Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) διευκολύνει το έργο των επιστημόνων και επιταχύνει διαδικασίες, αλλά δεν υποκαθιστά την ανθρώπινη δημιουργικότητα και τη φαντασία, τόνισαν οι ομιλητές στην εναρκτήρια εκδήλωση του Aristotle Innovation Forum που διοργάνωσε το ΑΠΘ.
Η εκδήλωση, η οποία είχε χαρακτήρα ανοικτής συνεδρίασης της Συγκλήτου, φιλοξένησε τέσσερις προσωπικότητες διεθνούς κύρους με καθοριστική συμβολή στην επιστήμη, την καινοτομία και τη διαμόρφωση πολιτικών υγείας και τεχνολογίας: τον συνιδρυτή και πρόεδρο της Regeneron Pharmaceuticals Γιώργος Γιανκόπουλος, τον πρόεδρο των εταιρειών Biogen, Exelixis και Regulus Therapeutics Στέλιος Παπαδόπουλος, τον πρώην πρόεδρο των National Institutes of Health των ΗΠΑ και ομότιμο καθηγητή στο πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς Ελίας Ζερχούνι και τον καθηγητή Πολιτικής Υγείας στη London School of Economics Ηλίας Μόσιαλος.
Εστίαση στις δυνατότητες και τα όρια
Ο κ. Στέλιος Παπαδόπουλος υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος από το να αγκαλιάσουμε την ΤΝ, αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται σαφήνεια για το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει. Όπως σημείωσε, οι σπουδαίες ανακαλύψεις στον χώρο των φαρμάκων δεν είναι προϊόν της ΤΝ· αυτή ωστόσο μπορεί να κάνει πιο αποδοτική τη σχετική διαδικασία.
«Τίποτα δεν θα αντικαταστήσει τον καινοτόμο με φαντασία επιστήμονα», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η ΤΝ μπορεί να επιταχύνει και να βελτιστοποιήσει διαδικασίες όπως η περίληψη συμβολαίου.
Επισήμανε την ανάγκη να εντάξουμε την ΤΝ στο οπλοστάσιο των ικανοτήτων μας, υπενθυμίζοντας ότι η λειτουργία των μοντέλων εξαρτάται πολύ από την ποιότητα των δεδομένων. Τα ηλεκτρονικά δεδομένα ασθενών είναι συχνά ελλιπή ή και ανακριβή.
Παράδειγμα με ChatGPT
Ο κ. Παπαδόπουλος πρότεινε ένα πείραμα: να ζητήσει κάποιος από το ChatGPT να κατονομάσει Έλληνες που διακρίνονται στη βιοτεχνολογία — μεταξύ των απαντήσεων που εμφανίστηκαν σε κάποιους ήταν και ο κ. Ελίας Ζερχούνι, μολονότι γεννήθηκε στην Αλγερία. Παρομοίασε την ΤΝ με ένα «έξυπνο παιδί γυμνασίου λίγο τεμπέλικο» και πρόσθεσε ότι «δεν είναι εγκυκλοπαίδεια».
Όρια στη δημιουργικότητα
Από την πλευρά του, ο κ. Γιώργος Γιανκόπουλος τόνισε ότι η ΤΝ «μπορεί να βελτιώσει συγκεκριμένους τομείς όπως η αποδοτικότητα, η ανάλυση στοιχείων», αλλά όπου απαιτείται δημιουργικότητα και νέες πληροφορίες «δεν θα είναι τόσο δυνατό, δεν μπορεί να κάνει τα πάντα».
«Δεν μπορεί να θεραπεύσει τον καρκίνο, δεν έχει πληροφορίες, δεν ξέρουμε τι τον προκαλεί, το AI εκπαιδεύεται σε αυτά που γνωρίζουμε εμείς», τόνισε.
Σχετικά με την εκπαίδευση, υπενθύμισε τη σημασία της λογικής που δίδαξαν ο Πλάτωνας και ο Σωκράτης. Είπε ότι πρέπει να εστιάσουμε όχι στο πώς θα μάθουμε πληροφορίες, αλλά στο πώς θα σκεφτόμαστε για να βρούμε την αλήθεια — «να πάει η εκπαίδευση λίγο πίσω για να μας επιστρέψει να πάμε μπροστά», όπως ανέφερε.
Διδασκαλία της λειτουργίας της ΤΝ
Ο κ. Ελίας Ζερχούνι, που επισκέπτεται πανεπιστήμια για να μελετήσει αλλαγές στην εκπαίδευση, επισήμανε ότι τα πανεπιστήμια πρέπει να διδάσκουν στους φοιτητές τον τρόπο λειτουργίας της ΤΝ και όχι απλώς τη χρήση της.
Για την έρευνα, υπογράμμισε ότι, ώστε να παραμείνουν ανταγωνιστικά, τα πανεπιστήμια χρειάζονται ένα οικοσύστημα που περιλαμβάνει και τον ιδιωτικό τομέα.
Τόνισε επίσης την ανάγκη κανόνων, επισημαίνοντας ότι «κάθε τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για καλό και για κακό». Πρόσθεσε ότι μια κοινωνία που δεν θα εμπιστεύεται την ΤΝ θα μειονεκτεί, χαρακτήρισε την ΤΝ «τσουναμι» στο οποίο πρέπει να σερφάρουμε και κάλεσε σε αισιοδοξία και προσοχή, χωρίς να αγνοήσουμε το κύμα.
Απειλές, δεδομένα και εφαρμογές
Ο κ. Ηλίας Μόσιαλος εξέφρασε την άποψη ότι σε χώρες της Αφρικής με δυσχέρεια πρόσβασης στην περίθαλψη η ΤΝ έχει ήδη αντικαταστήσει τους γιατρούς ως πρώτο σημείο επαφής. Παράλληλα, εκτίμησε ότι η ΤΝ αυξάνει την παραπληροφόρηση και μπορεί να αποτελέσει απειλή για τη δημοκρατία.
Σχετικά με την έρευνα στην Ελλάδα, τόνισε την ανάγκη συγκέντρωσης περισσότερων δεδομένων από το σύστημα υγείας, καθώς και πληροφοριών για τη κοινωνικοοικονομική κατάσταση και τους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Αυτά τα στοιχεία, όπως είπε, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από την επιστημονική κοινότητα και τον ιδιωτικό τομέα για έρευνα μεγάλης κλίμακας.
Συμπλήρωσε ότι η ΤΝ θα μπορούσε να ελέγξει δημογραφικά δεδομένα, στοιχεία για την ανεργία, τη στέγαση, τις μεταφορές κ.α., και να εντοπίσει άτομα με αυξημένους παράγοντες ρίσκου (χοληστερίνη, κάπνισμα, προδιαβήτη).
Στον χαιρετισμό του, ο πρύτανης και συντονιστής της συζήτησης Κυριάκος Αναστασιάδης τόνισε ότι η βιοτεχνολογία, οι βιοεπιστήμες και η ΤΝ επηρεάζουν τις εξελίξεις και την ανθρώπινη ζωή, και ότι η έρευνα στα πανεπιστήμια δεν μπορεί να είναι απομονωμένη από την κοινωνία.
Μετά το πέρας της δημόσιας συνεδρίασης, ο κ. Αναστασιάδης βράβευσε τους ομιλητές.
