ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου φαίνεται να δίνουν την πρώτη ένδειξη ανάκαμψης μετά από σχεδόν έναν μήνα σχετικής αδράνειας, καθώς ένα υπερδεξαμενόπλοιο μεγέθους VLCC εντοπίστηκε αγκυροβολημένο στο νησί Χαργκ, τον κυριότερο εξαγωγικό κόμβο του Ιράν στον βόρειο Περσικό Κόλπο.
Η εικόνα προέρχεται από τον ευρωπαϊκό δορυφόρο Sentinel-1 στις 2 Ιουνίου και πρόκειται για το πρώτο πλοίο τέτοιων διαστάσεων στην περιοχή από τις 6 Μαΐου, παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ διατηρούν από τα μέσα Απριλίου έναν ναυτικό αποκλεισμό που, κατά την Ουάσιγκτον, περιορίζει σημαντικά τις ιρανικές εξαγωγές.
Την ίδια στιγμή, η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε επιχειρησιακή ενέργεια κατά ενός δεξαμενόπλοιου που κατευθυνόταν προς το Χαργκ, ενώ οι αμερικανικές αρχές δηλώνουν ότι από την έναρξη του αποκλεισμού έχουν ακινητοποιηθεί 6 εμπορικά πλοία και έχουν ανακατευθυνθεί άλλα 122.
Δορυφορική εικόνα και σημασία
Ανάλυση του Bloomberg καταδεικνύει ότι η δορυφορική λήψη του Sentinel-1 στις 2 Ιουνίου δείχνει ένα πλοίο με διαστάσεις αντίστοιχες του VLCC να βρίσκεται αγκυροβολημένο στη δυτική προβλήτα του νησιού Χαργκ.
Αυτή είναι η πρώτη εμφάνιση τόσο μεγάλου τάνκερ στην περιοχή από τις 6 Μαΐου, γεγονός που υποδηλώνει ότι η φόρτωση αργού στο κύριο ιρανικό τερματικό είχε ουσιαστικά παγώσει για εβδομάδες.
Πριν από την επιβολή των αμερικανικών μέτρων, φορτώσεις σε αυτό το τερματικό γίνονταν σχεδόν καθημερινά, υπογραμμίζοντας τη βαρύτητα της διακοπής.
Πλήγμα στις εξαγωγές και αγορά
Η απότομη κάμψη της δραστηριότητας ενισχύει εκτιμήσεις ότι το Ιράν είτε εξάντλησε τα διαθέσιμα δεξαμενόπλοια που μπορούσαν να επιχειρήσουν υπό τις νέες συνθήκες είτε επιλέγει να μην φορτώσει πετρέλαιο όταν δεν είναι βέβαιο ότι το φορτίο θα φτάσει στον προορισμό του.
Παραμένει άγνωστο εάν το συγκεκριμένο υπερδεξαμενόπλοιο θα καταφέρει τελικά να διασχίσει τον Περσικό Κόλπο και να διοχετεύσει το φορτίο στις διεθνείς αγορές χωρίς εμπόδιο από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Η απουσία ιρανικών φορτίων από την παγκόσμια αγορά αφαιρεί εκατομμύρια βαρέλια και αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στη διατήρηση των τιμών του αργού σε υψηλά επίπεδα.
Αμερικανική παρέμβαση και περιστατικό
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, αμερικανικός πύραυλος έπληξε το μηχανοστάσιο του πλοίου καθώς αυτό έπλεε σε διεθνή ύδατα προς το ιρανικό τερματικό. Η CENTCOM υποστηρίζει ότι το πλοίο χρησιμοποιούσε ψευδή σημαία Κομορών και ότι σε ορισμένες ναυτιλιακές πλατφόρμες καταγράφεται ως «Lexi», ενώ το όνομα που αναφέρουν οι ΗΠΑ είναι M/T Lexie.
Οι αμερικανικές ενέργειες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχέδιο πίεσης που, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, στοχεύει στην ολική ή μερική αποκοπή των ιρανικών εσόδων από τις εξαγωγές πετρελαίου.
Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε ανακατεύθυνση δρομολογίων και σε ακινητοποιήσεις πλοίων, με συνέπειες τόσο για την ιρανική οικονομία όσο και για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα πετρελαίου.
Αναφορές οργανώσεων και επιπτώσεις
Σύμφωνα με έκθεση της οργάνωσης United Against Nuclear Iran, την οποία επικαλείται το Bloomberg, καμία εξαγωγή ιρανικού αργού δεν κατάφερε να περάσει τον αμερικανικό αποκλεισμό κατά τη διάρκεια του Μαΐου.
Η απώλεια των εσόδων από τις εξαγωγές σημαίνει μεγαλύτερη οικονομική πίεση για την Τεχεράνη και μειωμένη προσφορά στην αγορά, παράγοντες που υποστηρίζουν τις υψηλές τιμές του πετρελαίου.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν το πλοίο που εντοπίστηκε στο Χαργκ θα μπορέσει να αποπλεύσει και να φθάσει σε διεθνή ύδατα χωρίς παρεμπόδιση της Ουάσιγκτον.
Επόμενα βήματα και αβεβαιότητα
Μέχρι να αποδειχθεί ότι ένα τέτοιο φορτίο έφτασε με ασφάλεια σε διεθνείς αγορές, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θεωρείται από πολλούς ως αποτελεσματικός, διατηρώντας έντονη πίεση στην οικονομία του Ιράν και στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Η εμφάνιση του υπερδεξαμενόπλοιου στο Χαργκ ίσως σηματοδοτεί την αρχή μιας σταδιακής επανεκκίνησης, αλλά το χρονικό και το εύρος μιας πιθανής ανάκαμψης παραμένουν αβέβαια.
naftemporiki.gr με πληροφορίες από Bloomberg
