάγκη στοχευμένων πολιτικών για την ορεινότητα και τη νησιωτικότητα, λέγοντας ότι τα χαρακτηριστικά της Νάξου απαιτούν ειδικές παρεμβάσεις και όχι μόνον γενικής φύσης μέτρα. Εξήγησε πως η ανάδειξη των ιδιαίτερων αναγκών συνέβαλε ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιληφθεί καλύτερα τα ζητήματα των νησιωτικών και ορεινών περιοχών στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Ειδική αναφορά έγινε στη διαχείριση νερού μέσω έργων αντιπλημμυρικής προστασίας, αφαλατώσεων και φραγμάτων, καθώς και στην ανάγκη βιώσιμου χωροταξικού σχεδιασμού που θα προασπίζει το τοπίο. Ο κ. Κουτουλάκης τόνισε επίσης την ανάγκη στήριξης του πρωτογενούς τομέα και της κτηνοτροφίας με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
“Πρέπει να αντιληφθούμε το τοπίο ως ένα σύγχρονο πολιτιστικό αγαθό”, ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η ανάπτυξη πρέπει να συνυπάρχει με την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τοπική αυτοδιοίκηση και επιχειρηματικότητα
Ο Δημήτρης Λιανός, δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, τόνισε πως οι ορεινές κοινότητες χρειάζονται σχέδιο, συνέπεια και αποτελεσματικές πολιτικές καθώς και αποδοτικά χρηματοδοτικά εργαλεία, με αυξημένο ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού. Υπογράμμισε ότι η βιώσιμη ανάπτυξη δεν επιτυγχάνεται μόνο με έργα υποδομής αλλά και με την ενίσχυση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, της παραγωγής και της καινοτομίας.
Όπως είπε, η δημοτική αρχή εργάζεται για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, την ανάδειξη του τουριστικού προϊόντος και τη δημιουργία συνθηκών ώστε οι νέοι να ζουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στην ύπαιθρο του νησιού. Παράλληλα τόνισε την ανάγκη συνεργασίας και κοινού οράματος για την αντιμετώπιση δημογραφικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων.
Ο κ. Λιανός χαρακτήρισε τη συνάντηση στην Κόρωνο ως αφετηρία ουσιαστικού διαλόγου για το μέλλον της ορεινής Νάξου και επισήμανε την ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ δήμου, περιφέρειας, πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας και τοπικών κοινωνιών.
Πολιτισμός και μνήμες εργασίας
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας Νικόλαος Χουζούρης επισήμανε την προτεραιότητα για έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων, οδικά έργα και υποδομές αντιπλημμυρικής και αντιπυρικής προστασίας των ορεινών χωριών. Τόνισε επίσης ότι τα σμυριδορυχεία της Νάξου αποτελούν μοναδικό μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς και μπορούν να αξιοποιηθούν για πολιτιστικό και θεματικό τουρισμό.
Ο πρόεδρος της ορεινής Κοινότητας Αντώνης Χωριανούπουλος υπογράμμισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η αναζωογόνηση της ορεινής Νάξου και η αντιμετώπιση του δημογραφικού απαιτούν πολιτική βούληση, σχέδιο και ουσιαστικές παρεμβάσεις. Ζήτησε τακτική συγκοινωνιακή σύνδεση, πλήρη στελέχωση υγειονομικών δομών, οικονομικά κίνητρα, μειώσεις δημοτικών τελών και στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων.
Ο ίδιος επισήμανε ότι απαιτούνται έργα συγκράτησης βρόχινου νερού και τόνισε πως η Κωμιακή και η ορεινή Νάξος μπορούν να γίνουν πρότυπο δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης εφόσον αποκτήσουν τις απαραίτητες υποδομές και ευκαιρίες.
Στρατηγικός σχεδιασμός και συμμετοχή
Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου, καθηγητής Γιάννης Ψυχάρης, ανέλυσε την αξία του τοπικού επιπέδου για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή αποτελεσματικών δημόσιων πολιτικών και πρότεινε τη συσχέτιση δημογραφικού, στεγαστικού και οικονομικού ζητήματος με συγκεκριμένα κίνητρα προς τους πολίτες.
Ο καθηγητής και πρώην αντιπρύτανης Νίκος Λέανδρος υπογράμμισε την ανάγκη συνεργασιών και ενεργοποίησης της τοπικής κοινωνίας. Όπως σημείωσε: “Ο φυσικός, ο περιβαλλοντικός, ο ανθρώπινος πλούτος είναι τεράστιος στην ορεινή Νάξο” και συμπλήρωσε πως “δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη”. Πρόσθεσε ότι απαιτείται ένα ενιαίο στρατηγικό σχέδιο με προτεραιότητα υποδομές και ασφάλεια.
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών, Σωτήρης Τριανταφύλλου, επεσήμανε τη συμβολή του Τύπου στην ανάδειξη των ζητημάτων, ενώ η πρόεδρος του Εξωραϊστικού Πολιτιστικού Συλλόγου Γενοβέφα Μανωλά μίλησε για μια Νάξο “δύο ταχυτήτων”, παραλιακή και ορεινή, που χρειάζεται ισόρροπη ανάπτυξη.
Ο διευθυντής παραγωγής του Φεστιβάλ Μάριος Βαζαίος κατέληξε: “η δεύτερη Συνάντησή μας γίνεται προκειμένου να ακουστούν οι εδικοί αλλά και οι κάτοικοι, έτσι ώστε όχι μόνο η τοπική κοινωνία να νοιώσει ότι δεν είναι μόνη της, αλλά να έχουμε απτά αποτελέσματα. Οι εισηγήσεις των ειδικών είναι μία αφορμή να ξεκινήσει ένας δημόσιος διάλογος, να διαμορφωθεί μία δημόσια πλατφόρμα έκφρασης των κατοίκων, προκειμένου να πάρουν την τύχη του τόπου τους στα χέρια τους”.
ΑΠΕ
