Με το βλέμμα στραμμένο στις αντοχές των εθνικών υποδομών και τη βιωσιμότητα της βαριάς βιομηχανίας της χώρας, το συνέδριο της «Καθημερινής» «ReImagine Tourism 2026 – Σχεδιάζοντας το μέλλον του ελληνικού τουρισμού», στον Φάρο του ΚΠΙΣΝ, ανέδειξε τις κρίσιμες προκλήσεις που καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Στο επίκεντρο του πάνελ με τίτλο «Οι Κρίσιμοι Πυλώνες του Τουρισμού: Λιμάνια, Αεροδρόμια, Ακτοπλοϊκές, Αεροπορικές», υπό τον συντονισμό του δημοσιογράφου Νίκου Φιλιππίδη, βρέθηκαν η ανάγκη συντονισμού δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, οι επενδύσεις εκσυγχρονισμού, η πίεση από τα καύσιμα και τους ρύπους, τα προβλήματα στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας (ATC) και το άνοιγμα σε νέες αγορές.
Η ακτοπλοΐα σε σταυροδρόμι: Κόστος 800 εκατ. ευρώ και γήρανση στόλου
Ανοίγοντας τη συζήτηση, ο κ. Φιλιππίδης σημείωσε ότι παρότι το ελληνικό τουριστικό «success story» καθοδηγείται από τον ιδιωτικό τομέα, επιβάλλεται να ακολουθήσει και ο δημόσιος με σύγχρονες υποδομές, ώστε οι υψηλές αφίξεις να μεταφραστούν σε ποιότητα και παραγωγικότητα.
Τον καθοριστικό ρόλο της ακτοπλοΐας ως εθνικής υποδομής ανέδειξε ο διευθύνων σύμβουλος της Attica Group, Πάνος Δικαίος, επισημαίνοντας ότι ο κλάδος συνδέει την ηπειρωτική Ελλάδα με 115 νησιά —εκ των οποίων τα 89 δεν διαθέτουν αεροδρόμιο—, μεταφέρει το 90% των φορτίων και συγκεντρώνει το 18% της ευρωπαϊκής επιβατικής κίνησης, παρότι η χώρα αντιστοιχεί μόλις στο 2% του ευρωπαϊκού πληθυσμού.
Ωστόσο, όπως προειδοποίησε, το παραδοσιακό μοντέλο όπου τα θερινά έσοδα κάλυπταν τις χειμερινές ζημιές έχει πλέον εξαντληθεί.
Η εποχιακή χωρητικότητα υπερδιπλασιάστηκε την τελευταία δεκαετία χωρίς αντίστοιχη άνοδο της κίνησης, το κόστος καυσίμων διπλασιάστηκε εφέτος στα 800 εκατ. ευρώ (από 400 εκατ.), ενώ οι επιβαρύνσεις από τους ρύπους αγγίζουν τα 45 εκατ. ευρώ ετησίως.
Με τη μέση ηλικία του στόλου να εκτιμάται στα 36 έτη έως το 2030 και τις ανάγκες ανανέωσης να ξεπερνούν τα 3 δισ. ευρώ, η Attica Group έχει δρομολογήσει επενδύσεις άνω των 500 εκατ. ευρώ για νέα πλοία και εξοικονόμηση ενέργειας.
Ο κ. Δικαίος ζήτησε ολιστικό ανασχεδιασμό του δικτύου με έμφαση στη χειμερινή συνδεσιμότητα, αναβάθμιση των λιμένων, ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και επιστροφή των εσόδων από τους ρύπους, αναγνωρίζοντας παράλληλα ως θετικά τα κρατικά μέτρα για τις ευάλωτες ομάδες και την κάλυψη του 25% της αύξησης των καυσίμων.
Αεροδρόμιο Αθηνών: Πάνω από 35 εκατ. επιβάτες και «αγκάθι» το ATC
Τη δυναμική των αερομεταφορών, μέσω των οποίων φτάνει πάνω από το 70% των ξένων επισκεπτών, ανέλυσε ο διευθύνων σύμβουλος του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ), Γιώργος Καλλιμασιάς. Ο ΔΑΑ, που διαχειρίζεται το 40% της εθνικής κίνησης, αναμένεται να ξεπεράσει εφέτος τα 35 εκατ. επιβάτες, έχοντας καταγράψει έως το 2025 αύξηση 33% έναντι των προ πανδημίας επιπέδων — ρυθμό έξι φορές ταχύτερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (5,6%).
Για να καλύψει τη ζήτηση, το αεροδρόμιο υλοποιεί επενδυτικό πρόγραμμα άνω των 300 εκατ. ευρώ, που περιλαμβάνει πολυώροφο χώρο στάθμευσης (ολοκλήρωση 2027-2028), 32 νέες θέσεις αεροσκαφών, τερματικό State VIP και βαριά συντήρηση των διαδρόμων.
Παράλληλα, ο κ. Καλλιμασιάς χαρακτήρισε «μεγάλο αγκάθι» τα ζητήματα στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας (ATC), ζητώντας άμεσο εκσυγχρονισμό και αύξηση χωρητικότητας. Σε επίπεδο συνδεσιμότητας, ανέδειξε τον υπερδιπλασιασμό των πτήσεων από τις ΗΠΑ (με νέες γραμμές προς Σιάτλ και Ντιτρόιτ), το άνοιγμα της ινδικής αγοράς μέσω της IndiGo, καθώς και τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για τη Λατινική Αμερική και την Άπω Ανατολή.
AEGEAN: Λογαριασμός 500 εκατ. ευρώ και απευθείας πτήσεις στην Ινδία
Στις υπέρογκες λειτουργικές επιβαρύνσεις εστίασε ο διευθύνων σύμβουλος της AEGEAN, Μιχάλης Κουβελιώτης, εξηγώντας ότι τα διπλάσια αεροπορικά καύσιμα, τα βιώσιμα καύσιμα (SAF, με υποχρεωτική χρήση 6% από το 2030) και το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων θα κοστίσουν στην εταιρεία περίπου 500 εκατ. ευρώ το 2026.
Το πλαίσιο αυτό δημιουργεί σοβαρό έλλειμμα ανταγωνιστικότητας για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές έναντι ανταγωνιστών από γειτονικές χώρες, όπως η Τουρκία.
Αν και η επένδυση της AEGEAN από το 2018 σε αεροσκάφη νέας τεχνολογίας (με έως 16% χαμηλότερη κατανάλωση) και η στρατηγική αντιστάθμισης κινδύνου (hedging) λειτούργησαν ως ανάχωμα εφέτος, η μικρότερη κάλυψη το 2027 ενδέχεται να οδηγήσει σε περικοπή χειμερινών δρομολογίων εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές.
Ο κ. Κουβελιώτης ζήτησε επιτάχυνση των έργων στον ΔΑΑ, άμεση αποσαφήνιση του κόστους χρήσης στο νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι (2029) και αξιοποίηση των ήδη πληρωμένων πόρων για το ATC. Παρ’ όλα αυτά, αξιοποιώντας τα νέα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας (έως 8 ώρες πτήσης), η AEGEAN εγκαινιάζει το 2027 απευθείας πτήσεις προς την Ινδία (Νέο Δελχί, Μουμπάι), ενώ εξετάζει συνδέσεις με την Υποσαχάρια Αφρική, την Κεντρική Ασία, την Ισλανδία και τη Ζανζιβάρη.
Ανθεκτικότητα στην κλιματική κρίση και προσοχή στους φόρους
Από την πλευρά του, ο Λεωνίδας Παπαϊωάννου (Partner, Government & Public Sector, PwC) εκτίμησε ότι η πρόοδος των υποδομών —οι οποίες εξυπηρετούν πλέον πάνω από 40 εκατ. επισκέπτες ετησίως— βρίσκεται σε καλό δρόμο, υπογράμμισε όμως την ανάγκη θωράκισής τους απέναντι στην κλιματική κρίση, τόσο στο σκέλος της πρόληψης όσο και στην ταχεία επανεκκίνηση.
Πρότεινε, επίσης, την κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου τουριστικής κινητικότητας για τη διασύνδεση πυλών εισόδου και προορισμών, ώστε να αποσυμφορηθούν οι δημοφιλείς περιοχές. Τέλος, τόνισε ότι οι αυξήσεις τιμών οφείλουν να είναι προγραμματισμένες και να συνοδεύονται από αναβάθμιση ποιότητας (value for money), προειδοποιώντας ότι η σώρευση φόρων και τελών ελλιμενισμού απειλεί την ανταγωνιστικότητα της χώρας.




