αποτυχία Τσίπρα: Είναι δύσκολο να βρει κανείς λόγους που να κάνουν το εγχείρημα του πρώην αρχηγού ελπιδοφόρο, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι απέτυχε ως αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ.
Γράφει ο Γεωργίου Ι. Μάτσου*
Αντιθέτως, γίνεται ευκολότερα κατανοητό γιατί ο ίδιος ενδέχεται να πιστεύει ότι θα έχει επιτυχία.
αποτυχία Τσίπρα και αιτίες
Καταρχάς παίζει ρόλο ο πολιτικός ναρκισσισμός του: Καθαυτό το εγχείρημα “φεύγω από το κόμμα όπου απέτυχα για να φτιάξω άλλο όπου θα πετύχω”, όπως και η “Ιθάκη”, δείχνουν έμμεσα και άμεσα ότι ο ίδιος θεωρεί πως για την αποτυχία του ευθύνονται άλλοι.
Τώρα λοιπόν προβαίνει σε καινούργιο εγχείρημα χωρίς τους “άλλους”, που “φταίνε”.
Με στοιχειώδη αυτοκριτική, όμως, θα καταλάβαινε ότι η κατακρήμνιση από το 31,53% το 2019 σε, διαδοχικά, 20,07% και 17,83% το 2023 οφειλόταν σε αυτόν.
Η ποσοστιαία πτώση
Όταν προσποιούμαστε ότι φταίνε οι άλλοι, ενώ φταίμε εμείς, νιώθουμε ίσως ψυχική ανακούφιση, αλλά συγκρουόμαστε με την πραγματικότητα.
Αν ο Τσίπρας είχε παραδώσει το 2019 τον ΣΥΡΙΖΑ στην Αχτσιόγλου, το άλλοτε κόμμα εξουσίας δεν θα είχε υποστεί τον εξευτελισμό των βουλευτικών του 2023.
Ή αν έστω της είχε επιτρέψει το 2023 να εκλεγεί αρχηγός, χωρίς να ‘κλείσει το μάτι’ στον ουρανοκατέβατο Κασσελάκη, η κατάσταση στον χώρο της αριστεράς-κεντροαριστεράς θα ήταν σήμερα καλύτερη.
Παρεμβάσεις και συμμάχες
Ίσως νομίζει ότι τώρα θα επιτύχει λόγω στήριξης από δύο απροσδόκητους – για ‘αριστερό’, αντιπολιτευόμενο κόμμα – συμμάχους: Τη διαπλοκή και την… κυβέρνηση.
Εξηγήσαμε την περασμένη εβδομάδα ότι η διαπλοκή, ενισχύοντας τον Τσίπρα, δεν επιζητεί πολιτική αλλαγή, αλλά διατήρηση των κλεπτοκρατικών δομών του ελλαδικού κράτους, με ευνοϊκότερους για την ίδια όρους.
Αυτό όμως δεν μπορεί να κρυφτεί από την πολιτική πιάτσα. Αργά ή γρήγορα, θα περάσει ως μήνυμα και στο εκλογικό σώμα.
Σιωπηρές ισορροπίες
Η δε σιωπηρή αξιοποίηση της μη αποκρυπτόμενης ‘στήριξης’ Μητσοτάκη αποτελεί για τον ίδιο τον Τσίπρα ομολογία πολιτικής αδυναμίας: Ο Μητσοτάκης στηρίζει Τσίπρα, διότι – δικαιολογημένα – θεωρεί ότι χάρη στον τελευταίο θα ανακτήσει εκλογικές δυνάμεις.
Ο Τσίπρας νομίζει ότι η ώθηση του συστήματος Μητσοτάκη αποτελεί υλοποίηση του λενινιστικού ρητού “οι καπιταλιστές θα μας πουλήσουν το σχοινί με το οποίο θα τους κρεμάσουμε”.
Έτσι όμως έμμεσα αποδέχεται ως στόχο του τη δεύτερη θέση. Όταν μόνη πραγματική φιλοδοξία είναι η κατάκτηση της δεύτερης θέσης, υπονομεύεται εξαρχής και αυτός ο στόχος.
Η στρατηγική της δεύτερης θέσης
Εκεί οφειλόταν άλλωστε η κατρακύλα του 2019–2023: Η ψήφιση της απλής αναλογικής το 2016 αποσκοπούσε να μεθοδεύσει ‘διάλειμμα Μητσοτάκη’ το 2019, προκειμένου να επανέλθει αυτός το 2023 με “κυβέρνηση ηττημένων”.
Αλλά όταν στοχεύεις αφετηριακά στη δεύτερη θέση, το εκλογικό σώμα θα αναζητήσει εντέλει για δεύτερο κάποιον που θα μπορεί να γίνει και πρώτος.
Ο Τσίπρας παραμένει από το 2019 μέχρι σήμερα η βασική αιτία της έλλειψης εναλλακτικής στον Μητσοτάκη: Μη επιτρέποντας ανανέωση της ηγεσίας στον χώρο του, τον οδήγησε σε στασιμότητα και πολυδιάσπαση.
Παλιά λάθη, νέες εκκινήσεις
Η παραίτηση του 2023 και η επάνοδος με ‘νέο κόμμα’ το 2026 αποτελεί μπλόφα, που δύσκολα θα καταπιεί το εκλογικό σώμα.
Βέβαια ο Τσίπρας εξακολουθεί να ρίχνει τις καλύτερες ‘πολιτικές στρακαστρούκες’, όπως αποδεικνύει το όνομα του νέου κόμματος.
Δεν το ονομάζει απλά “αριστερό”: Καπηλεύεται τον θρύλο του κεκαλυμμένου στρατιωτικού σκέλους του ΚΚΕ (ΕΑΜ-ΕΛΑΣ) κατά την κατοχή, που δρούσε φαινομενικά ως αντιστασιακή οργάνωση – στην πραγματικότητα ως μηχανισμός κατάληψης της εξουσίας – και παραμένει ζωντανός στην πολιτική συνείδηση όλων των αριστερών.
Ρήξη με το rebranding
Αρκεί μια τέτοια καπηλεία για να συσπειρώσει εκλογικά τις αριστερές ψήφους;
Κατά τη γνώμη της στήλης, όχι:
Η εκ νέου ‘αριστεροποίηση’ Τσίπρα συνιστά θεμελιώδη αντίφαση έναντι τόσο του περίφημου rebranding του, όσο και της ‘κεντρώας μεταμέλειας’ που επιχείρησε να επιδείξει με την “Ιθάκη”.
Διασπάσεις και συνέπειες
Υποτίθεται ότι όλο το story “διώχνω τους αριστερούς τύπου Τσακαλώτου από τον ΣΥΡΙΖΑ – φεύγω από τον ΣΥΡΙΖΑ – κάνω δικό μου κόμμα για να απαλλαγώ από τους λοιπούς αριστερούς του ΣΥΡΙΖΑ” στόχευε να αλλάξει το πολιτικό πρόσημο Τσίπρα από αριστερό σε περισσότερο κεντρώο.
Γιατί λοιπόν ξαναγυρίζει στην ‘παλιά καλή’ αριστερά και αποκηρύσσει την κεντρώα στροφή;
Δεν του βγήκαν οι δημοσκοπήσεις βλέποντας ότι στο κέντρο δεν πείθει κανέναν; Προφανώς.
Απουσίες και κινήματα
Όμως η έμμεση ομολογία αποτυχίας του rebranding που συνιστά η σχεδόν ξεδιάντροπη επάνοδός του στην ‘αγκαλιά’ της αριστεράς, είναι στην ουσία και ομολογία αποτυχίας σχεδιασμού του όλου εγχειρήματος ‘παραίτηση – αποστασιοποίηση – επάνοδος’.
Ο Τσίπρας λοιπόν επιστρέφει εκεί όπου ήδη απέτυχε:
Τον Μάιο 2023 είχε αποτύχει οικτρά στις εκλογές με το, για αριστερό κόμμα, σύνθημα “δικαιοσύνη παντού”.
Η πρόκληση της δικαιοσύνης
Δύο χρόνια αργότερα όμως, στις 28-2-2025, η ελληνική κοινωνία κατέβηκε κατά εκατομμύρια στους δρόμους όλης της επικράτειας, ζητώντας απεγνωσμένα ό,τι ακριβώς της είχε υποσχεθεί ο Τσίπρας: Δικαιοσύνη.
Η αποτυχία Τσίπρας ως προσώπου και ως αριστερού ήταν ήδη προφανής από τότε – άλλωστε υπήρξε ο μεγάλος απών του κινήματος των Τεμπών.
Προσπάθησε να γίνει κεντρώος και απέτυχε προτού καν γίνει.
Συμπεράσματα και προοπτικές
Ειλικρινά λοιπόν πιστεύει ότι αν τώρα αποκαλέσει το κόμμα του [ΕΑΜ-]ΕΛΑΣ, θα πετύχει κάτι περισσότερο;
Σήμερα έχει να αντιμετωπίσει την πολυδιάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ 2023 σε τέσσερα κομμάτια (Νέα Αριστερά Τσακαλώτου–Σακελλαρίδη, Κασσελάκης, εναπομείνας ΣΥΡΙΖΑ και ήδη Τσίπρας-‘ΕΛΑΣ’).
Η πολυδιάσπαση προξένησε σημαντικά ψυχολογικά στεγανά έναντι του προσώπου του από κρίσιμο ποσοστό των πρώην συντρόφων του.
Εξάλλου, οι Βαρουφάκης – Κωνσταντοπούλου εκφράζουν σήμερα πολύ αποτελεσματικότερα τον αριστερό ριζοσπαστισμό.
Ποιος θα πάρει τη δεύτερη θέση
Το πολιτικό παιχνίδι παίζεται αυτή τη στιγμή στο ποιος θα κερδίσει τη δεύτερη θέση, ώστε να διατηρεί εξουσιαστικό πρόκριμα στη μετά Μητσοτάκη εποχή.
Η στήλη θεωρεί πιθανότερη την κατάληψη της δεύτερης θέσης από τον υποτιμημένο, συχνά αυτοκαταστροφικό, αλλά γνησιότερα κεντρώο-κεντροαριστερό Ανδρουλάκη.
Ο Τσίπρας, πέρα από την ώθηση κάποιων αρχικών εντυπώσεων, δεν έχει άλλη πολιτική βενζίνη στη διάθεσή του.
Τελευταίες εκτιμήσεις
Σε εποχή που ο κόσμος ζητά ουσιώδη πολιτική αλλαγή, το ψεύτικο αντιμνημόνιο, η ψεύτικη αριστερά και το ψεύτικο κέντρο του Τσίπρα δεν έχουν να προσφέρουν τίποτε πια στην ελληνική κοινωνία.
Επανέρχεται στο προσκήνιο καθαρά από φθόνο έναντι του Μητσοτάκη που κατάφερε να ελέγξει τους αρμούς της εξουσίας, ενώ εκείνος απέτυχε.
Του έχουμε νέα: Η ελληνική κοινωνία επιζητεί πλέον να μην ελέγχονται οι αρμοί της εξουσίας από κανέναν πολιτικό.
Αυτό που συνιστά την κύρια πολιτική αδυναμία Μητσοτάκη, δεν μπορεί να καταστεί πολιτική δύναμη για τον Τσίπρα.
*Δ.Ν., Δικηγόρος
