Ο Πάνος Ξενοκώστας, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ONEX και Πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων, ζήτησε στη χθεσινή ομιλία του στα Ποσειδώνια 2026 την υιοθέτηση ενός διατλαντικό ναυπηγικό σύμφωνο που θα ανασυγκροτήσει τη ναυπηγική βιομηχανία της Δύσης, θα επιταχύνει την τεχνολογική καινοτομία μέσω του Project NEXUS και θα αξιοποιήσει τα έσοδα από το ETS για τη χρηματοδότηση νέων υποδομών.
Στις δύο πρώτες γραμμές των βασικών του αιτημάτων ο Πάνος Ξενοκώστας έθεσε ως στόχο την επαναφορά του 1 στα 3 —δηλαδή του 33%— της παγκόσμιας ναυπηγικής παραγωγής στη συλλογική ευθύνη Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών και την εγκαθίδρυση μιας συντονισμένης 10ετής στρατηγικής που θα στηριχθεί σε τεχνολογική ώθηση και οικονομικά εργαλεία ανακυκλωμένων πόρων.
Αναφερόμενος σε οικονομικά μεγέθη, ανέδειξε ότι η διαφορά κόστους για την κατασκευή ενός VLCC μεταξύ δυτικών ναυπηγείων και κρατικά επιδοτούμενων ασιατικών μονάδων πλησιάζει τα 125 εκατομμύρια δολάρια, ενώ, αν το κόστος αυτό κατανεμηθεί στα 25 χρόνια ζωής του πλοίου, η επίπτωση στον καταναλωτή είναι μόλις 0,0036 δολάρια ανά λίτρο — περίπου 18 σεντς ανά γέμισμα οχήματος στην αντλία.
Νέο Διατλαντικό Σύμφωνο
Ωστόσο, ο κ. Ξενοκώστας τόνισε ότι η αγορά ναύλων δεν μπορεί να απορροφήσει από μόνη της αυτό το κόστος και γι’ αυτό η λύση δεν είναι προστατευτικοί δασμοί αλλά ένας μηχανισμός εξισορρόπησης από την πλευρά της ζήτησης, με αντιστάθμιση του CapEx premium απευθείας στην πύλη του ναυπηγείου.
Στο πλαίσιο του νέου πλαισίου, ζήτησε την άμεση θεσμοθέτηση του European Ship Preference Framework, ενός νομοθετικού εργαλείου που θα θέτει ποιοτικά, στρατηγικά και περιβαλλοντικά κριτήρια για τα πλοία που δραστηριοποιούνται σε δυτικές οικονομικές ζώνες, προωθώντας με αυτόν τον τρόπο την εγχώρια κατασκευή.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: “Απαιτείται ένα νέο Διατλαντικό Ναυπηγικό Σύμφωνο. Μια συντονισμένη 10ετής στρατηγική με μία απαρέγκλιτη προτεραιότητα: η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ανακτήσουν συλλογικά το 1 στα 3, δηλαδή το 33%, της παγκόσμιας ναυπηγικής παραγωγής”.
Project NEXUS και Ψηφιακή Ναυπήγηση
Ως τεχνολογική αιχμή της πρότασης η ONEX τοποθέτησε το Project NEXUS, το οποίο συνδυάζει την ανάπτυξη εμπορικών πλοίων με πρόωση νέας γενιάς SMRs και την εφαρμογή προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών στη ναυπήγηση.
Στη δική του περιγραφή: “Η τεχνολογική αιχμή του δόρατος αυτής της στρατηγικής είναι το PROJECT NEXUS” και πρόσθεσε ότι “Πρέπει να κάνουμε ένα άλμα απευθείας στο πραγματικό μέλλον των παγκόσμιων logistics” προβάλλοντας τη χρήση των SMRs ως μέσο μείωσης λειτουργικού κόστους και επιμήκυνσης ενεργειακής αυτονομίας.
Παράλληλα εξήγησε τον μετασχηματισμό των ναυπηγείων μέσω τεχνητής νοημοσύνης, αυτοματισμών και ψηφιακών εργαλείων: “μεταμορφώνουμε τα ναυπηγεία μας μέσω της Ψηφιακής Ναυπήγησης (Silicon Shipbuilding)”, με έμφαση στη Generative AI, τη ρομποτική παραγωγή και τα συστήματα Digital Twin.
Χρηματοδότηση από τα έσοδα του ETS
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε επίσης ο Πάνος Ξενοκώστας στην αξιοποίηση των εσόδων του ETS για την ενίσχυση της ναυπηγικής αναγέννησης, προτείνοντας τη δημιουργία ειδικού Ταμείου Ανάκαμψης και Κυριαρχίας της Ναυπηγικής που θα επανεπενδύει σε υποδομές, καινοτομία και παραγωγική δυναμικότητα.
Όπως υπογράμμισε: “Απαιτούμε την άμεση ανακύκλωση των εσόδων αυτών των επιβαρύνσεων άνθρακα” και επεξήγησε ότι “οι πλοιοκτήτες οι οποίοι επί του παρόντος πληρώνουν βαριές επιβαρύνσεις άνθρακα θα γνωρίζουν με απόλυτη βεβαιότητα ότι το κεφάλαιό τους επιστρέφει άμεσα, συναλλακτικά και στρατηγικά στον δικό τους κλάδο”.
Στην πρόταση της ΕΕΝ τα ανακυκλωμένα κονδύλια θα χρηματοδοτήσουν νέες ναυπηγικές εγκαταστάσεις υψηλής τεχνολογίας, την ανάπτυξη πλοίων μηδενικών εκπομπών και την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, με στόχο τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των δυτικών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ο κ. Ξενοκώστας κάλεσε κυβερνήσεις, διεθνείς θεσμούς και τη ναυτιλιακή κοινότητα να στηρίξουν αυτή τη διατλαντική πρωτοβουλία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αποκατασταθεί η παραγωγική ισορροπία στη ναυπηγική βιομηχανία και να ενισχυθεί η οικονομική και εθνική ασφάλεια της Δύσης.
Καταλήγοντας, απηύθυνε την πρόσκληση: “Ας ξεκινήσουμε τη Ναυπηγική Αναγέννηση σήμερα, εδώ ακριβώς, στα Ποσειδώνια”.
