Ο εισερχόμενος τουρισμός της Ελλάδας κατέγραψε νέα ιστορικά ρεκόρ το 2025, σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ. Οι αφίξεις έφθασαν σε 37.981 χιλ. (+5,6% σε σχέση με το 2024), οι εισπράξεις σε 22.607 εκατ. € (+9,8%) και οι διανυκτερεύσεις σε 233.145 χιλ. (+0,9%). Συνυπολογίζοντας και τα έσοδα από κρουαζιέρα, το σύνολο των εισπράξεων ανήλθε σε 23.627 εκατ. € (+9,4%).

Σε σύγκριση με το 2019, οι αφίξεις ήταν αυξημένες κατά 21,2% και οι εισπράξεις χωρίς κρουαζιέρα κατά 27,9%. Ωστόσο οι συντάκτες της μελέτης τονίζουν ότι η συνολική εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη και περιλαμβάνει σημαντικές προκλήσεις.

Κύρια μεγέθη και τάσεις

Η μελέτη με τίτλο «Εισερχόμενος Τουρισμός στην Ελλάδα 2025 | Εξελίξεις και Τάσεις σε σχέση με 2024 και 2019» καταγράφει παράλληλα θετικά σημεία —βελτίωση της ημερήσιας δαπάνης, άμβλυνση της εποχικότητας, εδραίωση της Αθήνας ως city break προορισμού, διασπορά αγορών, ανάπτυξη της αγοράς των ΗΠΑ, και ενίσχυση των προϊόντων MICE και κρουαζιέρας— αλλά και κρίσιμα ζητήματα.

Από τις προκλήσεις ξεχωρίζουν η μείωση της Μέσης Διάρκειας Παραμονής, η διεύρυνση των ανισοτήτων μεταξύ τουριστικά ανεπτυγμένων και λοιπών Περιφερειών, καθώς και ενδείξεις κόπωσης σε ορισμένες αγορές.

Γιατί συρρικνώνεται η διαμονή

Αν και το 2019–2025 ο τομέας σημείωσε ισχυρές επιδόσεις —με περίπου 38,0 εκατ. επισκέπτες (αφίξεις χωρίς κρουαζιέρα) και εισπράξεις €22,6 δισ.— οι διανυκτερεύσεις παραμένουν στα επίπεδα των ~230 εκατ. (εκτός των ετών της πανδημίας).

Ο κρίσιμος λόγος είναι η συνεχιζόμενη μείωση της Μέσης Διάρκειας Παραμονής (ΜΔΠ), η οποία έχει διαμορφωθεί πλέον στις 6,1 διανυκτερεύσεις έναντι 7,4 το 2019 (-17,2%). Η ΜΔΠ μειώθηκε διψήφια έναντι του 2019 και στις δέκα μεγαλύτερες αγορές της χώρας και έχει μειωθεί σε όλες τις Περιφέρειες με εξαίρεση το Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.

Η μείωση της ΜΔΠ περιορίζει την αύξηση των εισπράξεων ώστε να ακολουθεί το ρυθμό των αφίξεων και αναδεικνύεται σε ζήτημα πρώτης προτεραιότητας, που απαιτεί βελτίωση του προϊόντος και προσέλκυση long haul αγορών με μεγαλύτερη διάρκεια διαμονής.

Αύξηση ημερήσιας αξίας

Αντισταθμιστικά, η Μέση Δαπάνη ανά Διανυκτέρευση (ΜΔΔ) αυξήθηκε στα €97, δηλαδή κατά 27,5% σε σχέση με το 2019 (ενώ ο πληθωρισμός στο ίδιο διάστημα ήταν 20%).

Συνέπεια της μείωσης της ΜΔΠ και της ανόδου της ΜΔΔ είναι ότι η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη (ΜΚΔ) παρουσίασε μικρή αύξηση έναντι του 2024 (+3,9%) και του 2019 (+5,5%) και διαμορφώθηκε στα €595 (από €573 το 2024 και €564 το 2019).

Παρά ταύτα, σε ορισμένες σημαντικές αγορές η ΜΚΔ υποχώρησε σε σχέση με το 2019: Γερμανία -13,5%, Αυστρία -13,2%, Ιταλία -10,0%, Γαλλία -5,1% και Ολλανδία -0,9%.

Παράγοντες που συμπιέζουν τη διαμονή

Η μείωση της ΜΔΠ αποδίδεται κυρίως σε τρεις συμπληρωματικές τάσεις: τη διεθνή προτίμηση για μικρότερης διάρκειας ταξίδια, τον περιορισμό της διάρκειας λόγω υψηλότερου ημερήσιου κόστους και την αύξηση των ημερήσιων ταξιδιωτών.

Το μερίδιο των ημερήσιων επισκεπτών αυξήθηκε από 7,5% σε 9,3% και κατά +90% προέρχεται από τις τέσσερις όμορες χώρες: Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Τουρκία. Η ΜΚΔ των ημερήσιων επισκεπτών (€94) βρίσκεται στα ίδια περίπου επίπεδα με τη συνολική ΜΔΔ (€97), στοιχείο που δείχνει την καταναλωτική τους δύναμη και την προοπτική μετατροπής τους σε διαμένοντες επισκέπτες με κατάλληλο εμπλουτισμό προϊόντος, ειδικά στις συνοριακές Περιφέρειες.

Επιπλέον, η ενίσχυση των city breaks αποτελεί ξεχωριστό παράγοντα που συμπιέζει τη ΜΔΠ: το μερίδιο της Αττικής στις επισκέψεις αυξήθηκε από 16,2% το 2019 σε 22,3% το 2024 και σε 23,2% το 2025, ενώ τα city breaks έχουν από τη φύση τους μικρότερη διάρκεια παραμονής σε σχέση με τον τουρισμό «ήλιος και θάλασσα».

Περιφέρειες: πόλωση και ανάγκη αναβάθμισης

Σε επίπεδο Περιφερειών, η διεύρυνση της απόστασης μεταξύ των τουριστικά ανεπτυγμένων και των υπολοίπων συνεχίζεται. Οι πέντε ανεπτυγμένες Περιφέρειες —Αττική, Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Κεντρική Μακεδονία, Ιόνια Νησιά— συγκεντρώνουν το 90% των εισπράξεων.

Η Αττική αναδείχθηκε ως ο κύριος μοχλός ανάπτυξης, με το 54% της συνολικής αύξησης εισπράξεων το 2025 να αποδίδεται σε αυτή. Το Νότιο Αιγαίο έχει την υψηλότερη Μέση Δαπάνη ανά Επίσκεψη πανελλαδικά (€869).

Αντίθετα, η Κρήτη κατέγραψε μείωση εισπράξεων -5% παρά την αύξηση των επισκέψεων, συνέχεια της τάσης που ξεκίνησε το 2024 (-12% vs 2023). Παρόμοια εικόνα εμφανίζουν τα Ιόνια Νησιά (-4,1% εισπράξεις έναντι +10% σε επισκέψεις). Σημαντική πτώση διανυκτερεύσεων παρουσιάζει η Κεντρική Μακεδονία (-8,6% έναντι 2024, -30,5% έναντι 2019).

Τα δεδομένα αυτά καθιστούν επιτακτική τη στρατηγική επανατοποθέτηση των Περιφερειών αυτών προς αγορές υψηλής δαπάνης και την υλοποίηση στοχευμένων επενδύσεων για αναβάθμιση του προϊόντος.

Αγορές και συνεισφορά στην αύξηση εισπράξεων

Η μεγαλύτερη αγορά, η Γερμανία, δείχνει σημάδια κόπωσης: η ΜΚΔ παρουσίασε συνεχή πτώση (-7,2% σε σχέση με το 2024 και -13,5% σε σχέση με το 2019), λόγω στασιμότητας της ΜΔΔ και μείωσης της ΜΔΠ. Παρά την αύξηση των αφίξεων κατά +10,2% έναντι του 2024, η αύξηση των εισπράξεων από τη γερμανική αγορά περιορίστηκε σε +2,2%.

Την μεγαλύτερη συνεισφορά στην αύξηση των εισπράξεων κατά €2,0 δισ. το 2025 έναντι του 2024 είχαν το Ηνωμένο Βασίλειο (+€582 εκατ., 28,9% της συνολικής αύξησης), η Τουρκία (+€169 εκατ., 8,4%) και οι ΗΠΑ (+€153 εκατ., 7,6%). Οι τρεις αγορές συνεισέφεραν το 44,8% της συνολικής αύξησης.

Ευρύτερες τάσεις και προκλήσεις

Η μελέτη αναδεικνύει και άλλες σημαντικές τάσεις: το μερίδιο των επαγγελματικών ταξιδιών αυξήθηκε από 5% σε 7% του συνόλου, με αύξηση +76% μεταξύ 2019 και 2025, γεγονός που αποτυπώνει την εδραίωση της Ελλάδας ως προορισμού MICE και θέτει θέμα δημιουργίας εθνικού σχεδίου ανάπτυξης MICE και ίδρυσης Διεθνούς Συνεδριακού Κέντρου στην Αθήνα.

Η κρουαζιέρα ενισχύεται σημαντικά, από €0,5 δισ. το 2019 σε €1 δισ. το 2024 και το 2025, πιθανόν λόγω αύξησης απευθείας αεροπορικών συνδέσεων του ΔΑΑ με τις ΗΠΑ. Η βελτίωση της υποδομής των λιμένων και η ανάπτυξη τουριστικών εμπειριών είναι κρίσιμες για την αύξηση της δαπάνης ανά αποβίβαση και την τόνωση τοπικών οικονομιών.

Ακόμη, ενισχύεται το μερίδιο των αεροπορικώς εισερχομένων στο 73,2% το 2025 από 66,1% το 2019. Οι οδικώς εισερχόμενοι αυξήθηκαν οριακά (+0,8% έναντι 2019) και το μερίδιό τους μειώθηκε από 30,6% σε 25,4%. Η ΜΚΔ των αεροπορικώς εισερχομένων είναι €733 έναντι €190 για τους οδικώς εισερχομένους, με αντίστοιχα μερίδια στις εισπράξεις 90,2% και 8,1%.

Επιπρόσθετα, η ΜΔΔ των οδικώς εισερχομένων αυξήθηκε +55,3% μεταξύ 2019 και 2025, πιθανόν λόγω βελτίωσης των οικονομιών των γειτονικών χωρών. Η ενίσχυση της ακτοπλοϊκής ζήτησης μπορεί να ωφελήσει ιδιαίτερα Περιφέρειες με σύνδεση στην Ιταλία —Ηπειρος, Δυτική Ελλάδα και Πελοπόννησος— καθώς οι ακτοπλοϊκώς τουρίστες εμφανίζουν υψηλή ΜΔΠ και ΜΚΔ.

Η εποχικότητα μειώνεται, αλλά παραμένει έντονη: το Γ’ τρίμηνο αντιπροσωπεύει πλέον 52,4% των αφίξεων, 52,9% των διανυκτερεύσεων και 52,5% των εισπράξεων, από 56%, 58,5% και 59,3% αντίστοιχα το 2019. Σημαντική είναι η υπεροχή του Β’ τριμήνου έναντι του Γ’ στα δείκτες ΜΔΔ, ΜΔΠ και ΜΚΔ, στοιχείο που υπογραμμίζει την αξία ανάπτυξης τουρισμού στο Β’ τρίμηνο.

Η μελέτη καταδεικνύει τη διαχρονική ανθεκτικότητα και τη δυνατή εικόνα του ελληνικού τουρισμού, αλλά και το γεγονός ότι η «επόμενη μέρα» απαιτεί συντονισμένη διαχείριση και παρακολούθηση παραγόντων όπως η γεωπολιτική αστάθεια, η ανταγωνιστικότητα (φορολογία, λειτουργικό κόστος, υποδομές, διαχείριση προορισμών, ποιότητα υπηρεσιών, σχέση τιμής-αξίας), η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και η διασφάλιση ισορροπίας με τις τοπικές κοινωνίες, προκειμένου να διατηρηθεί και να αναβαθμιστεί η θέση της Ελλάδας στον διεθνή τουριστικό χάρτη.