Αυξήσεις υλικών έργων της τάξης του 20%-35% μέσα σε τρεις μήνες έχουν δημιουργήσει «ασφυκτική κατάσταση» για τις τεχνικές εταιρείες, σύμφωνα με τις εργοληπτικές οργανώσεις που απευθύνθηκαν στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα.
Με κοινή επιστολή οι Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΔΜΕΔΕ), η Πανελλήνια Ένωση Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΣΕΔΕ) και ο Σύνδεσμος Ανωνύμων Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) ζητούν άμεσες παρεμβάσεις για την αναπροσαρμογή των τιμών στα δημόσια έργα, ώστε να διατηρηθεί η οικονομική ισορροπία των συμβάσεων.
Στην επιστολή τονίζεται ότι δεν υπάρχει σήμερα σύγχρονος και θεσμικά κατοχυρωμένος μηχανισμός παρακολούθησης του πραγματικού κόστους των υλικών και ότι τα ισχύοντα τιμολόγια στηρίζονται σε υποθέσεις που δεν ανταποκρίνονται στις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς ούτε στις σύγχρονες τεχνικές απαιτήσεις.
Τα αιτήματα των οργανώσεων
Οι φορείς του κλάδου επισημαίνουν ότι οι εκτιμήσεις για προσωρινή αποκλιμάκωση των τιμών δεν επαληθεύτηκαν και οι περισσότερες αναλύσεις προβλέπουν διατήρηση του υψηλού κόστους υλικών και των πληθωριστικών πιέσεων.
Υπό αυτές τις συνθήκες οι εργοληπτικές οργανώσεις χαρακτηρίζουν τις συνθήκες υλοποίησης των δημοσίων συμβάσεων ως περιπτώσεις ανωτέρας βίας και επισημαίνουν ότι οι ανάδοχοι καλούνται να τηρήσουν συμβατικές υποχρεώσεις χωρίς μηχανισμό ουσιαστικής αναπροσαρμογής του εργολαβικού ανταλλάγματος.
Στην επιστολή προτείνεται η ενεργοποίηση της πρόβλεψης του άρθρου 153 του νόμου 4412/2016 για την αναπροσαρμογή των συντελεστών αναθεώρησης όταν παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις από τις τιμές της περιόδου δημοπράτησης.
Προτεινόμενοι δείκτες και μέθοδοι
Προτείνουν μάλιστα η αναπροσαρμογή να γίνεται με βάση τον Γενικό Δείκτη Τιμών Υλικών Κατασκευής Νέων Κτηρίων Κατοικιών της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ως αντιπροσωπευτικό δείκτη μεταβολής του κόστους των υλικών.
Επιπλέον ζητούν να θεσπιστεί δυνατότητα αποζημίωσης για την άσφαλτο και τα παράγωγα πετρελαίου είτε μέσω νέων συντελεστών αναθεώρησης είτε απολογιστικά, ώστε να καλυφθούν οι πραγματικές επιβαρύνσεις των έργων.
Οι οργανώσεις συνδέουν τις επιπτώσεις των ανατιμήσεων και με την πορεία έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και άλλα χρηματοδοτικά προγράμματα, υπενθυμίζοντας ότι η ολοκλήρωση τους συνδέεται με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα.
Κίνδυνος καθυστερήσεων και κόστους
Η έλλειψη μηχανισμού αναπροσαρμογής μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις, διεκδικήσεις αποζημιώσεων ή ακόμη και σε παύση εργασιών, επιβαρύνοντας τόσο τους αναδόχους όσο και το δημόσιο συμφέρον.
Οι εργοληπτικές ενώσεις επισημαίνουν ότι χωρίς παρέμβαση σε επίπεδο τιμολογίων και συντελεστών αναθεώρησης η οικονομική ισορροπία των συμβάσεων κινδυνεύει, με άμεσο αντίκτυπο σε δημόσια έργα και χρονοδιαγράμματα.
Αίτημα για άμεση παρέμβαση
Στην κοινή τους επιστολή οι ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ καλούν το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να ενεργοποιήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες και να προχωρήσει σε αναπροσαρμογές, ώστε να αποφευχθούν υπέρογκα κόστη και διαταραχές στην εκτέλεση των έργων.
Συνοψίζοντας, οι οργανώσεις ζητούν άμεση αναθεώρηση τιμών και θεσμική ρύθμιση που θα ανταποκρίνεται στις τρέχουσες αυξήσεις υλικών και θα προστατεύει την εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων.
