κάπνισμα εφήβων στην Ελλάδα: αύξηση καταγράφεται, με πάνω από 1 στους 2 16χρονους να έχουν δοκιμάσει προϊόντα νικοτίνης, και οι παιδίατροι κρούουν τον κώδωνα για το ηλεκτρονικό τσιγάρο και το άτμισμα ως νέα «πύλη εισόδου» στον εθισμό.
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος (31 Μαΐου) σήμερα, φέρνει στο φως ανησυχητικά στοιχεία για το κάπνισμα ανάμεσα στους εφήβους στη χώρα μας, με τους παιδιάτρους να προειδοποιούν ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο και το άτμισμα λειτουργούν ως νέα «πύλη εισόδου» στον εθισμό.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος στις 31 Μαΐου, η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής απευθύνει έκκληση προς γονείς, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες υγείας και Πολιτεία να ενισχύσουν τις δράσεις πρόληψης, τονίζοντας ότι η νικοτίνη εξακολουθεί να στοχεύει τις μικρές ηλικίες, μέσα από προϊόντα που συχνά παρουσιάζονται ως πιο σύγχρονα και λιγότερο επικίνδυνα.
Αύξηση στο κάπνισμα εφήβων
Τα στοιχεία της ευρωπαϊκής έρευνας ESPAD δείχνουν ότι το ποσοστό των 16χρονων στην Ελλάδα που δηλώνουν πως έχουν δοκιμάσει συμβατικό ή ηλεκτρονικό τσιγάρο αυξήθηκε από 43% το 2019 σε 54% το 2024, εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό στους ειδικούς.
Οι παιδίατροι επισημαίνουν ότι η εφηβεία είναι περίοδος αυξημένης ευαλωτότητας σε εξαρτήσεις, καθώς ο εγκέφαλος βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης και ότι η έκθεση στη νικοτίνη μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση, τη μνήμη και τη συναισθηματική ισορροπία, ενώ έχει συνδεθεί με αυξημένα επίπεδα άγχους και διαταραχών διάθεσης.
Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται το ηλεκτρονικό τσιγάρο, της χρήσης του οποίου η τάση αυξάνεται στους εφήβους· πολλές συσκευές ατμίσματος περιέχουν υψηλές ποσότητες νικοτίνης και οι αρωματικές ουσίες τις καθιστούν ελκυστικές για τους ανηλίκους.
Κίνδυνοι και συνέπειες
Επιστημονικά δεδομένα καταγράφουν ότι οι νέοι που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να στραφούν αργότερα και στο συμβατικό κάπνισμα, με τις συνέπειες για την υγεία να είναι πολλαπλές.
Οι παιδίατροι υπενθυμίζουν ότι δεν υπάρχει ασφαλής μορφή χρήσης νικοτίνης, ενώ υπογραμμίζουν ότι το παθητικό κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό παράγοντα κινδύνου για την υγεία των παιδιών.
Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε περιβάλλον καπνιστών εμφανίζουν συχνότερα λοιμώξεις του αναπνευστικού, άσθμα και άλλα προβλήματα υγείας, σημειώνουν οι ειδικοί.
Πρόληψη από οικογένεια και σχολείο
Παράλληλα οι παιδίατροι, τονίζουν ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από την οικογένεια, το σχολείο και την υπεύθυνη στάση της κοινωνίας απέναντι στην πρόσβαση των ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και νικοτίνης. Χαιρετίζουν μάλιστα την πρόσφατη ενίσχυση των μέτρων για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων σε τέτοια προϊόντα, χαρακτηρίζοντάς την θετική εξέλιξη για τη δημόσια υγεία.
Στο μήνυμά τους προς τους εφήβους, οι παιδίατροι προειδοποιούν ότι η νικοτίνη δεν αποτελεί ούτε σύμβολο ελευθερίας ούτε στοιχείο κοινωνικής αποδοχής.
«Μην αφήσετε τη νικοτίνη να παρουσιαστεί ως «ελευθερία», «μόδα» ή τρόπος να ανήκετε κάπου. Οι εταιρείες καπνού και προϊόντων ατμίσματος επενδύουν ακριβώς στην ανάγκη των νέων για αποδοχή, εικόνα και πειραματισμό. Όμως η πραγματική ανεξαρτησία δεν βρίσκεται στον εθισμό, αλλά στην ικανότητα να επιλέγετε ελεύθερα για το σώμα και την υγεία σας.
Το να πείτε «όχι» στο τσιγάρο και στο άτμισμα δεν είναι αδυναμία ούτε αντικοινωνική στάση — είναι πράξη αυτοσεβασμού, δύναμης και φροντίδας για το μέλλον σας» , αναφέρουν οι παιδίατροι και καταλήγουν:
«Κάθε παιδί αξίζει να αναπνέει καθαρό αέρα και να έχει ένα μέλλον χωρίς εξαρτήσεις».
