Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προετοιμάζονται να αναλάβουν ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, ενώ οι ηγέτες ζητούν άμεση και πλήρη κατάπαυση του πυρός και νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο εκπρόσωπος του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς τόνισε ότι «οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι έτοιμοι να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία», μεταφέροντας τη νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία.
Μετά τη συνάντηση στο Λονδίνο, ο εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους επεσήμανε ότι «Αυτή η διαδικασία αποκτά πλέον νέα δυναμική στην Ευρώπη» και πρόσθεσε ότι «Μια ακόμη νέα εξέλιξη είναι ότι αναλαμβάνουμε και συνεχίζουμε τη διαπραγματευτική διαδικασία, στην οποία μέχρι σήμερα ηγούνταν σε μεγάλο βαθμό οι Ηνωμένες Πολιτείες. Το κάνουμε αυτό σε στενό συντονισμό με τις ΗΠΑ». Οι ηγέτες παρουσίασαν επίσης πέντε προϋποθέσεις για την επίτευξη ειρήνης, με πρώτη την «μια άμεση και πλήρης κατάπαυση του πυρός».
Υπενθυμίζεται ότι οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ηγούνται των προσπαθειών διαμεσολάβησης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας από τις αρχές του 2025, με περιορισμένα απτά αποτελέσματα μέχρι στιγμής. Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία καταγράφει την πρόθεση των Βρυξελλών και των ευρωπαϊκών κεφαλών να συμπληρώσουν και να συντονίσουν τις προσπάθειες με τις ΗΠΑ.
Παράσκήνιο και δηλώσεις
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στις κινήσεις της Μόσχας, ωστόσο η πολιτική βούληση για ανάληψη πρωτοβουλίας αποτυπώνεται στην κοινή γραμμή που διαμορφώθηκε κατά τη σύνοδο των ηγετών της Ουκρανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας στο Λονδίνο αργά το βράδυ της Κυριακής. Η ευρωπαϊκή πλευρά δηλώνει ότι θα ενεργήσει «σε στενό συντονισμό» με τις ΗΠΑ αλλά με δική της επιχειρησιακή συμβολή στις συνομιλίες.
Στην κοινή ανακοίνωση οι ηγέτες ζήτησαν «άμεσο διάλογο μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας με ενεργό συμμετοχή των ΗΠΑ και της Ευρώπης» και έθεσαν ως βάση των διαπραγματεύσεων τη σημερινή γραμμή επαφής μεταξύ ρωσικών και ουκρανικών δυνάμεων. Η θέση αυτή προσομοιώνει την επιδίωξη να χρησιμοποιηθεί η υπάρχουσα κατάσταση ως σημείο εκκίνησης για διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με τις προτάσεις, η Ουκρανία πρέπει να λάβει «ισχυρές και νομικά δεσμευτικές» εγγυήσεις ασφαλείας, ενώ τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν δεσμευτεί θα πρέπει να παραμείνουν παγωμένα έως ότου το Κρεμλίνο «τερματίσει τον επιθετικό του πόλεμο και αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημιές που προκάλεσε».
Όροι και απαιτήσεις ειρήνης
Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι τονίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις θα περιλαμβάνουν τόσο στρατιωτικά όσο και νομικά στοιχεία, με έμφαση στις εγγυήσεις ασφάλειας και στη διασφάλιση αποζημιώσεων. Η επιμονή στην πάγωμα των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και στην νομική δέσμευση αντανακλά σκοπό να διατηρηθεί πίεση επί της Μόσχας μέχρι να υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση.
Οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες αναδεικνύουν επίσης το πολιτικό στίγμα της Ε.Ε. στο πεδίο εξωτερικής πολιτικής, επιχειρώντας να γεφυρώσουν το κενό μεταξύ διπλωματίας και διαπραγματεύσεων που άφησαν έως τώρα οι παρεμβάσεις τρίτων μερών. Στην πράξη, αυτό σημαίνει συγχρονισμό θέσεων και μέτρων πριν και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
Οι ηγέτες θα συζητήσουν περαιτέρω την προσέγγιση στη σύνοδο της G7 στο Εβιάν και στη σύνοδο κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες την επόμενη εβδομάδα, όπου αναμένεται να επιδιωχθεί η ευρύτερη στήριξη των ευρωπαϊκών εταίρων για την προώθηση της ειρήνης. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους, «Χρειαζόμαστε τη μεγαλύτερη δυνατή στήριξη από όλους τους Ευρωπαίους εταίρους, ώστε να προωθήσουμε πραγματικά την ειρήνη».
Επόμενα βήματα και συνέπειες
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ευρωπαϊκή ανάμειξη αποσκοπεί να αυξήσει την πίεση για συγκεκριμένα και νομικά δεσμευτικά αποτελέσματα, χωρίς να αντικαθιστά πλήρως τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες των ΗΠΑ, αλλά συμπληρώνοντάς τις. Η προσέγγιση θα κριθεί από τα τελικά αποτελέσματα στις διαβουλεύσεις με τη Μόσχα και από την ικανότητα να εξασφαλιστούν δεσμευτικές εγγυήσεις και αποζημιώσεις για την Ουκρανία.
