Η Τράπεζα της Αγγλίας ανακοίνωσε σχέδια για νέα χαρτονομίσματα Βρετανίας, αντικαθιστώντας αρκετές ιστορικές προσωπικότητες με απεικονίσεις της φύσης μετά από ευρεία έρευνα και δημόσια διαβούλευση.
Σύμφωνα με την έρευνα που ανέθεσε η τράπεζα, η απεικόνιση της φύσης επικράτησε ως προτίμηση, ενώ από τις 3 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου διεξάγεται δημόσια διαβούλευση για την επιλογή ορισμένων από τα 18 υποψήφια ζώα που θα αντικαταστήσουν τα πρόσωπα σε χαρτονομίσματα όπως τα 5, 10, 20 και 50 λιρών.
“Το αισθάνεσαι κάπως ιμπεριαλιστικό… ακόμα και ο Τούρινγκ (…) είναι στο πλαίσιο της νίκης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Είναι κάπως boomer η αίσθηση των χαρτονομισμάτων: εμείς νικήσαμε τον Δεύτερο Παγκόσμιο και σώσαμε τον κόσμο”
Αποτελέσματα και δημόσια διαβούλευση
Η δημοσκόπηση που διεξήχθη από την εταιρεία Savanta ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025 και περιλάμβανε 44.000 συμμετέχοντες, οι οποίοι επέλεξαν ανάμεσα σε έξι κατηγορίες θεματολογίας. Η επιλογή της φύσης συγκέντρωσε το 60%, ενώ η αρχιτεκτονική και τα αξιοθέατα το 56% και η μνήμη ιστορικών προσώπων το 38%.
Η Τράπεζα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι μορφές που απεικονίζονται στα σημερινά χαρτονομίσματα θεωρούνται «αμφιλεγόμενες» και δεν αντικατοπτρίζουν την ποικιλομορφία του Ηνωμένου Βασιλείου, προτείνοντας έτσι την αντικατάστασή τους με εικόνες φυσικού περιβάλλοντος και ζωικών ειδών.
Η απόφαση ήρθε ενώ στα χαρτονομίσματα της χώρας φιγουράρουν ιστορικά πρόσωπα όπως ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, ο Άλαν Τούριν και η Τζέιν Όστιν, με τον Άλαν Τούριν ήδη να έχει θέση στο χαρτονόμισμα των 50 λιρών.
Στάση κομμάτων και πολιτική αντιπαράθεση
Οι αντιδράσεις δεν άργησαν: ορισμένοι πολιτικοί ζητούν ανατροπή της απόφασης ή τουλάχιστον αναστολή της αλλαγής. Ο Ρόμπερτ Τζένρικ του Reform UK δήλωσε ότι “η τράπεζα πρέπει να σταματήσει να σπαταλάει χρόνο και χρήματα σε αυτό” ενώ ο ηγέτης των Φιλελευθέρων σερ Εντ Ντείβι είπε ότι “δεν μπορεί να σκεφτεί χειρότερη στιγμή να γίνει η αλλαγή ενώ υπάρχει πόλεμος στην Ευρώπη”.
Ανάμεσα στις προτάσεις και τις προειδοποιήσεις, υπήρξαν φωνές που χαρακτήρισαν την εκστρατεία αλλαγής ως υπερβολική «πολιτική ορθότητα» και ζήτησαν περισσότερη προσοχή στην ουσία του θέματος και στα κόστη της μετάβασης.
Ο διοικητής της τράπεζας, Άντριου Μπέιλι, υποστήριξε ότι η αλλαγή κρίνεται αναγκαία και για λόγους προστασίας από τους παραχαράκτες, οι οποίοι γίνονται όλο και πιο επιδέξιοι στις φθαρμένες πλέον φιγούρες που συνοδεύουν τους μονάρχες για περισσότερο από πέντε δεκαετίες.
Πολιτιστική ευαισθησία και εικόνες φύσης
Κατά τη διαδικασία αξιολόγησης, θεωρήθηκε ακόμη ότι η απεικόνιση ορισμένων αρχιτεκτονικών μνημείων είναι “επικίνδυνη” υπό τον φόβο συσχετισμών με την αποικιοκρατία και τη δουλεία, γεγονός που περιόρισε τις επιλογές στα αξιοθέατα.
Μάλιστα, όπως αναφέρει η εφημερίδα Telegraph, δόθηκε σύσταση να αποφευχθεί η απεικόνιση των λευκών απότομων βραχών του Ντόβερ επειδή, σύμφωνα με έναν συμμετέχοντα, “μπορεί να θεωρηθεί ως πολιτική δήλωση, εν μέσω αυξημένων μεταναστευτικών ροών”.
Η Τράπεζα της Αγγλίας συνεχίζει τη δημόσια διαβούλευση προκειμένου να καθοριστούν τα τελικά θέματα και οι απεικονίσεις που θα φιλοξενηθούν στα νέα χαρτονομίσματα, ενώ το χρονοδιάγραμμα υιοθέτησης και τα τεχνικά ζητήματα παραγωγής παραμένουν υπό διαβούλευση και αξιολόγηση.
