μισθολογική διαφάνεια νόμος — Με ένα αποφασιστικό βήμα για την ενίσχυση της ισότητας στις αμοιβές, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προωθεί νέο θεσμικό πλαίσιο που επιβάλλει αυξημένη διαφάνεια στους μισθούς και κανόνες για την αποτροπή των διακρίσεων λόγω φύλου.
Η πρωτοβουλία ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία 2023/970 και στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι αποδοχές καθορίζονται από τις ικανότητες, τα προσόντα και την απόδοση των εργαζομένων και όχι από το φύλο τους, ενώ τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι το μισθολογικό χάσμα στην Ελλάδα φτάνει το 13,4%.
Σε μια σύντομη ανακοίνωση για το νομοσχέδιο, σημειώνεται ότι το νέο πλαίσιο εισάγει υποχρεώσεις τόσο πριν από την πρόσληψη όσο και κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, με μηχανισμούς ελέγχου, πρόσβασης σε δεδομένα και διορθωτικές διαδικασίες όταν εντοπίζονται αδικαιολόγητες αποκλίσεις.
Νόμος για μισθολογική διαφάνεια
Σε δηλώσεις της η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, τόνισε:
“Το νέο νομοσχέδιο αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της ισότητας στην εργασία. Με περισσότερη διαφάνεια στις αμοιβές και ουσιαστικά εργαλεία ελέγχου, διασφαλίζουμε ότι οι αποδοχές κάθε εργαζομένου θα καθορίζονται από την αξία και την προσφορά του και όχι από το φύλο του. Συνεχίζουμε τις μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τις ίσες ευκαιρίες για όλους”
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία για το 2024, το μέσο μισθολογικό χάσμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανήλθε στο 11,1%, ενώ η Ελλάδα εμφανίζει υψηλότερο ποσοστό, στο 13,4%, γεγονός που καταδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι πριν από τη συνέντευξη ο εργοδότης θα υποχρεούται να γνωστοποιεί στον υποψήφιο το ύψος των αποδοχών ή το προβλεπόμενο μισθολογικό εύρος για τη θέση, καθώς και την εφαρμοζόμενη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, όπου υπάρχει.
Υποχρεώσεις πριν την πρόσληψη
Παράλληλα, απαγορεύεται η ερώτηση για τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου και η διαδικασία πρόσληψης πρέπει να διασφαλίζει ουδετερότητα ως προς το φύλο και την ίση μεταχείριση των υποψηφίων.
Μια επιπλέον πρόβλεψη που εισάγεται πέραν της ευρωπαϊκής οδηγίας είναι ότι, όταν εφαρμόζεται Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ), θεωρείται κατά κανόνα ότι δεν υφίστανται αδικαιολόγητες μισθολογικές διακρίσεις κατά τη συζήτηση εργατικής διαφοράς στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Οι συλλογικές συμβάσεις μπορούν επίσης να χρησιμεύσουν ως βάση για τη διαμόρφωση μισθολογικών δομών εντός των επιχειρήσεων, απλοποιώντας διαδικασίες και δίνοντας κίνητρα για περισσότερες ΣΣΕ.
Ρόλος ΣΣΕ και επιχειρήσεων
Επιπλέον, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να διαθέτουν τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές που βασίζονται σε αντικειμενικά, ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, τα οποία επιτρέπουν τη συγκριτική αξιολόγηση θέσεων εργασίας και προσδιορίζουν με σαφήνεια τα στοιχεία αμοιβής ανά κατηγορία εργαζομένων.
Στο πλαίσιο ενίσχυσης της διαφάνειας, οι εργαζόμενοι θα έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε βασικά στοιχεία που αφορούν τις αποδοχές τους, όπως το ατομικό επίπεδο αμοιβής και ο μέσος όρος αποδοχών ανδρών και γυναικών που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, χωρίς ταυτοποίηση προσώπων.
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης υποχρεωτικό εσωτερικό έλεγχο του μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις και ενισχύει τους μηχανισμούς παρακολούθησης και καταγραφής πιθανών ανισοτήτων μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Έλεγχοι και αναφορές επιχειρήσεων
Οι επιχειρήσεις θα υποβάλουν στοιχεία για: το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών, το μισθολογικό χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.
Η υποχρέωση αναφοράς ισχύει ετησίως για επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζόμενους, ανά τριετία για επιχειρήσεις με 150 έως 249 εργαζόμενους και ανά τριετία από το 2031 για επιχειρήσεις με 100 έως 149 εργαζομένους.
Σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται μισθολογική διαφορά χωρίς τεκμηρίωση από αντικειμενικά κριτήρια, ο εργοδότης υποχρεούται να προχωρήσει στη διόρθωσή της, αναμορφώνοντας τη μισθολογική δομή της επιχείρησης.
Διορθώσεις και προθεσμίες
Όταν η μισθολογική απόκλιση είναι ίση ή μεγαλύτερη του 5% και δεν διορθώνεται εντός 6 μηνών, ενεργοποιείται διαδικασία αξιολόγησης των μισθών με στόχο την άμεση εξάλειψη της ανισότητας.
Το νομοσχέδιο παρέχει επίσης ενισχυμένο πλαίσιο προστασίας για εργαζόμενους που θεωρούν ότι υφίστανται μισθολογική διάκριση λόγω φύλου, διασφαλίζοντας τη δυνατότητα αποτελεσματικής διεκδίκησης των δικαιωμάτων τους, με προσφυγή στη Δικαιοσύνη ή αιτήματα πρόσβασης σε μισθολογικά στοιχεία.
Ο εργαζόμενος μπορεί να απευθυνθεί για υποστήριξη στον Συνήγορο του Πολίτη ή σε συνδικαλιστική οργάνωση, ενώ η Επιθεώρηση Εργασίας διατηρεί την αρμοδιότητα ελέγχου και επιβολής κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων διοικητικών προστίμων σε περιπτώσεις παραβάσεων.
ΑΠΕ
