Η ερώτηση ήταν και παραμένει αφοπλιστική: «Σύντροφε, είσαι ευτυχισμένος;». Πώς θα απαντούσε ο καθένας από εμάς σήμερα; Δεκαετίες αργότερα η έννοια της ευτυχίας συγχέτηκε με το life style, την ταχύτατα εξελισσόμενη τεχνολογία, τον ποιοτικό χρόνο και διάφορα σύγχρονα trends.
Η ερώτηση στα πρωτοσέλιδα
Ένα μακρινό πρωινό Μαΐου, σαν σήμερα, αυτή η ερώτηση κυκλοφόρησε στα περίπτερα της Γαλλίας. Στον οκτάστηλο τίτλο του πρώτου της θέματος η Le Monde δημοσίευσε την αναστάτωση που διέκρινε ο αρχισυντάκτης: οι Γάλλοι πλήττουν και δυσανασχετούν. Η ιστορική συνέχεια έδειξε πόσο σωστή ήταν η παρατήρηση.
Η έκρηξη στη Ναντέρ
Λίγες μέρες μετά, οι φοιτητές ενός τότε νεοσύστατου πανεπιστημίου, της Ναντέρ —χτισμένου πάνω στα ερείπια μιας τενεκεδούπολης— ξεσήκωσαν σχεδόν ένα φαντασιακό παραλήρημα σε όλη τη Γαλλία. Οι πλατείες γέμισαν συνθήματα όπως «η ποίηση είναι στους δρόμους» και «η βαρεμάρα είναι αντεπαναστατική».
Η γλώσσα της εξέγερσης
Η μουσική μετατράπηκε σε κοινή επαναστατική γλώσσα και, σε συνδυασμό με τη σεξουαλική απελευθέρωση, δημιούργησε μια μαζική προσπάθεια υπέρβασης της αντιληπτής πραγματικότητας. Οι νέοι —τα «μωρά» του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου— εξεγείρονταν ενάντια στην εξουσία και στο καθεστώς που αντιπροσώπευε η γενιά των προγόνων τους.
Το σύνθημα που έμεινε
Τα πανό και τα πλακάτ έφεραν το σύνθημα «Να είσαι ρεαλιστής, να απαιτείς το αδύνατο» κι έτσι γεννήθηκε ο περίφημος Γαλλικός Μάης του 1968. Παρά την πολιτική ήττα που φαινόταν να καταγράφεται, ο κόσμος ξαναθυμήθηκε πως πέρα από τις καθημερινές ανάγκες υπάρχουν και οι ανθρώπινες επιθυμίες για ευτυχία.
Πολιτιστική νίκη, πολιτική ήττα
Δεκαετίες μετά, ο Ντανιέλ Κον Μπεντίτ —μια από τις ηγετικές προσωπικότητες του Μάη— δήλωσε: «Τον Μάη του ’68 νικήσαμε πολιτιστικά και κοινωνικά, αλλά ευτυχώς χάσαμε πολιτικά». Ο ριζοσπαστισμός του φοιτητικού κινήματος επηρέασε βαθιά τη νεολαία σε ολόκληρη την Ευρώπη, και η Γαλλία έγινε μια διαφορετική χώρα· ο Μάης του ’68 άλλαξε εντελώς τον κόσμο.
Σήμερα, μισό αιώνα και πλέον μετά το γεγονός, οι ήρωες της εξέγερσης έχουν… απέκτησαν κοιλίτσα, αλλά «η ευτυχία παραμένει μία άπιαστη ιδέα».
Ένας άλλος Μάης το 2026
Εν έτει 2026 ανατέλλει ένας διαφορετικός Μάης. Με πόλεμο στην Ευρώπη και την Μέση Ανατολή, με απειλή παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, αυξήσεις τιμών στα προϊόντα, αβεβαιότητα και κοινωνική ανασφάλεια, η ευτυχία μοιάζει και πάλι να έρχεται σε δεύτερη μοίρα. Η επιβίωση προέχει.
