Προκόπης Παυλόπουλος μίλησε στην ημερίδα που συνδιοργάνωσαν η Ιερά Μητρόπολη Κορίνθου και ο Δικηγορικός Σύλλογος Κορίνθου για το θέμα «Το νομικό πνεύμα του Απόστολου Παύλου» και τοποθετήθηκε για την ουσιαστική σχέση της Χριστιανική Διδασκαλία και Δημοκρατία στην ιστορία και στο θεσμικό πλαίσιο της Ευρώπης.
Στην ομιλία του, με τίτλο: «Η ιστορική συμπόρευση της Χριστιανικής Διδασκαλίας με τα θεσμικά προστάγματα της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας στην πορεία εξέλιξης του Ευρωπαϊκού Νομικού Πολιτισμού», ο κ. Προκόπης Παυλόπουλος τόνισε ότι η Χριστιανική διδασκαλία αναδείχθηκε ως τρίτος πυλώνας του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, μαζί με το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα και τη θεσμική κληρονομιά της Αρχαίας Ρώμης, και συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση αξιών όπως η Ελευθερία, η Αλληλεγγύη, η Δικαιοσύνη και η Ειρήνη.
Ο ομιλητής ανέφερε χαρακτηριστικά την αναφορά του πρωτογενούς Ευρωπαϊκού Δικαίου στο Προοίμιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, που κάνει λόγο για τους ηγέτες των κρατών-μελών «εμπνεόμενοι από την πολιτιστική, την θρησκευτική και την ανθρωπιστική κληρονομιά της Ευρώπης…» και εξήγησε πώς η χριστιανική κληρονομιά εντάχθηκε στο ίδιο επίπεδο με την πολιτιστική και την ανθρωπιστική κληρονομιά.
Η ιστορία και τα τρία θεμέλια
Ο κ. Παυλόπουλος ανέπτυξε την ιδέα του εμβληματικού τρίγωνου «Αθήνα, Ρώμη, Ιερουσαλήμ», υπογραμμίζοντας ότι η Χριστιανική Διδασκαλία βρήκε γόνιμο έδαφος στη ρωμαϊκή/βυζαντινή θεσμική παράδοση και στη διάδοση μέσω των ελληνικών και λατινικών γλωσσών, με αποτέλεσμα να αλληλοσυμπληρωθούν οι τρεις αυτές πηγές στον Ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό.
Στο σημείο αυτό ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας χρησιμοποίησε τον όρο «Κοινωνία Προσώπων» για να διακρίνει την πραγματική κοινωνική συνύπαρξη που υπερβαίνει την απλή συμβίωση και βασίζεται στην έμπρακτη αλληλεγγύη και στην εσωτερική αποδοχή του κανόνα δικαίου από τους πολίτες.
Ο κ. Παυλόπουλος τόνισε την προστιθέμενη ηθική διάσταση της Χριστιανικής Διδασκαλίας απέναντι στην τυπική τήρηση του Νόμου, επισημαίνοντας ότι η Χριστιανική ηθική απαιτεί την εσωτερική υιοθέτηση του πνεύματος του κανόνα δικαίου και της Αγάπης ως οδηγού συμπεριφοράς.
Ελευθερία, Αντιπροσώπευση, Αλληλεγγύη
Στην ομιλία του ο κ. Παυλόπουλος ανέφερε ότι η Χριστιανική Διδασκαλία συνέβαλε στην εμπέδωση της ιδέας της Ελευθερίας και ότι οι πρώτοι Χριστιανοί διεκδίκησαν την θρησκευτική ελευθερία ενάντια στους διωγμούς, γεγονός που ενίσχυσε ιστορικά την αποδοχή των αξιών της δημοκρατίας.
Επισήμανε επίσης ότι η Χριστιανική παράδοση είναι εξοικειωμένη με την έννοια της Αντιπροσώπευσης, δεδομένης και της θεολογικής αντίληψης του Χριστού ως ανθρώπινου εκπροσώπου του Θεού επί γης, και γι’ αυτό δεν υπήρξε δογματική αντίθεση με την Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία.
Ομιλώντας για τις θεσμικές διασφαλίσεις της Αλληλεγγύης στην Ευρώπη, έφερε παραδείγματα από το πρωτογενές Ευρωπαϊκό Δίκαιο και αναφέρθηκε σε συγκεκριμένες ρυθμίσεις, όπως την «ρήτρα Αλληλεγγύης» του άρθρου 222 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ και την διάταξη του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δικαιοσύνη και Ευρωπαϊκός πολιτισμός
Ο κ. Παυλόπουλος ανέδειξε τον ρόλο του Απόστολου Παύλου στη διαμόρφωση ενός ηθικονομικού λόγου που συνέβαλε στην έννοια της Δικαιοσύνης ως αρετής και στη μεταγενέστερη διαμόρφωση της Κοινωνικής Δικαιοσύνης στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Υπενθύμισε ιστορικές επιρροές από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία και το ρωμαϊκό δίκαιο, και εξήγησε ότι η Δικαιοσύνη στην χριστιανική παράδοση συνδέεται με την αναλογική ισότητα και την αρχή της απόδοσης του «καταλλήλου» στον καθένα.
Στο κλείσιμό του ο κ. Παυλόπουλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η συμπόρευση Χριστιανικής Διδασκαλίας και θεσμών της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας είναι κρίσιμη για την κατανόηση του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού και για την μελλοντική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την ολοκλήρωση.
«Πρόλογος
Αποτελεί πλέον κοινό τόπο, στο πεδίο επιστημονικής έρευνας του Πολιτισμού υφ’ όλες του τις διαστάσεις και προεκτάσεις, ότι ο τρίτος πυλώνας του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού -ύστερα, χρονικώς, από εκείνους της Αρχαίας Ελλάδας ως προς το Πνεύμα και την Ελευθερία και της Αρχαίας Ρώμης ως προς την δομή του Κράτους και του Νόμου- αναδείχθηκε εκείνος της Χριστιανικής Διδασκαλίας, οπωσδήποτε στο πλαίσιο της μετέπειτα εν γένει πολιτισμικής συνεισφοράς του Βυζαντίου.»
Η παρουσία του Προκόπη Παυλόπουλου στην εκδήλωση προσέφερε μια συστηματική θεσμική ανάγνωση της επίδρασης της θρησκευτικής κληρονομιάς στις θεσμικές αξίες της Ευρώπης, συζητώντας ιστορικές ρίζες και σύγχρονες συνέπειες για τη Δημοκρατία και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.
