Μανόλης Καψής

Νέο πολιτικό σκηνικό

Η είσοδος του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα στην αριστερή αντιπολίτευση πρόκειται να οξύνει τα αντικυβερνητικά αντανακλαστικά των υπολοίπων σχηματισμών, και πρωτίστως του ΠΑΣΟΚ, που θα δώσουν σκληρή μάχη για την ηγεμονία στην αντιπολίτευση. Υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ και άλλες υποθέσεις θα διαμορφώσουν το μενού της προεκλογικής αντιπαράθεσης, την ώρα που ο υπόλοιπος κόσμος βαδίζει —με ευθύνη του Τραμπ κατά τον αρθρογράφο— ίσως στην χειρότερη ενεργειακή κρίση της ιστορίας.

Δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερος συγχρονισμός. Ή, αν προτιμάτε, συναστρία: τις ημέρες που ο Τσίπρας ανακοινώνει το νέο του κόμμα και δίνει στη δημοσιότητα το μανιφέστο, οι δημοσιογράφοι Βαρβιτσιώτης και Δενδρινός —συγγραφείς του βιβλίου “Η Τελευταία Μπλόφα”— βγάζουν στον αέρα το ντοκιμαντέρ τους για την «περήφανη διαπραγμάτευση» και την αντίστοιχη kolotoumba.

Το ντοκιμαντέρ και το βιβλίο

Στο ίδιο χρονικό διάστημα, μεταξύ των γεγονότων, εμφανίζεται το σχέδιο Plan B της Κομισιόν, μία πρόταση εξόδου μας από την Ευρώπη, για την οποία θα μάθουμε λεπτομέρειες από το βιβλίο. Το παρελθόν του κ. Τσίπρα μοιάζει να τον ακολουθεί και στα νέα του βήματα.

Είναι προφανές γιατί ο Αλέξης Τσίπρας αρνήθηκε να εμφανιστεί στο ντοκιμαντέρ. Δεν ισχύει ότι οι δύο δημοσιογράφοι αφήνουν υπονοούμενα πως ο κ. Τσίπρας αντάλλαξε το «εθνικό θέμα» των Σκοπίων με τις συντάξεις: στον πρώτο λόγο, κάτι τέτοιο δεν υπάρχει στο βιβλίο —αν το είχε διαβάσει θα το ήξερε— και στον δεύτερο, οι σχετικές κατηγορίες πρωτοακούστηκαν στη Βουλή το καλοκαίρι του 2018, ενώ το βιβλίο εκδόθηκε το καλοκαίρι του 2019.

Οι αναφορές του βιβλίου

Η μόνη παραπομπή στο βιβλίο που επικαλούνται οπαδοί του Τσίπρα στο Facebook επιβεβαιώνει απλώς ότι οι ευρωπαίοι εταίροι ανησυχούσαν μετά την εισβολή του Πούτιν στην Κριμαία για τις εξελίξεις στα Βαλκάνια και τη ρωσική επιρροή, και ήθελαν να κλείσει αυτή η εκκρεμότητα. Ο Γιούνκερ άφηνε να εννοηθεί πως μια κίνηση καλής θέλησης από την Αθήνα θα μπορούσε να επιβραβευθεί από τους δανειστές. Τίποτα περισσότερο.

Γιατί λοιπόν είπε τόσο μεγάλο ψέμα ο πρώην πρωθυπουργός; Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι α) ποτέ η ειλικρίνεια δεν ήταν το ισχυρό του σημείο —εκτός ίσως από την οικονομία— και β) ήθελε να εμφανιστεί ως θύμα των «συμφερόντων», τα οποία πάντα, κατά τη ρητορική του, τον πολεμούν επειδή θεωρούν ότι είναι επικίνδυνος για το κεφάλαιο.

Η αφήγηση που διαλύει το «σενάριο»

Επίσης, ο κ. Τσίπρας απείχε από το ντοκιμαντέρ γιατί η αφήγησή του καταρρίπτει το αφήγημα ότι η προσπάθεια εκβιασμού των ευρωπαίων δανειστών από τον ΣΥΡΙΖΑ το 2015 —με κορύφωση το δημοψήφισμα— κρύβει μια στρατηγική. Το παιχνίδι του Σόιμπλε και όσων ήθελαν την έξωση από την Ε.Ε. έπαιξε τον ρόλο του, χωρίς όμως ο ίδιος να το καταλαβαίνει, επειδή αγνοούσε το πώς λειτουργεί η Ευρώπη, τις ισορροπίες και τη λήψη αποφάσεων.

Η άγνοια αυτή συνδυάστηκε, κατά τον αρθρογράφο, με ιδεολογική στειρότητα και την πραγματικότητα ότι η χώρα χρεοκόπησε, οπότε οι διαπραγματεύσεις γίνονταν με την πλάτη στον τοίχο και χωρίς ρευστό στα δημόσια ταμεία.

Το μανιφέστο και οι δεσμεύσεις

Προηγήθηκε κείμενο καθηγητών για το μανιφέστο του νέου κόμματος, όπου, με μεγάλη ανακούφιση για κάποιους, λύθηκε το δίλημμα «μεταρρύθμιση ή επανάσταση» και αποφασίστηκε ότι αντί για βουνά θα πάμε στο εκλογικό τμήμα. Οι ασκήσεις ετοιμότητας φαίνεται να κρίθηκαν άκαρπες —«θα παραδώσουμε και τα όπλα χωρίς κλάματα όπως οι άλλοι», όπως ειρωνικά σημειώνεται.

Εξίσου ανακουφιστικό, σύμφωνα με τον συγγραφέα, είναι και το στόχο του νέου κόμματος να επιβάλλει την Ειρήνη και το Διεθνές Δίκαιο παντού —μια προφανής ευχή τώρα που η Ελλάδα δυσκολεύεται στα στενά του Ορμούζ. Ο αρθρογράφος αναρωτιέται γιατί δεν το σκέφτηκαν και οι άλλοι.

Όσοι διαβάσουν το μανιφέστο δεν θα εκπλαγούν: υπάρχουν προβλέψεις και αριστερού τύπου παροχές για ομάδες ψηφοφόρων που στοχεύει το νέο κόμμα —κυρίως τους νέους, στη συνέχεια τους δημόσιους υπαλλήλους και τους μικροεπαγγελματίες.

Ωράριο, ρεαλισμός και επικοινωνία

Μεταξύ των δεσμεύσεων περιλαμβάνεται και μείωση του χρόνου εργασίας —35ωρο χωρίς μείωση μισθού— ενώ, κατά τις «κακές γλώσσες», γι’ αυτό ο Ανδρουλάκης έσπευσε να προτείνει 4ήμερη εργασία, 32ωρο χωρίς μείωση μισθού, για να προλάβει τον Αλέξη Τσίπρα. Το ρεπορτάζ του Capital δείχνει ότι ανάλογη ρύθμιση δεν υπάρχει πουθενά στην Ευρώπη και ότι είναι ανεφάρμοστη για την πλειονότητα των επιχειρήσεων στην Ελλάδα —παρ’ όλα αυτά, για τον συντάκτη δεν έχει σημασία: όλα γίνονται για την επικοινωνία.

Το στοιχείο που εντυπωσιάζει περισσότερο στο μανιφέστο, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, δεν είναι τόσο η απουσία αναφορών στα ελληνοτουρκικά —που έχει επισημανθεί κι από άλλους— όσο η έλλειψη στοιχειώδους σχεδίου για το πώς θα αναπτυχθεί η ελληνική οικονομία, πώς θα παράξει πλούτο, θα αυξήσει την ανταγωνιστικότητα, θα προσελκύσει ξένες επενδύσεις και θα βελτιώσει την παραγωγικότητα. Σιωπή παντού.

Ιστορικά δίδακτρα

Η παρουσία του κόμματος του κ. Τσίπρα στη δεξαμενή της αριστερής αντιπολίτευσης θα οξύνει τις συγκρούσεις με την κυβέρνηση και τα υπόλοιπα κόμματα, με υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ και άλλα σκάνδαλα στο προσκήνιο, ενώ ο κόσμος αντιμετωπίζει την ενεργειακή κρίση.

Όπως σωστά έγραψε ο Γιάννης Βουλγαρης στην εφημερίδα Τα Νέα, όταν έπεφτε το κομμουνιστικό μπλοκ εμείς ασχολιόμασταν με τον Κοσκωτά και αποτέλεσμα ήταν να εμπλακούμε για δύο δεκαετίες στη «βαλκανική ανοησία» για το όνομα της Μακεδονίας, σπαταλώντας διπλωματικό κεφάλαιο. Όταν ο κόσμος βίωνε την οικονομική κρίση του 2008, εμείς ήμασταν απασχολημένοι με το Βατοπέδι —και λίγο αργότερα χρεοκοπήσαμε.

Τώρα, στην κρίση του Κόλπου, ο δημόσιος διάλογος μονοπωλείται από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τα Τέμπη και τις υποκλοπές. Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, θα υποστούμε τις συνέπειες αυτής της επιλογής προτεραιοτήτων.