Η αποδέσμευση κεφαλαίων προς το Ιράν έχει τεθεί ως κεντρικός όρος στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, με την Τεχεράνη να απαιτεί την αποδέσμευση συνολικού ποσού 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων ώστε να προχωρήσει σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.
«Μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν εξαρτάται από τη συγκατάθεση της κυβέρνησης Τραμπ για την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων», δήλωσε ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος στο CNN την Παρασκευή, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ θα «εισέλθουν σε έναν σκοτεινό διάδρομο» σε περίπτωση που επαναλάβουν τις εχθροπραξίες.
«Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε αδιέξοδο και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πρέπει να σπάσει αυτό το αδιέξοδο», δήλωσε ο Μοχσέν Ρεζαΐ, στρατιωτικός σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ. «Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Τραμπ», πρόσθεσε.
Όροι και αντιρρήσεις στις διαπραγματεύσεις
Σύμφωνα με αναφορές, το Ιράν έχει θέσει δομημένο αίτημα για την αποδέσμευση των κεφαλαίων: 12 δισεκατομμύρια δολάρια αμέσως μετά την υπογραφή μιας ενδιάμεσης συμφωνίας και ακόμη 12 δισεκατομμύρια δολάρια σε επόμενο στάδιο, ώστε να συμπληρωθεί το συνολικό ποσό των 24 δισ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχίες ότι μια τέτοια άμεση αποδέσμευση θα αφαιρούσε κρίσιμο μοχλό πίεσης έναντι της Τεχεράνης. Ο ίδιος ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει κάθε όρο να εμφανίζεται πολύ ισχυρότερος από εκείνον της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 και να αποφευχθεί οτιδήποτε θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως παράδοση «παλετών με μετρητά».
Στο πλαίσιο αυτό, το επιχείρημα της Ουάσιγκτον είναι ότι πρόωρη απελευθέρωση των πόρων θα μπορούσε να αποδυναμώσει τις δυνατότητες πίεσης που διαθέτουν οι ΗΠΑ σε μελλοντικά σημεία διαπραγμάτευσης.
Προβληματισμοί για το γεωστρατηγικό κόστος
Ο στρατιωτικός σύμβουλος Μοχσέν Ρεζαΐ δεν περιορίστηκε σε τεχνικά θέματα ρευστότητας: κατά τη συνέντευξη έδωσε εικόνα για τη στρατηγική σκέψη των ιρανικών κύκλων σχετικά με το μεταπολεμικό όραμα, τη σημασία των Στενών του Ορμούζ και τις πιθανές αντιδράσεις της Τεχεράνης σε περίπτωση νέων επιθέσεων.
Η ρητορική αυτή εντείνει την πίεση σε Ουάσινγκτον και συζητείται ως μήνυμα ότι το Ιράν συσχετίζει οικονομική αποδέσμευση με περιφερειακές και στρατηγικές υποχωρήσεις ή εγγυήσεις.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια συμφωνία που θα επιτρέψει την άμεση εκροή κεφαλαίων θα πρέπει να συνοδεύεται από νομικές και πολιτικές εγγυήσεις για τη χρήση τους, ώστε να μην υπονομευθεί ο στόχος των κυρώσεων.
Βάρος δηλώσεων και επόμενα βήματα
Οι δηλώσεις του Μοχσέν Ρεζαΐ αποκτούν ιδιαίτερη σημασία δεδομένης της εγγύτητάς του με το κατεστημένο ασφαλείας και του ευρέος σεβασμού που κατέχει εντός των κύκλων εξουσίας της Τεχεράνης.
Επιπλέον, παρατηρείται προβληματισμός για την εικόνα του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος, σύμφωνα με αναφορές, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που τραυματίστηκε από μια ισραηλινή επίθεση που σκότωσε τον πατέρα του την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Στο μεταξύ, η συζήτηση για την Ιράν αποδέσμευση κεφαλαίων συνεχίζει να καθορίζει το πεδίο των διαπραγματεύσεων: η Ουάσινγκτον καλείται να ζυγίσει τη διατήρηση πίεσης έναντι της ανάγκης για απτά κίνητρα προς την Τεχεράνη, ενώ το Παρίσι, η Λονδίνο και άλλες πρωτεύουσες παρακολουθούν τις κινήσεις για να αξιολογήσουν τις συνέπειες στην περιφερειακή ασφάλεια.
Αν οι ΗΠΑ επιμείνουν στην άρνηση άμεσης αποδέσμευσης, το ρήγμα στις συνομιλίες ενδέχεται να βαθαίνει· αν δε, επιλέξουν ταχύτερη απελευθέρωση χρημάτων, θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς και ελέγξιμους όρους, προκειμένου να διαφυλαχθεί η διαπραγματευτική θέση τους.
