Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφασίζει νέα αύξηση επιτοκίων ΕΚΤ καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ οδηγούν τις τιμές ενέργειας ανοδικά.
Οι ενδείξεις συγκλίνουν ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει την ερχόμενη Πέμπτη το βασικό της επιτόκιο (αποδοχής καταθέσεων) κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,25%, πρώτη φορά μετά από περισσότερο από δύο χρόνια, ανατρέποντας την περίοδο μειώσεων που ακολούθησε από τον Ιούνιο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025.
Το μήνυμα αλλαγής πολιτικής έστειλε η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία δήλωσε ότι τα επιτόκια πρέπει να αυξηθούν καθώς ο πόλεμος έχει κρατήσει πολύ περισσότερο από ό,τι προβλεπόταν και οι υψηλές τιμές ενέργειας διαχέονται πλέον ευρύτερα στην οικονομία.
Πώς φτάσαμε εδώ
Σύμφωνα με αναλύσεις, οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές και η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν μεταβάλει το οικονομικό πλαίσιο, περιορίζοντας το χρονικό περιθώριο της ΕΚΤ για χαλαρή νομισματική πολιτική.
Η τελευταία φορά που η τράπεζα είχε αυξήσει το επιτόκιο καταθέσεων ήταν τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν το επιτόκιο είχε φτάσει στο 4% και στη συνέχεια μειώθηκε κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες στη διάρκεια του 2024-2025.
Η Σνάμπελ πρόσθεσε επίσης ότι η αύξηση θα ήταν αναγκαία ακόμα και σε περίπτωση συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, εξηγώντας ότι έχουν πληγεί ενεργειακές υποδομές και «θα καθυστερήσει η επαναφορά των τιμών ορυκτών καυσίμων στα προ της κρίσης επίπεδα». Μία συμφωνία ειρήνευσης έχει προαναγγελθεί αρκετές φορές τον τελευταίο μήνα ως θέμα ημερών, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει αντίκρισμα έως τώρα.
Τι θα πει η ΕΚΤ
Η ΕΚΤ δεν αναμένεται να δεσμευτεί την ερχόμενη Πέμπτη για τις επόμενες κινήσεις της, αλλά θα επαναλάβει την πάγια θέση της ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία.
Οι αγορές και οι αναλυτές, πάντως, εκτιμούν ότι η πιθανότητα δεύτερης αύξησης μέσα στο 2026 παραμένει υψηλή, με έρευνα του Reuters να δείχνει ότι το 60% των οικονομολόγων προβλέπει νέα ανόρθωση, πιθανόν τον Σεπτέμβριο.
Ταυτόχρονα, η επιβράδυνση της οικονομίας της Ευρωζώνης αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα που η τράπεζα θα σταθμίσει πριν αποφασίσει για περαιτέρω σύσφιξη, καθώς η πάταξη της ζήτησης θα μπορούσε να ωθήσει την οικονομία σε ύφεση.
Στοιχεία και πιέσεις στην αγορά
Τα στοιχεία του α’ τριμήνου δείχνουν μείωση του ΑΕΠ κατά 0,2% σε σχέση με το δ’ τρίμηνο του 2025, με την πτώση να οφείλεται κυρίως στη βουτιά 12,1% του ιρλανδικού ΑΕΠ, επηρεασμένου από την δραστηριότητα πολυεθνικών.
Η έρευνα συγκυρίας για το β’ τρίμηνο, που επικαλέστηκε ο επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global, Κρις Γουίλιαμσον, δείχνει πιθανή περαιτέρω μείωση του ΑΕΠ κατά 0,2% αν δεν υπάρξει βελτίωση τον Ιούνιο, γεγονός που θα δυσκόλευε την αιτιολόγηση νέων αυξήσεων.
«Το επιχείρημα για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων θα είναι δυσκολότερο να υποστηριχθεί, εάν η οικονομία συνεχίσει να εξασθενεί, καθώς μάλιστα η μείωση της ζήτησης θα περιορίζει τη δυνατότητα αύξησης των τιμών και των μισθών», πρόσθεσε ο Γουίλιαμσον.
Πληθωρισμός και δευτερογενείς επιπτώσεις
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη συνέχισε την ανοδική του πορεία τον Μάιο, φτάνοντας στο 3,2% από 3% τον Απρίλιο και 1,9% τον Φεβρουάριο, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας κατά 10,9% σε ετήσια βάση.
Για πρώτη φορά μετά την έναρξη της κρίσης διαπιστώνεται διάχυση των πληθωριστικών πιέσεων και σε άλλες κατηγορίες: οι τιμές στις υπηρεσίες αυξήθηκαν στο 2,5% από 2% και οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων (πλην ενέργειας) στο 0,9% από 0,8%.
Στην ανάλυσή της για το Μάιο, η S&P Global τονίζει ότι οι πιέσεις στις τιμές έχουν ενταθεί στο πιο ανησυχητικό επίπεδο τριών και πλέον ετών, με κίνδυνο ο πληθωρισμός να προσεγγίσει το 4% τους επόμενους μήνες.
Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ
